ال, قازٸرگٸ كەزدە: «نەگە كٸتاپ وقىعان دۇرىس?» دەگەن ساۋالعا كەز كەلگەن تەلەديدار كٶرەرمەنٸ جاۋاپ بەرە الماۋى مٷمكٸن. «سەبەبٸ, – دەيدٸ عالىمدار. – تەلەديدار كٶرٸپ وتىرعان ادام تولاسسىز كەلٸپ جاتقان اقپاراتتى قابىلداپ, وي ەلەگٸنەن ٶتكٸزٸپ ٷلگەرمەيدٸ. ەكرانداعى وبراز ادامنىڭ ساناسىنان تىس ەلەس سيياقتى كٶز الدىنان كٶلبەڭدەپ ٶتٸپ جاتادى. ول ادام نە كٶرٸپ وتىرعانىن دا بٸلمەۋٸ مٷمكٸن. ەيتەۋٸر, قاراپ وتىر. بار بولعانى وسى. ەكرانعا كٶپ ٷڭٸلەتٸن ادام نە كٶرٸپ وتىرعانىن سانالى تٷردە اڭعارا بەرمەيدٸ. سودان كەيٸن كٶرگەن اقپارات جادىندا ۇزاق ساقتالمايدى. تٸپتٸ, ٶزٸ ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان ورتادا نە بولىپ جاتقانىنا بەيجاي قارايتىن دەل-سال پسيحولوگييا پايدا بولادى. بۇل ادامنىڭ دامۋىنا كەدەرگٸ جاساپ, تٷپتٸڭ تٷبٸندە ٷلكەن داعدارىسقا (ادامدى دا, قوعامدى دا) الىپ كەلەدٸ».
ال, كٸتاپ وقىپ وتىرعان ادام, كەرٸسٸنشە, ٶز بەتٸنشە ويلانادى, شىعارمانىڭ جەلٸسٸ بويىنشا كەيٸپكەرلەردٸ سومدايدى, كٶز الدىنا ەلەستەتەدٸ, سانادا پايدا بولعان ويلاردى بايلانىستىرۋدى ٷيرەنەدٸ. ال, كينو كٶرٸپ وتىرعان ادامنىڭ ميىندا اقىل-ويدى دامىتاتىن شىعارماشىلىق پروتسەستەر جۇمىس جاساۋىن دوعارادى. كٶرەرمەن ٷشٸن بارلىق كٶرٸنٸستەر مەن كەيٸپكەرلەردٸ رەجيسسەر جاساپ, دايىنداپ قويعان. بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ قاھارمانى برەد پيتت كٶز الدىمىزدا تۇر. ويلانۋدىڭ ەش كەرەگٸ جوق.
كٸتاپ وقىعان ادام ميى قوزعالىسقا كەلەتٸن بولسا, كينو كٶرگەندە ميدىڭ وڭ قاباتى ٸستەن شىعىپ قالادى. كٶگٸلدٸر ەكراننىڭ الدىندا كٶپ وتىرعان ادامنىڭ سول جاق ميى ابستراكتٸلٸ ويلاۋعا بەيٸمدەلە باستايدى. بۇل زاماناۋي تەحنولوگييا عالامتورمەن دە بايلانىستى. ال, ادام كٸتاپتى قانشالىقتى كٶپ وقىسا, سونشالىقتى شىعارماشىلىق ويلاۋ قابٸلەتٸ ارتادى. (ەرنيە, تالداپ, تالعاپ وقۋدىڭ جٶنٸ بٶلەك). جاڭاشا ويلاي الاتىن, تىڭ دٷنيەلەردٸ ٶز بەتٸنشە جاساي الاتىن شىعارماشىلىق ٶرٸسٸ اشىلادى. ەگەر بٸر-بٸرٸن قابىلداي المايتىن, تٷسٸنٸسۋگە شىدامى جەتپەيتٸن كەلتە, «يا الداعانعا, يا ازعىرعانعا, يا بٸر پايدالانعانعا قاراپ, اقتى قارا دەپ, يا قارانى اق دەپ» (حاكٸم اباي) باعا بەرەتٸن, كەز-كەلگەن پٸكٸردٸڭ سوڭىنان ەرگٸش, الدامشى ۇرپاق جانىڭىزدا جٷرسە, ەش تاڭقالماڭىز.
دەمەك, جاتتاندى ويلاردان, سىلدىر سٶزدەن, جاساندى شابلونداردان ٶز ەركٸمەن ارىلىپ, دٷنيەنٸڭ سىرىنا قانىعىپ, عالامدى كەڭٸنەن شارلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن قۇندىلىق ول قاشاندا – كٸتاپ.
وقۋسىز, عىلىمسىز جاراتۋشىمىزدى تانۋىمىز مٷمكٸن بە?! مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان, پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س.ع.س.): «ەر ەركەك, ەيەل ادام ٷشٸن بٸلٸم الۋ – اللاھتىڭ الدىنداعى پارىزى», – دەسە, تاعى بٸر حاديسٸندە: «تال بەسٸكتەن جەر بەسٸككە دەيٸن بٸلٸم الىڭدار», – دەپ ٶسيەت ەتكەن.
ەسەت بەكتۇر
جاتاردا وقىلاتىن دۇعا
ەل-بارا يبن ازيبتەن (ر.ا.) جەتكەن حاديستە:
«اللاھ ەلشٸسٸ (ساللاللاھۋ الەيھي ۋە سەللەم): «ەي, پەلەنشە! جاتار الدىندا: «ۋا, اللاھ تاعالام! شەكسٸز مەيٸرٸمٸڭدٸ قالاپ, قاھارىڭنان قورقىپ,(بەرگەن ٷكٸمٸڭە باس يٸپ, جازعانىڭا رازى بولعان كٷيدە) ٶزٸمدٸ بٸر ٶزٸڭە باعىشتادىم. جٷزٸمدٸ ساعان بۇرىپ, كٷللٸ ٸسٸمدٸ ساعان تاپسىرىپ, بٸر ٶزٸڭە ارقا سٷيەدٸم. ٶزٸڭنەن باسقا قامقور دا, پانا دا جوق. تٷسٸرگەن كٸتابىڭ مەن جٸبەرگەن پايعامبارىڭا يمان كەلتٸردٸم» – دەپ دۇعا جاساعىن. ەگەر وسى دۇعانى وقىپ جاتقان تٷنٸ كەنەتتەن و دٷنيەگە اتتانساڭ, ەۋ باستاعى پەك تابيعاتىڭا ساي يماندى بولىپ ٶتەسٸڭ. ال ەگەر امان-ەسەن تاڭعا جەتسەڭ, جاقسىلىققا
كەنەلەسٸڭ», – دەپ ايتتى», – دەلٸنگەن.
