انىعىندا, اق ٷي (اقش-تى ايتادى – اۆت.) كٶپ قاتەلەستٸ. ساۋاتتى ساياسي شەشٸم قابىلداي الماعان شىعار, كٸم بٸلەدٸ...
بيلل كلينتون يۋگوسلاۆيياداعى قاندى سوعىستىڭ سونشالىقتى ۇزاققا سوزىلارىن بولجاي المادى.
كٸشٸ دجورج بۋش «ساددامدى تاعىنان تايدىرام» دەپ يراككا كٸردٸ. «ەلگە ەركٸندٸك ەپەرەم» دەدٸ.
«مۇنداعى دەموكراتييالىق جولمەن سايلانعان كەز كەلگەن ٷكٸمەتتٸ شيٸتتەر باسقارادى, يراكتىڭ ەلسٸرەۋٸنەن يران ۇتادى» دەگەن ەلدٸڭ سٶزٸن ەلەمەدٸ.
وباما ليۆييانىڭ كٶسەمٸ كاددافيدٸ بيلٸكتەن تايدىردى. مۇنىڭ ارتى حاوسقا ۇلاستى. كاددافيدەن دە اسىپ تٷسەتٸن قاۋٸپتٸ يسلامدىق ەكسترەميزمنٸڭ وشاعى پايدا بولدى.
ال ۋكرايناداعى جاعداي قالاي ٶربٸمەك?
مۇنىڭ ارتى امەريكا مەن رەسەيدٸڭ ايقاسۋىنا الىپ كەلە مە?
يە, امەريكا ايبىندى.
ديكتاتورلار – ميلوشەۆيچتٸ, ساددامدى, كاددافيدٸ تاعىنان تايدىرعان دەل وسى – امەريكا.
قازٸرگٸ نازارى رەسەيدە.
«رەسەيدٸ ەلەمنەن وقشاۋلاساق, وسى ارقىلى ەكونوميكاسىن تۇرالاتساق», – دەيدٸ.
اق ٷيدەگٸلەر: «رەسەي ەلسٸز, ول ەلەم الدىنداعى ابىرويىنان ايىرىلىپ تىندى» دەپ ويلايدى.
وباما نە دەگەنٸن بٸلەتٸن شىعارسىز. رەسەيدٸ «يسلام مەملەكەتٸ» جەنە ەبولا ۆيرۋسىمەن بٸرگە ەلەمگە قاۋٸپتٸ قاتەردٸڭ قاتارىنا قوسقان وباما بۇدان ەرەكشە لەززات الادى.
يە, رەسەي ەزٸر ەلسٸز. بٸراق, ول ليۆييا دا, يراك تا, تٸپتٸ جەر بەتٸنەن جوعالىپ تىنعان يۋگوسلاۆييا دا ەمەس.
اقش كرەملدٸڭ يادرولىق ەلەۋەتٸنٸڭ قانشالىقتى كٷشتٸ ەكەندٸگٸن ەلٸ دە باعامداي الماۋدا.
مۇنىڭ سەبەبٸ مىنادا: امەريكا «اتوم بومباسى ەلەمدٸك ساياساتتاعى حالىقتاردى قورقىتىپ, ٷركٸتەتٸن قارۋ رەتٸندەگٸ سالماعىنان ەلدەقاشان ايىرىلعان» دەپ ەسەپتەيدٸ.
ورىس ولاي ويلامايدى.
رەسەيدە اقش-تى جەك كٶرەتٸندەر كٶپ.
بۇل جەككٶرٸنٸش حالىقتىڭ وي-پٸكٸرٸنەن-اق اڭعارىلادى. ورىستار: «پۋتين كەرەك دەسە, يادرولىق قارۋدى قولدانۋى كەرەك, باسقالارعا ساباق بولسىن...» دەگەن پٸكٸردە.
ورىستار ٷشٸن يادرولىق قارۋ ەرٸ قالقان, ەرٸ قانجار...
پۋتين مۇنى ولار ايتپاق-اق بٸلەدٸ.
بٸز سٶزٸندە ول:
«حرۋششەۆ بۇۇ-نىڭ مٸنبەرٸندە تۋفليٸنٸڭ تابانىن تاقىلداتىپ تۇرىپ الدى. بۇل ناتو-عا قىر كٶرسەتكەنٸ ەدٸ. باتىس ەلەمٸ مۇنى بٸردەن تٷسٸندٸ: «مىنانى جايىنا قالدىرايىق, ەيتپەسە راكەتا جٸبەرۋٸ مٷمكٸن. سەل-پەل قۇرمەت كٶرسەتەيٸك» دەستٸ. الايدا, كسرو قۇلادى جەنە رەسەي باياعى ايبارىنان ايىرىلدى. كسرو قۇلاعاننان كەيٸن بەرٸ ٶزگەردٸ...».
كرەملدٸڭ نەگٸزگٸ «ۇرانشىسى» دميتريي كيسەلەۆ («روسسييا سەگودنيا» تەلەكومپانيياسىنىڭ ديرەكتورى – اۆت.) تٸپتٸ ەرٸگە كەتتٸ.
«رەسەي – اقش-تى راديواكتيۆتٸ كٷلگە اينالدىرا سالاتىن جالعىز ەل», – دەدٸ ول.
2014 جىلى قابىلدانعان ورىس ەسكەري دوكتريناسى بىلاي دەيدٸ: «رەسەي يادرولىق قارۋدى مۇنداي شابۋىل جاسالعاندا ەمەس, سونىمەن بٸرگە رەسەيگە وزبىرلىق كٶرسەتكەن جاعدايدا دا قولدانا الادى». قورقىنىشتى, يە?
انىعىندا, پۋتيننٸڭ اشۋىنا تييۋٸ مٷمكٸن ەكٸ فاكتور بار: بٸرٸ – سەپاريستەردٸڭ جەڭٸلٸسٸ, ەكٸنشٸسٸ – ۋكراينانىڭ تولىققاندى ناتو-عا قوسىلۋى.
ول «سەپاراتيستەر جەڭٸلۋٸ مٷمكٸن» دەگەن ستسەنارييگە جول بەرمەيتٸنٸن تالاي ايتقان.
نەمٸس تەلەكانالىنا سۇحبات بەرگەن پۋتين: «ەۋروپا ۋكراينا بيلٸگٸنە وسى ەلدٸڭ شىعىسىنداعى ساياسي قارسىلاستىڭ كٶزٸن جويۋعا قالاي عانا جول بەرمەك?» – دەدٸ.
بار مەسەلە مىنادا: ەگەر ەرتەڭگٸ كٷنٸ اقش ۋكرايناعا ەسكەري كٶمەك كٶرسەتەر بولسا. پۋتين ٶزٸنٸڭ «سىپايى» بەتپەردەسٸن سىپىرادى. ۋكراينانىڭ شىعىسىندا سوعىسىپ جاتقان ٶز ەسكەرلەرٸن اقتايتىن بولادى.
ونىڭ ٷستٸنە: «ايتقانىم ايداي كەلدٸ. تٶڭكەرٸس جاساعان, يانۋكوۆيچتٸ تاعىنان تايدىرعان, قازٸرگٸ ۋكراينا بيلٸگٸن قولداپ وتىرعان – اقش», – دەپ «اعىنان جارىلادى».
ەزٸرگٸ ناتو-نىڭ ەڭ ەلسٸز جەرٸ – بالتىق ەلدەرٸ. ولاردى ناتو جارعىسىنىڭ 5-شٸ بابى قورعاپ تۇر. بۇل اليانستىڭ كەز كەلگەن مٷشەسٸنە شابۋىل جاسالار بولسا, ەندەشە اليانسقا شابۋىلداعان بولىپ ەسەپتەلەدٸ. شابۋىل جاسالۋى مٷمكٸن بە? بەرٸ مٷمٸن.
ايتالىق, ورىستار ەستونييا مەن لاتۆيياعا كٸرسە, اقش قايتپەك? اتالعان ەلدەردٸ قۇتقارىپ قالۋ ٷشٸن ٶز ەسكەرٸن جٸبەرۋگە ناقتى ەزٸر مە?
رەسەي ەلسٸز, الايدا ٶتە اشۋلى...
گرەم ەلليسون, گارۆاردتاعى كەننەدي مەكتەبٸنٸڭ ديرەكتورى.
دميتريي سايمس, National Interest ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ
