قازاقستان قازٸرگٸ تاڭدا ەلەم ەلدەرٸنە بٸرلٸك پەن تۇراقتىلىقتى تۋ ەتكەن, ەدٸلەت پەن ىنتىماعى جاراسقان, بەيبٸتسٷيگٸش, جٷزدەن استام ۇلتتى بٸر شاڭىراقتىڭ استىنا ۇيىتىپ, جيناي بٸلگەن ەل رەتٸندە تانىلىپ وتىر. ەيتسە دە حالىقتىڭ بويىنداعى پاتريوتتىق سەزٸمدەردٸ ارتتىرۋ, مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ قۇرمەتتەۋ باعىتىندا حالىقتىڭ ۇستانىمى قانداي? جاس ۇرپاقتىڭ بويىندا ۇلتجاندىلىق سەزٸمدەرٸن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن نە ٸستەۋٸمٸز كەرەك? بۇل باعىتتا ەندەر مەن كينولاردىڭ رٶلٸ قانداي? بٸر كەزدەرٸ «ادىرنا» ۇلتتىق ەتونوگرافييالىق باعىتىنداعى قوعامدىق بٸرلەستٸگٸن قۇرىپ, سول ارقىلى وسى باعىتتى قىرۋار شارالار اتقارعان, تاريحشى, جۋرناليست ارداق بەركٸمبايمەن از كەم سۇحباتتاسىپ وسى باعىتتى ارنايى سۇحبات جاساعان ەدٸك.
– حالقىمىزدىڭ بويىنداعى پاتريوتتىق سەزٸمدٸ ارتتىرۋ ٷشٸن نە ٸستەۋٸمٸز كەرەك?
– وتانى ٷشٸن, ەلٸ ٷشٸن ٶزٸنٸڭ ۇلتى ٷشٸن ماقتاناتىن, سول ەلدٸڭ مٷددەسٸ ٷشٸن جۇمىس جاسايتىن ۇلتجاندى ۇرپاقتى تەربيەلەپ شىعارۋدى قولعا الۋىمىز كەرەك. مۇنىڭ بارلىعى اينالىپ كەلگەندە بٸرتۇتاس ۇلتتىق يدەولوگيياعا كەلٸپ تٸرەلەدٸ. مەملەكەتتٸڭ باستى ٷلكەن ساياساتى حالىقتى, ۇلتتى, جاستاردى ٷلكەن پاتريوتتىق سەزٸمدەرمەن تەبيەلەۋدەن باستالادى. نەگٸزٸ پاتريوتتىق قۇندىلىقتاردى ادام بويىنا سٸڭٸرٸپ, سونداي سەزٸمدەردٸ كٷشەيتۋ, وسى ەلدٸڭ پاتريوتى بولۋ ٷشٸن ونىڭ قويناۋىندا تاريح جاتىر دەپ ويلايمىن. ٶزٸنٸڭ, ەلٸنٸڭ تاريحىن بٸلگەن كەز كەلگەن ازامات اتا باباسىنىڭ وسى ەلدٸ, جەردٸ ساقتاپ قالۋ ٷشٸن تٶگٸلگەن تەرٸ مەن قانىن باعالايدى.
حالقىمىز عاسىرلار بويىنا وسى ازاتتىققا, وسى تەۋەلسٸزدٸككە جەتۋ ٷشٸن قاسىق قانى قالعانشا كٷرەستٸ, باسىن قۇربان ەتتٸ. بارىن سالىپ ۇرپاعىنىڭ باقىتى ٷشٸن وسى جەردٸ, ەلدٸ قورعادى. ەشكٸمنٸڭ بودانى بولماس ٷشٸن اتالارىمىزدىڭ جىلدار بويى بار عۇمىرى اتتىڭ ٷستٸندە ٶتتٸ. تالاي ارىستارىمىز تٷرمەدە وتىردى, اتىلدى, ۇرپاعى قۋعىن كٶردٸ. ولاردىڭ بارلىعى ٶزٸنٸڭ جەكە باسىنان ۇلتتىڭ مٷددەسٸن جوعارى قويدى. قاراقان باسىنىڭ قامى ٷشٸن ەمەس ۇلتىنىڭ باقىتى ٷشٸن كٷرەستٸ. بٸز سول تاريحتار قويناۋىندا قالعان باتىرلارىمىزدىڭ ەرەكەتٸن, الاشتارىمىزدىڭ ارمانىن بارىنشا دەرٸپتەسەك پاتريوتتىق سەزٸمنٸڭ كٷشەيۋٸنە, جاستاردى وسى باعىتتا تەربيەلەۋگە ىقپال ەتەر ەدٸ. ۇيالماي كٶرسەتەتٸن اتا بابالارىمىزدىڭ ەرەكەتٸ تۇرعاندا نەدەن تايسالامىز?! بارىمىزدى سالىپ سولاردى كٶبٸرەك كٶرسەتە بەرۋٸمٸز كەرەك. ولار تۋرالى كينو دا تٷسٸرٸپ, وقۋلىقتارعا دا ەنگٸزۋگە بولادى. ولاردى سەزٸنٸپ, وقىپ, كٶرٸپ ٶسكەن بالا دا ەرٸكسٸز ٶز ەلٸنٸڭ پاتريوتىنا اينالار ەدٸ. ەلدٸ بٸرٸكتٸرەر سەتتەردٸ تيٸمدٸ پايدالانۋىمىز كەرەك.
مەسەلەن كەشە ٶزبەكستان ەلٸنٸڭ قىزى وليمپيادادا جەڭٸسكە جەتكەن كەزدە ەل پرەزيدەنتٸ مەن وليمپيادا چەمپيونىنىڭ جىلى ٶزارا قارىم قاتىناسىن تٸكەلەي ەفيردە كٶرسەتٸپ جاتتى. سونداي بٸر جىلى بٷكٸل ەلدٸڭ كٶڭٸلٸن جٸبٸتەتٸن سەت بولدى. بٸزدٸڭ وليمپيادا چەمپيونى سمەتوۆپەن سٶيلەسكەن سەتٸ كٶپشٸلٸككە قۇپييا كٷيٸندە قالا بەردٸ. نەگٸزٸ ٷنەمٸ سونداي. سول سەتتە بٷكٸل ەلدٸڭ كٶزايىمىنا اينالىپ وتىرعان چەمپيونمەن ارنايى سۇحباتتى نەگە تٸكەلەي ەفيردە جازباسقا?! چەمپيوندا ەلٸنە شىنايى سەزٸمٸن بٸلدٸرسٸن, پرەزيدەنتتٸڭ دە العىسى كٶپشٸلٸك الدىندا ايتىلسىن. سول سەتتە سمەتوۆكە ريزا بولىپ تۇرعان بٷكٸل حالىق ونىڭ اۋزىنان ەستٸگەن ەربٸر سٶزٸنە ىنتىق بولىپ تۇرعاندا نەگە سول قۋانىشقا حالىقتى ورتاقتاستىرىپ ەستٸرمەسكە?! بٸز وسىنداي حالىقتى بٸرٸكتٸرەتٸن سەتتەردٸ قالت جٸبەرمەي پايدالانۋىمىز كەرەك.
– جالپى بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ بويىنداعى پاتريوتتىق سەزٸمدٸ ارتتىرۋ ٷشٸن نە ٸستەۋٸمٸز كەرەك?
– بالا تەربيەسٸ بەسٸكتەن باستالادى. سەبي دٷنيەگە شىر ەتٸپ كەلگەن سەتتەن باستاپ, ٶزٸنٸڭ جاسىنا ساي وعان اناسىنىڭ ايتاتىن بەسٸك جىرىنان باستاپ, جاسىنا ساي ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز سٸڭٸرٸلە بەرٸ كەرەك. ۇلتىمىزدىڭ تٶل ٶنەرٸنەن باستاپ ۇلتتىق سالت دەستٷرٸمٸزدٸڭ بارلىعى بويىنا سٸڭٸرٸلۋٸ كەرەك. بەسٸك جىرىنان باستاپ, ەجەسٸنٸڭ ايتاتىن ەڭگٸمە, ەرتەگٸلەرٸمەن, تۇساۋ كەسۋ رەسٸمٸمەن, ودان سوڭ بالاباقشاداعى اشىق ساباقتار مەن اتاۋلى كٷندەرگە وراي ۇيىمداستىرالاتىن شارالار ارقىلى دا سٸڭٸرٸلە بەرەدٸ. ودان ەرٸ مەكتەپتە دە جالعاسىن تاباتىن ۇلتتىق تەربيەلٸك قۇندىلىقتار بالانىڭ ساناسىنا سٸڭٸپ, ناعىز ٶز ەلٸنٸڭ جاناشىرى, وتانشىل ازامات بولىپ ٶسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ.
ۇلتتىق باعىتتاعى بالاباقشالار مەن مەكتەپتەر سانىن كٶبەيتۋ كەرەك. بالانىڭ جاسىنا قاراي وعان بەرٸلەتٸن اقپاراتتار ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى تٷگەلدەي وتىرىپ بەرٸلۋٸ كەرەك. بالدىرعان, بٶبەك كەزەڭٸندە ٶز ساناسىنا ساي سٸڭٸرٸلەتٸن باتىرلار جىرى, قازاقتىڭ حالىق ەرتەگٸلەرٸ قۇلاعىنا ايتىلىپ وتىرسا, ول ٶز ۇلتىن جاستايىنان تانىپ, سوعان بەيٸمدەلٸپ ٶسەدٸ. شەجٸرەلٸك مەلٸمەتتەر دە ٶسە كەلە ساناسىنا سٸڭٸپ, زەردەسٸنە قۇيىلۋى قاجەت. بالا ٶسكەن سايىن وعان بەرٸلەتٸن اقپاراتتار دا كٷردەلەنە تٷسەدٸ. ٶزٸنٸڭ ەكەسٸنەن باستاپ, اعالارى نەمەرە باۋىرلارىنىڭ بويىنداعى ۇلتقا تەن ەرەكشەلٸكتەر دە سٸڭٸرٸلە بەرەدٸ.
مەسەلەن ٶزبەك اعايىنداردى باسىنداعى الا تاقيياسىنان تانيسىڭ عوي. قاي جەردە جٷرسە دە سول الا تاقيياسى ولاردى بٸرٸكتٸرەتٸندەي كٶرٸنەدٸ. الا تاقيياسىنا كٸر كەلمەۋٸ ٷشٸن تىرىسىپ, الا تاقيياسىمەن اينالاسىنا ٶزٸنٸڭ ۇلتىن تانىتىپ جٷرەدٸ. كەشە وليمپيادا كەزٸندە دە ٶزبەك جانكٷيەرلەرٸن بٸردەن تانيسىڭ. تٸپتٸ بٸرەۋٸ الا تاقيياسىن ودان سايىن ٷلكەيتٸپ الىپ باسقا قانداستارىن ٷيٸرٸپ وتىر. بٸرگە جانكٷيەرلٸك ەتٸپ, بٸرگە ٷن قوسىپ, بٸرگە باۋىرمالدىق تانىتىپ جٷر. بٸزگە دە وسىنداي بٸر بٸرٸگۋ, بٸر يدەولوگيياعا توپتاسۋ جەتپەي جاتادى. قاراپايىم عانا بٸر تاقييا تۇتاس ۇلتتى تانىتىپ, ولاردىڭ بولمىسىن اشىپ تۇر. بٸزگە دە سونداي بٸر شىنايى بٸرٸكتٸرۋشٸ قۇرال بولسا شٸركٸن دەيمٸن. كٶپ جاعدايدا جانكٷيەرلٸك رۋح ۇلتتى بٸرٸكتٸرٸپ جاتادى. بٸز سونى دەر كەزٸندە پايدالانا بٸلۋٸمٸز كەرەك.
– پاتريوتتىق باعىتتاعى كينولار, ەندەر حالىق ساناسىنا ىقپال ەتە الا ما?
– جالپى بٸرتۇتاس ۇلتتى, حالىقتى وسىنداي سەزٸمدەرگە بٶلەپ, باعىتتاۋ سول ۇلتتىڭ مەدەنيەتٸنە تٸكەلەي بايلانىستى. سونداي اق كينو مەن ەندەر دە حالىقتىڭ بويىنا ۇلتتىق قاسيەتتەردٸ سٸڭٸرٸپ, پاتريوتتىقتى ارتىرۋعا ىقپال ەتەدٸ دەپ ويلايمىن. كەزٸندە مىسالى تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸن كٶپتەگەن كينوتۋىندىلار جارىق كٶردٸ. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ۇلتىمىزدىڭ تاريحىن تەرەڭ تانىپ, كەسەك تۇلعالارىمىزدىڭ بولمىسىن اشىپ, ۇلتقا قاتىستى جاساعان ەرەكەتتەرٸن دەرٸپتەۋگە جاقسى ىقپال ەتتٸ. كٶپ ادام الاشتانۋشىلار دەگەنٸمەن ولاردىڭ ناقتى ەرەكەتتەرٸنەن, سول ازاتتىق جولىنداعى ەرەكەتتەرٸنەن بەيحابار.
ال ولار تۋرالى تٷسٸرگەن كينودان جىلاپ شىققاندار كٶپ بولدى. بۇل ولاردىڭ كٶرگەن تاۋقٸمەتٸن كينو ارقىلى جەتكٸزە الدىق دەگەن سٶز. ونىڭ ٸشٸندە ەننٸڭ دە الاتىن ورنى ەرەكشە. سونىڭ ٸشٸندە دەستٷرلٸ ەندەرٸمٸز, كٷيلەرٸمٸز, ايتىس ٶنەرٸ, جىرلارىمىزدىڭ ورنى ايرىقشا. تەك ولاردى ورنىمەن قولدانا بٸلۋٸمٸز كەرەك. ەيتپەسە وسى مەدەني مايداندا ٷلكەن دەرجاۆالاردىڭ ساياسي عانا ەمەس مەدەني ىقپالىنا دا تٷسٸپ قالامىز. ولارعا تەك ۇلتتىق مەدەني دەستٷرٸمٸزبەن قارسى تۇرا الامىز. جاستارىمىزدى سوعان باۋلىپ, حالىق اراسىندا كەڭٸنەن دەرٸپتەسەك ەل ٸشٸندەگٸ پاتريوتتىقتى قالىپتاستىرۋعا زور ىقپال ەتەر ەدٸ.
– اينالامىزدا قاراپ وتىرساق, تٷرلٸ جاعدايلار ورىن الىپ جاتىر. وسى ورايدا ەلٸمٸزدەگٸ بٸرلٸك پەن تۇراقتىلىقتىڭ سىرى نەدە دەپ ويلايسىز?
– بٸز قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەگەن ەل بولعاننان كەيٸن جەنە وسى مەملەكەت ٸشٸندەگٸ تۇراقتىلىقتى, بەيبٸتشٸلٸكتٸ باسقا ۇلتتارمەن تاتۋ تەتتٸ ٶمٸر سٷرۋ, دۇرىس, ەدٸلەتتٸ قوعام قۇرۋ جولىندا كٶپ جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. قوعامدا ادامداردىڭ ٶزدەرٸنٸڭ جەكە قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋىنان باستاپ, قوعامدىق قاتىناستارداعى ەربٸر قوعام مٷشەسٸنٸڭ بٸر بٸرٸنە دەگەن ىقپالداستىعى, سىيلاستىعى, باۋىرمالدىعى ٷلكەن رٶل وينايدى.
ەل ٸشٸندەگٸ اۋىزبٸرشٸلٸككە, بەيبٸتشٸلٸككە سىزات تٷسٸرەتٸن نەرسەلەرگە ٶتە اباي بولۋىمىز كەرەك. بايقاپ وتىرعانىمىزداي دٸني مەسەلەلەر بۇل تۇرعىدا قاتتى ىقپال ەتەدٸ. سونىڭ ٸشٸندە دەستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىمدار دەستٷرلٸ دٸننٸڭ اتىن جامىلىپ قوعامدا ٷلكەن بٶلٸنۋشٸلٸك تۋدىرادى. مىسالى يسلام دٸنٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ سانالاتىن ۆاحابيزم, سالافيزم اعىمدارىنىڭ كەرٸ ەسەرٸن بايقاپ تا جٷرمٸز. كەيٸنگٸ ۋاقىتتا تەڭٸرشٸلەر دەگەن دٸني اعىمدار پايدا بولدى. مۇنىڭ بارلىعى اينالىپ كەلگەندە سىرتقى كٷشتەردٸڭ بٸزدٸڭ ٸشكٸ بٸرلٸگٸمٸزگە الاۋىزدىق تۋدىرۋ ماقساتىنان پايدا بولىپ جاتقان دٷنيەلەر. سوندىقتان بٸز وسىنداي دٸني الاۋىزدىققا جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك. ونىڭ ارتى ٶتە ٷلكەن قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ. سوندىقتان ونىڭ الدىن الىپ دەستٷرلٸ دٸنٸمٸزدٸڭ, ۇلتتىق سالت دەستٷرٸمٸزدٸڭ ناسيحاتىن ارتتىرۋىمىز قاجەت. ٶزٸمٸزدٸڭ اتا بابالارىمىز ۇستانعان دٸني جولىمىزبەن عانا جٷرۋگە تىرىسۋىمىز كەرەك. ەگەر مىنا جات اعىمدارعا زاڭدىق تۇرعىدان تىيىم سالماساق وپىق جەيمٸز. ٶز باسىم بۇل ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا كەلەتٸن ٷلكەن قاۋٸپ دەپ سانايمىن.
– حالىقتىڭ ەل ەرتەڭٸنە سەنٸمٸ بار ما?
– ەل رەتٸندە ەشقاشان دا ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ەرتەڭٸنە سەنٸمٸمٸزدٸ جوعالتقان كەزٸمٸز بولعان ەمەس. تاريح كۋە, وتانىمىزعا قانداي قاۋٸپ قاتەرلەر تٶنسە دە جويىلىپ كەتۋگە شاق قالعانىمىزدا دا بٸز ەشقانشا دا بولاشاققا دەگەن سەنٸمٸمٸزدٸ جوعالتقان جوقپىز, ٷمٸتٸمٸزدٸ ٷزبەدٸك. سونىڭ ارقاسىندا مٸنە تەۋەلسٸز مەملەكەت بولىپ, ەلەمدٸك دەڭگەيدە ٶز ورنى بار ٸرگەلٸ ەلگە, بٸرتۇتاس ۇلتقا اينالدىق. ەندٸگٸ ماقسات ارى قاراي دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷسٸپ, ەكونوميكالىق تۇرعىدان, مەدەني, رۋحاني جاعىنان بولسا دا ەلەمدەگٸ ەڭ بٸر مىقتى مەملەكەتتەردٸڭ قاتارىنان كٶرٸنۋگە تىرىسۋىمىز كەرەك. وعان بارلىق مٷمكٸندٸگٸمٸز, جەتٸستٸگٸمٸز جەتەدٸ دەپ ويلايمىن. سول جولدا بارلىق قازاقستان ازاماتتارى كٷش سالىپ, سول باعىتتا ەڭبەك ەتۋٸمٸز كەرەك. جالپى حالىقتىڭ بولاشاققا دەگەن ٷمٸتٸ ٷلكەن زور. جەنە مىقتى مەملەكەتكە اينالاتىنىمىزعا بارلىعى سەنەدٸ.
– ەلٸمٸزدەگٸ رەمٸزدەرگە حالىقتىڭ قۇرمەتٸ, كٶزقاراسى قانشالىقتى?
– ەربٸر مەملەكەتتٸڭ ەل رەتٸندە باستى جەتٸستٸگٸ ول رەمٸزدەرٸ.
كٶك تۋىمىز, ەلتاڭبامىز, ەنۇرانىمىز, بايراعىمىز حالقىمىزدىڭ ماقتانىشى. ەلٸمٸزدٸ تانىتار باستى بەلگٸمٸز. سوندىقتان وسى رەمٸزدەردٸ ەردايىم قۇرمەتتەيتٸنٸمٸز كٶرٸنٸپ تۇرادى. ەرينە بٸرلٸ جارىم كەلەڭسٸز وقيعالار بولىپ جاتادى. بٸراق ول بٷكٸل بٸر حالىقتىڭ رەمٸزدەرٸمٸزگە دەگەن كٶزقاراسى, قۇرمەتسٸزدٸگٸن, سىيلاستىعىنىڭ ويداعىداي ەمەس ەكەنٸن بٸلدٸرمەيدٸ. بٸز قاشان دا تۋىمىزدىڭ كٶكتە جەلبٸرەپ, ەلتاڭبامىز تٶرٸمٸزدە جارقىراپ, ەنۇرانىمىز بايراقتى شارالاردا جەلبٸرەي بەرەتٸنٸنە سەنەمٸز. ونى كەز كەلگەن ٷيدٸڭ بالكونىنان جەلبٸرەتكەننەن گٶرٸ ٷلكەن بايراقتى بەسەكەلەردە, حالىقارالىق جيىنداردا ورنىمەن جەلبٸرەگەنٸ دۇرىس دەپ سانايمىن.
– دەل قازٸر ەلٸمٸزدٸڭ دامۋى جولىندا قانداي جەتٸستٸكتەرٸ سٸزدٸ قۋانتادى?
– دەل قازٸر ەلٸمٸزدەگٸ بولىپ جاتقان كٶپتەگەن ٶزگەرٸستەر ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا جاڭا سەرپٸن بەرەدٸ دەپ ويلايمىن. ونىڭ ٸشٸندە سىرتقى ساياساتتا كٶپۆەكتورلى باعىتىمىز ٶزٸنٸڭ جاقسى باعىتىن, وڭ جەمٸسٸن بەرٸپ جاتىر دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. الىس جاقىن كٶرشٸ ەلدەرمەن بايلانىسىمىزدىڭ نىعايۋى, وسى بايلانىستار نەتيجەسٸندە جالپى حالىقتىڭ ەل اۋقاتىنىڭ ارتۋىنا تٸكەلەي ەسەر ەتٸپ جاتقان جاعدايلار بار. بٸز تەك قازٸر قازبا بايلىققا عانا سٷيەنگەن مەملەكەت رەتٸندە عانا ەمەس ٶزٸمٸزدٸڭ ٶندٸرٸسٸمٸزدٸ دامىتۋعا, ەكونوميكامىزدى ەرتاراپتاندىرۋعا بارىنشا تىرىسىپ جاتقان ەل رەتٸندە تانىلىپ كەلەمٸز.
ونىڭ ٷستٸنە قازٸر حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن شەشۋدە ٷكٸمەتٸمٸز بارىنشا حالىققا قولداۋ بٸلدٸرٸپ, مەديتسينا جاعىنان بولسىن, زەينەت جاسىنداعى ازاماتتارىمىزدى, ەلەۋمەتتٸك جاعىنان از قامتىلعان ازاماتتارىمىزدى, قارتتاردى, بالالاردى قوعامنىڭ بارلىق ساناتتارىن ٶز قامقورلىعىنا الىپ, مەملەكەت ٶزٸنٸڭ ازاماتتارىنا دەگەن جاناشىرلىعىن تانىتىپ كەلەدٸ. سوندىقتان بۇل بٸزدٸڭ دامۋدىڭ, ٸلگەرٸلەۋدەگٸ جەتٸستٸكتەرٸمٸز دەپ ەسەپتەيمٸن. مەملەكەت ٶزٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸن شەشپەيٸنشە ەشقانداي ٷلكەن سەرپٸندٸ دامۋ بولمايدى. حالىقتىڭ ەل اۋقاتى جاقسارعان كەزدە عانا ەل دامي باستايدى, مەدەنيەتكە ۇمتىلادى, جاقسى جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزە باستايدى. ول ٷشٸن ەڭ الدىمەن ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرٸمٸزدٸ شەشٸپ الۋىمىز كەرەك.
وسى جولدا مەملەكەتٸمٸز كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىپ جاتىر. مىسالى ينفراسترۋكتۋرالاردىڭ, جولداردىڭ سالىنۋى, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردىڭ بوي كٶتەرۋٸ, تۇرعىن ٷيلەر ٸرٸ قالالاردا عانا ەمەس, وبلىس ورتالىقتارىندا, اۋدانداردا كٶپ بوي كٶتەرە باستادى. ەلٸمٸزدٸڭ باستى مەسەلەسٸ باسپانا ەكەنٸن ەسكەرٸپ, تٷرلٸ ساناتتارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلامالار قابىلدانىپ, ٷيسٸزدەردٸ ٷيلٸ قىلۋ ماقساتىندا جۇمىستار جاسالىپ جاتىر. مەديتسينالىق تۇرعىدان دا كٶپ جاقسى جاڭالىقتار بار. ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ازاماتى تەگٸن مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸ الۋى ٷشٸن جاعداي جاسالىپ جاتىر. جاڭا اۋرۋحانالار سالىنىپ, كەيبٸر ناۋقاستارعا تٸپتٸ تەگٸن شەتەلدە ەم الۋعا جاعداي جاسالىنىپ جاتىر. مۇنىڭ بارلىعى ەلٸمٸزدٸڭ دامۋ جولىندا ەكەنٸنٸڭ بٸر كٶرٸنٸسٸ دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. ەل ٸشٸندە بولىپ جاتقان مۇنداي جاعدايلاردى دا ەلەپ ەسكەرٸپ وتىرۋ كەرەك.
–تۋدى ٸلۋگە رۇقسات بەردٸ. الايدا حالىقتىڭ بالكونعا تۋ ٸلٸپ, ەلٸنە دەگەن قۇرمەتٸن بايقاي الماي وتىرمىز. نەگە?
– تۋعا بايلانىستى ونداي رۇقسات بەرٸلگەنٸ بارشامىزدى قۋانتتى. بٸراق ەندٸ بٸز تۋىمىزدىڭ قادٸرٸن كەتٸرٸپ الماساق ەكەن دەگەن تٷسٸنٸك بار حالىق اراسىندا. تۋ مەملەكەتتٸك ورگانداردا, ەسكەري مەكەمەلەردە, ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىندا ٸلٸنٸپ تۇرۋى كەرەك. جالپى ازاماتتاردىڭ ٶز ٷيلەرٸندە, بالكونداردا تۋ ٸلۋگە نەمقۇرايدىلىق تانىتۋى ەمەس مۇنى تۋىمىزدى تەك كٶككە كٶتەرەمٸز, ەر جەرگە ٸلٸپ قادٸرٸن كەتٸرمەيمٸز دەگەن تٷسٸنٸكتەن دەپ ويلايمىن. دەگەنمەن ٶز ٷيٸنە ٸلگٸسٸ كەلەتٸن ازاماتتار بولسا رۇقساتتى بەرٸپ قويدىق. ودان قانداي دا بٸر استار ٸزدەۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. ەركٸمنٸڭ ٶز ەركٸن.
– ەلتاڭبانى اۋىستىرۋ جايلى كٶپ ايتىلدى. سٸز اۋىسقانىن قالار ما ەدٸڭٸز?
– ەلتاڭبانى اۋىستىرۋعا قاتىستى قوعامدا بٸراز تالقىلاۋلار بولدى. ٶز باسىم ەلتاڭبانى ٶزگەرتۋگە قارسىمىن. بٸزدٸڭ ەلتاڭبامىز ٶتە سەتتٸ جاسالعان. ونداعى تۇرعان ەربٸر دەتالدىڭ ٶز ماعىناسى بار. ٶزٸنٸڭ ايتاتىن ويى بار. سوندىقتان بٸزدٸڭ ەلتاڭبامىزعا ەشقانداي ٶزگەرٸس قاجەت ەمەس. كەرسٸنشە ۇرپاعىمىزعا وسى ەلتاڭبا قالا بەرۋٸ كەرەك دەپ سانايمىن. وسى تۇرعىدان كەلگەندە ۇزاق تالقىدان سوڭ ەلتاڭبانىڭ ٶزگەرٸسسٸز قالعانىن قولدادىم.
