العىس ارقالاعان ازامات
تەكتٸنٸڭ تۇياعى, اسىلدىڭ سىنىعى
قازاقتا «تەكتٸنٸڭ تۇياعى», «اسىلدىڭ سىنىعى» دەگەن ۇعىم بار. ول ەدەتتە ۇلاعاتتى ٶمٸر سٷرگەن ادامنىڭ ۇرپاعىنا قاراپ ايتىلادى. وعان بىلايعى جۇرت سول اسىل بەينەنٸڭ كٶزٸ عوي دەپ قۇرمەتپەن قارايدى. ماقسۇت اعا – باتىس سٸبٸردٸڭ باس يمامى بولعان, كەزٸندە جەردٸ وتارلاۋعا قارسى حالىق قوزعالىسىن ۇيىمداستىرعان, ەسٸمٸ تەك قىزىلوردا, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىنا عانا ەمەس, كٷللٸ الاش جۇرتىنا, قالا بەردٸ بٷكٸل وداققا تانىمال ەيگٸلٸ مارال يشان بابانىڭ تۇقىمى. مارال يشان قازاقتىڭ سوڭعى حانى كەنەسارى قاسىمۇلىنىڭ تۋعان ناعاشى اعاسى. ٶز كەزەگٸندە مارال يشان سىر مەن قىر ەلٸندەگٸ كٶپتەگەن جاقسى-جايساڭدارمەن سىيلاس, سىرلاس, ٶتە بەدەلدٸ ادام بولعان. ول ۇلت-ازاتتىق كٶتەرٸلٸسٸنە قاتىسىپ, ورىستارمەن سوعىسىپ قانا قويماي, حالىقتى دا ەمدەگەن, قىر مەن سىر ەلٸندە مەشٸت-مەدرەسە سالدىرىپ, قازاقتاردىڭ ساۋاتىن اشقان, ەلٸن يسلام دٸنٸنٸڭ قۇندىلىقتارىمەن تانىستىرىپ, يماندىلىق جولىنا باستاعان, حالىقتى ەگٸنشٸلٸكپەن اينالىسۋعا شاقىرعان جان. ول قازاق حالقىنىڭ رۋحاني تەۋەلسٸزدٸگٸن ساقتاپ قالۋعا بارىنشا كٷش سالدى. قازاق جەرٸنٸڭ سولتٷستٸگٸندە تۋىلعان مارال يشان رەسەي وتارشىل ساياساتىمەن كٷرەسە جٷرٸپ, سىر بويىنا كەلٸپ, تۇراقتايدى. ساياسي كٷرەستە جەڭە الماسىن سەزگەن ول قازاق حالقىنىڭ رۋحاني تەۋەلسٸزدٸگٸن ساقتاپ قالۋعا كٷش سالادى. ول دٸن ٸستەرٸن رەسەيمەن ەمەس, بۇحارامەن بايلانىستىرعاندى جٶن سانادى. بۇل ەرەكەت ٶز جەمٸسٸن بەردٸ. قازاق دالاسىنىڭ وڭتٷستٸك ٶلكەسٸنٸڭ حالقى دٸني قىزمەتكەرلەردٸ بۇحارا قالاسىندا وقىتۋدى قولعا الدى. بۇل ەرەكەت سىر ٶڭٸرٸندە كەڭٸنەن ەتەك جايدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. وعان مارال يشان ەرەكەتٸ تٸكەلەي ىقپال ەتكەنٸنە داۋ جوق. بۇحارا قالاسىنداعى مەدرەسەلەردە وقىپ, قازاق اراسىنا قايتا ورالعان تۇلعالاردىڭ قازاق حالقىنىڭ رۋحاني ٶسۋٸنٸڭ كەزەكتٸ باسپالداعىنىڭ بٸرٸ بولعانى انىق.
ال ماقسۇت اعانىڭ ەكەسٸ – ەبۋ تەمٸرباەۆ 1908 جىلى تۋعان, جاستايىنان جەتٸم قالىپ, تۋىستارىنىڭ قولىندا ٶسكەن. ٶزٸنٸڭ ٶتە اۋىر دا قيىن جاستىق شاعىندا, 4-اق سىنىپتىق بٸلٸمٸ بولا تۇرا, 1938 جىلى الماتىدا سوۆحوز ديرەكتورلاردىڭ 6 ايلىق كۋرسىن بٸتٸرٸپ, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابٸلەتٸنٸڭ ارقاسىندا ول قوستاناي وبلىسى قارابالىق سٷت-ەت سوۆحوزىنىڭ ديرەكتورى بولعان. 1941-1945 جىلدارى سوعىسقا قاتىسىپ, جەڭٸس كٷنٸ تۋعانشا قان مايداندا وت كەشكەن. ۇلى وتان سوعىسى, قىزىل جۇلدىز وردەندەرٸمەن, «ەرلٸگٸ ٷشٸن» مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان. سوعىستان كەيٸن ەبۋ تەمٸرباەۆ حالىقتىق شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتٸپ, ۇزاق ۋاقىت بويى قارابالىق اۋدانىنىڭ سالامات سەلوسىن باسقارعان. بٸرنەشە رەت اۋىلدىق, اۋداندىق, وبلىستىق كەڭەس دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان.
قولى التىن دەرٸگەر
وسىنداي تەكتٸ ۇرپاقتىڭ تۇلپار ۇلى ەرٸ ۇلاعاتتى ەكەنٸڭ تەلٸمٸن كٶرگەن ماقسۇت اعا بٷگٸندە تەگٸنە كٸر كەلتٸرمەي, حالىقتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بٶلەنٸپ جٷر. قازاقستان ستوماتولوگتار قاۋىمداستىعىن 1991 جىلى قۇرىپ, بٸرٸنشٸ تٶراعاسى بولعان. دٷنيەجٷزٸلٸك ستوماتولوگتار قاۋىمداستىعى حالىقارالىق ستوماتولوگييا اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ ماقسۇت تەمٸرباەۆتى بىلايعا جۇرت جاقسى بٸلەدٸ دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بٷگٸندە ماقسۇت ەبۋۇلى قالا تۇرعىندارى مەن رەسپۋبليكامىزدىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن كەلٸپ حالىق ەم قابىلدايتىن «الماگەست» ستوماتولوگييا ورتالىعىن باسقارىپ وتىر. مەكەڭ – ٶتە تەجٸريبەلٸ, ٶز ٸسٸنە بەرٸلگەن ەڭبەكقور مامان. تٸپتٸ كٶپشٸلٸك ونى «قولى التىن دەرٸگەر», «العىس ارقالاعان ازامات» دەپ قۇرمەتتەيدٸ. ٶيتكەنٸ تالاي سىرقاتتىڭ ساۋىعۋىنا سەبەپشٸ بولعان مەكەڭ كٷللٸ سانالى عۇمىرىن مەديتسينا سالاسىنا ارناعان جان.
ماقسۇت ەبۋۇلىنىڭ ٶمٸر, ەڭبەك جولدارىن زەردەلەر بولساق, ول 1946 جىلى 7-سەۋٸردە قوستاناي وبلىسى قارابالىق اۋدانى سالامات دەگەن كٸشكەنتاي عانا اۋىلدا دٷنيەگە كەلگەن.
– ەكەمٸز سوعىستان ورالعان سوڭ دٷنيە ەسٸگٸن اشىپ, 16-جاسقا دەيٸن سول اۋىلدا ٶستٸك. بويشاڭ بولعاندىقتان, مەنٸ التى جاسىمنان مەكتەپكە قابىلدادى. 10 جىلدىقتى قوسوبا دەگەن اۋىل ورتالىعىنداعى مەكتەپتٸ بٸتٸردٸم. ول كەزدە سوعىستىڭ بٸتكەنٸنە نەبەرٸ جەتٸ-اق جىل بولعان. ەكە-شەشەمٸز جاستايىنان قيىندىق كٶرٸپ, سوعىستى باستان كەشكەندٸكتەن بٸزدٸ ەلپەشتەپ-مەپەلەپ ٶسٸردٸ. دەگەنمەن سوعىس بٸتكەن جىلى قيىن زامان بولسا دا, اۋا دا, ەكولوگييا دا – تازا, تاماق – ساپالى, ەڭ باستىسى, ادامداردىڭ پەيٸلٸ, كٶڭٸلٸ تٷزۋ بولدى. بٸزدٸڭ اۋىلدا ورىسى دا بار, نەمٸسٸ دە بار, شەشەنٸ دە بار – تٷرلٸ ۇلتتىڭ ٶكٸلدەرٸ تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷردٸ. بٸر-بٸرلەرٸنە قول ۇشىن بەرٸپ, بولىسىپ, كٶمەكتەسٸپ تۇراتىن. مەندە قانداي دا بٸر جۇرتقا جەردەمدەسكٸم كەلٸپ تۇراتىن قاسيەت بولسا, سونىڭ بەرٸ سول اۋىلدان دارىعان دەپ ەسەپتەيمٸن, – دەيدٸ ماقسۇت ەبۋۇلى.
1961 جىلى يۋريي گاگارين عارىشقا ۇشقاندىقتان, سول تۇستاعى بالالاردىڭ كٶبٸ ۇشقىش بولۋدى, اسپاندا دٷنيە جٷزٸن شارلاۋدى ارمانداعان بولاتىن. ماقسۇت اعا دا مەكتەپ بٸتٸرگەننەن كەيٸن ۇشقىشتىڭ وقۋىن وقىعىسى كەلگەن. الايدا ەكەسٸ سوعىس كٶرگەندٸكتەن, قان مايداندا وت كەشكەندٸكتەن, بالاسىنىڭ ەسكەري سالاعا بارۋىنا رۇقسات بەرمەيدٸ. «بٸر كٷنٸ اۋىلعا مەديتسينالىق ينستيتۋتتىڭ كٶشپەلٸ كوميسسيياسى كەلدٸ. ولار مەكتەپ بٸتٸرگەن جاستارعا ەمتيحان تاپسىرتىپ, جاقسى وقيتىن بالالاردى ٸرٸكتەپ الىپ, ينستيتۋتقا وقۋعا تٷسٸرەتٸن. مەن سوعان بارىپ, ەمتيحاننىڭ بەرٸن 5-كە تاپسىرىپ شىقتىم. ول كەزدە قازٸرگٸدەي سوڭىڭنان ەشكٸم ەرمەيتٸن, ەكە-شەشەمٸز كوميسسييا مٷشەلەرٸ كٸم, ەمتيحاندى كٸم قابىلداپ جاتىر, سولارمەن سٶيلەسٸپ, بالامدى وقۋعا تٷسٸرٸپ جٸبەرەيٸن دەيتٸن قيتۇرقىلىق ەرەكەتتەر بولمايتىن. ارادا بٸراز ۋاقىت ٶتكەننەن كەيٸن ٷيگە «سٸز وقۋعا تٷستٸڭٸز» دەگەن قولمەن جازىلعان, مٶرٸ دە باسىلماعان تٸلدەي قاعاز كەلدٸ. سونىمەن كيٸمدەرٸمدٸ الىپ, الماتىعا تارتىپ كەتتٸم», – دەيدٸ ماقسۇت اعا.
«ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستامى جاقسى»
وسىلايشا مەكەڭ 1962 جىلى الماتى مەملەكەتتٸك مەديتسينالىق ينستيتۋتىنا وقۋعا تٷسٸپ, ستۋدەنت اتانادى. حالقىمىزدا: «ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستامى جاقسى» دەگەن اتالى سٶز بار. مەكەڭنٸڭ ٶز ٸسٸنٸڭ بٸلگٸرٸ بولىپ قالىپتاسۋىنا ۇستازدارىنىڭ قوسقان ٷلەسٸ ٶتە زور. ول الماتىداعى مەديتسينالىق ينستيتۋتتىڭ ستوماتولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى بولعان, دوتسەنت قوجاحان شەكەنوۆ, مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, كازسسر دەنساۋلىق مينيسترٸ بولعان, مەدينستيتۋتتىڭ رەكتورى قىزمەتٸن اتقارعان سيباعاتوللا قارىنباەۆ, مەديتسينا عىلىمىنىڭ مايتالماندارى –پروفەسسور كورىتنىي د.ل., دوتسەنت سۋحارەۆ گ.ت., ارعىن ارعىنۇلى سٷلەيمەنوۆتەردەن دەرٸس العان. «بٸز سونداي اتاقتى كٸسٸلەردەن ٷلگٸ-ٶنەگە الدىق, ەلٸكتەپ ٶستٸك, تەربيەسٸن كٶردٸك. ولار – ٶز ەڭبەگٸمەن ٷلكەن دەرەجەگە جەتكەن تۇلعالار. ول كٸسٸلەردٸڭ جاستارعا دەگەن قامقورلىعىندا شەك بولمادى. ەسٸرەسە, «قازاقتىڭ بالالارى وقىسىن, بٸلٸم السىن» دەپ, بٸزگە ٷنەمٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ, دەمەۋ بولاتىن, جاناشىرلىق تانىتاتىن. ولار جاڭا عانا كٶكتەگەن جاس شىبىق جاستاردىڭ تٷزۋ ەرٸ جايقالا ٶسۋٸ ٷشٸن بار كٶمەگٸن ايامادى. سول كٸسٸلەردٸڭ ارقاسىندا مەن ينستيتۋتتى قىزىل ديپلوممەن بٸتٸردٸم. تٸپتٸ ينستيتۋتتى بٸتٸرٸپ, اۋىلعا كەتەمٸن دەگەندە دە ۇستازىم, ستوماتولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى قوجاحان شەكەنوۆ مەنٸ اۋىلعا جٸبەرمەي, ينستيتۋتتا قالىپ ەڭبەك ەتۋٸمە ىقپال ەتتٸ. قاراپ وتىرسام, ٶمٸر جولىمدا ادام جەنە مامان رەتٸندە ٶسۋٸمە سول كٸسٸنٸڭ ىقپالى كٶپ تيٸپتٸ», – دەپ ەسكە الادى م.تەمٸرباەۆ.
وسىلايشا اتاقتى, ٸرٸ تۇلعالاردان ساباق العان ماقسۇت ەبۋۇلى ينستيتۋتتا قالدىرىلىپ, العاشىندا ستاجەر بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ەكٸ جىل ورديناتۋرادا وقىپ, ودان كەيٸن رەسپۋبليكالىق ستوماتولوگييا ەمحاناسى ورتوپەدييا بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ بولىپ تاعايىندالادى. 1970 جىلدارى ۇستازى قوجاحان شەكەنوۆ ونى لەنينگرادتاعى مەدينستيتۋتقا اسپيرانتۋراعا تٷسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ. وسىلايشا ول لەنينگرادتا كانديداتتىق ديسسەرتاتسيياسىن قورعاپ شىعادى. عىلىمي جەتەكشٸسٸ وعان «سەن وسىندا قال, جۇمىس تا تاۋىپ بەرەمٸن, ٷي الۋىڭا دا جەردەم بەرەمٸن» دەپ ٷگٸتتەيدٸ. الايدا «ٶزگە ەلدە سۇلتان بولعانشا, ٶز ەلٸندە ۇلتان بولۋدى» قالاعان مەكەڭ العان بٸلٸمٸن ٶز ەلٸندە جٷزەگە اسىرۋدى قالايدى. الماتىعا كەلٸپ, مەدينستيتۋتتا العاشىندا جارتى ستاۆكاعا جۇمىس ٸستەيدٸ. مۇعالٸم بولادى, قوعامدىق جۇمىستارمەن اينالىسادى. كەيٸن قايتا رەسپۋبليكالىق ەمحانادا بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ بولىپ تاعايىندالادى. 1977 جىلى دوتسەنت اتانىپ, مەديتسينالىق ينستيتۋتتا دەكاننىڭ ورىنباسارى بولادى. 1980 جىلى الماتى مەملەكەتتٸك دەرٸگەرلەر بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋ ينستيتۋتىندا جوق كافەدرانى قۇرادى. ورتوپەدييالىق ستوماتولوگييا كافەدراسىنىڭ نەگٸزٸن سالىپ, قازٸر مٸنە, 35-36 جىلدان بەرٸ كافەدرانىڭ قۇرىلۋىنان دامۋىنا دەيٸن ەرەكشە ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. تالاي جىل وسى كافەدرانى باسقارىپ, 8 كانديدات, بٸر عىلىم دوكتورىن دايىندايدى. ول كٸسٸ قر بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ, بٸرنەشە العىس حاتتارمەن ماراپاتتالعان. 1983-1988 جىلدارى دەرٸگەرلەر بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋ ينستيتۋتىندا حيرۋرگييا بٶلٸمٸنٸڭ دەكانى بولادى. 1990 جىلدارى مەسكەۋدە دوكتورلىق ديسسەرتاتسييا قورعاپ, پروفەسسور اتاعىن الادى. ودان كەيٸن كەڭەس ٷكٸمەتٸ قۇلاپ, ەلٸمٸز ەگەمەندٸك العاندا قازاقستاندا تٸس دەرٸگەرلەرٸنٸڭ قاۋىمداستىعى قۇرىلادى. ماقسۇت ەبۋۇلى سونىڭ العاشقى پرەزيدەنتٸ بولىپ سايلانادى.
– قۇدايدىڭ بەرگەن سىيى شىعار, 1995 جىلى گەرمانييانىڭ تيۋبينگەن قالاسىنداعى كارل ەبەرحارد اتىنداعى 700 جىلدىق تاريحى بار مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عىلىمي جەنە جوعارى وقۋ, تەجٸريبە الماسۋ اكادەمييالىق قىزمەتٸنٸڭ (دااد) ستيپەندياتى اتانىپ, ەكٸ ايلىق عىلىمي-كلينيكالىق ٸس-تەجٸريبەدەن ٶتتٸم. سوندا ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ جاڭالىقتاردى كٶرۋگە, سولارمەن تانىسۋعا مٷمكٸندٸك تۋدى. مىسالى, برەكەت جٷيەسٸ, يمپلانتاتسييا, جاڭا پروتەزدەر تەحنولوگيياسىنىڭ قۇپييالارىنا كۋە بولىپ, ٶزٸمٸزدٸڭ سونشالىقتى ارتتا قالىپ قويعانىمىزدى بٸلدٸك. سودان كەيٸن-اق تيۋبينگەن ۋنيۆەرسيتەتٸمەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساپ, ولاردىڭ تٶرتكٷل دٷنيەگە تانىمال پروفەسسورى حاينەر ۆەبەردٸ الماتىعا شاقىردىق. ول كٸسٸ ستۋدەنت, ستوماتولوگ-دەرٸگەر, مۇعالٸمدەرگە دەرٸس وقىپ, بٸرقاتار جاڭا تەسٸلدەردٸ ٷيرەتتٸ. مۇنداي شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرٸمٸزبەن تىعىز بايلانىس دسق-عا(دٷنيەجٷزٸلٸك ستوماتولوگييا قاۋىمداستىعى) مٷشەلٸككە كٸرۋدٸ ويلاستىرۋعا مۇرىندىق بولدى. وسىلايشا, 1995 جىلى دسق-نىڭ لوندونداعى شتاب-پەتەرٸنە ۇسىنىس بٸلدٸردٸك. ولار جاس ەگەمەن مەملەكەت ٶكٸلدەرٸنٸڭ تالابىن قاناعاتتاندىردى. ول كەزدە قاراجات جوق, تٸپتٸ شەتەلگە قالاي شىعۋدىڭ جولىن دا بٸلمەيمٸز. 1997 جىلى بٸرٸنشٸ رەت كورەيانىڭ سەۋل قالاسىندا ٶتكەن 85-ٸنشٸ حالىقارالىق جيىنىنا قسق-دان بەس ادام: دايربەكوۆ م.د., كەنچەنباەۆا ۆ.ك., پاك يۋ.ە., جارتىباەۆ ر.ن. جەنە مەن قاتىستىق. مۇنى ەلەم ستوماتولوگتارىنىڭ وليمپياداسى دەۋگە بولادى. فورۋمدى كورەيا پرەزيدەنتٸنٸڭ ٶزٸ اشتى. دسق-نىڭ قالىپتاسقان دەستٷرٸ بويىنشا ٸس-شارا باستالاردا بارلىق مەملەكەتتٸڭ تۋلارىن كٸشكەنە بالاقايلار كٶتەرٸپ شىعادى. ول كەزدە ۇيىمعا بۇرىنعى تمد ەلدەرٸنەن بٸزبەن بٸردەي تەك رەسەي عانا كٸرگەن, كٶك بايراعىمىز كٶتەرٸلگەندەگٸ ماقتانىش سەزٸمٸمٸزدٸ ايتپاڭىز. مٸنە, سودان بەرٸ قازاقستاننىڭ تۋى سولاردىڭ قاتارىندا جەلبٸرەپ كەلەدٸ. قازٸر سول جاساعان جۇمىسىما ەلٸ كٷنگە دەيٸن ريزامىن. 1998 جىلى بارسەلونادا, ودان كەيٸن دە جىل سايىنعى دسق-نىڭ كونگرەستەرٸنە قاتىسىپ, ەلەمدٸك ستوماتولوگييانىڭ قانداي دەرەجەدە دامىعانىن كٶرٸپ, بٸراز نەرسەلەردٸ ٷيرەنٸپ, تەجٸريبە جيناپ قايتامىز. دەرٸگەرلەر دە بٸلٸم دەڭگەيٸن كٶتەرٸپ, جاڭا ەدٸس-تەسٸلدەردٸ ٷيرەنٸپ كەلەدٸ, – دەيدٸ ماقسۇت ەبۋۇلى.
1996 جىلى ماقسۇت اعا «الماگەست» ستوماتولوگييا ورتالىعىن اشادى. كەڭەس ٷكٸمەتٸ قۇلاپ, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزگە تەۋبە دەپ جەتەر ۋاقىتتا ٶمٸردٸڭ قيىن ديٸرمەنٸ تالايدى تالقان ەتٸپ ۇنتاقتايدى. تٸس ەمدەيتٸن كلينيكالاردىڭ بەرٸ جابىلىپ, بۇل سالا بٸرتە-بٸرتە جەكەمەنشٸكتٸڭ قولىنا ٶتەدٸ. تٸس دەرٸگەرلەرٸنٸڭ كٶبٸ جۇمىستان بوساپ قالادى. وسىنداي قيىن كەزدە قارىزعا قاراجات تاۋىپ, شەتەلدەن جاڭا قوندىرعىلاردى الىپ كەلٸپ, جۇمىستارىن باستايدى. ەلەمدەگٸ مىقتى پروفەسسورلاردى اقش-تان, گەرمانييادان شاقىرتىپ, حالىقتىڭ تٸسٸن ەمدەپ, شەتەلدٸك تەجٸريبەنٸ وسىندا جٷرگٸزەدٸ.
نەگٸزٸ مەكەڭ – ٶز ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ عانا ەمەس, كەرەمەت ۇيىمداستىرۋشى دا. ستوماتولوگ ماماندارىن دايارلاۋدا ٶز مەكتەبٸن قالىپتاستىرىپ ٷلگەرگەن ماقسۇت ەبۋۇلىنا ەرٸپتەستەرٸ دە «بٷگٸنگٸ زاماننىڭ جاڭا تۇرپاتتاعى جوعارى دەرەجەلٸ دەرٸگەرٸ» دەگەن باعا بەرٸپ وتىر.
انامىزدى ەمدەتۋ ٷشٸن اتالمىش ورتالىققا ەكەلگەنٸمٸزدە بايقاعانىمىز, ۇجىم دا بٸر اتانىڭ بالاسىنداي تاتۋ, ىنتىماقتا ەرەكەت ەتٸپ وتىرعانىنا كٶز جەتكٸزدٸك. قانشاما ناۋقاستار وسىندا تٸستەرٸن جٶندەتٸپ, تاماقتى راحاتتانىپ شايناي الاتىنداي دەڭگەيگە جەتەدٸ. «ماقسۇت تەمٸرباەۆ باسقاراتىن «الماگەست» ستوماتولوگييا ورتالىعىنا تٸسٸمدٸ ەمدەتٸپ شىقتىم. مۇنداعى دەرٸگەرلەردٸڭ ناۋسقاستارعا دەگەن قامقورلىعى, كٶرسەتكەن مەديتسينالىق كٶمەكتەرٸ كٶڭٸلٸمنەن شىقتى. باس ديرەكتور ماقسۇت تەمٸرباەۆ ەمدەلۋشٸلەردٸڭ ەرقايسىسىمەن جەكە ەڭگٸمەلەسٸپ, قال-جاعدايلارىن بٸلٸپ, قوسىمشا ەم قاجەت بولىپ جاتسا, دەرەۋ ەمدەۋشٸ دەرٸگەرگە تاپسىرما بەرٸپ كەتەدٸ. ٶزٸ مىڭ بولعىر, ٶتە قاراپايىم, كٸشٸپەيٸل جان. قىزمەتكەرلەرٸ دە باسشىلارىنا تارتسا كەرەك, شەتٸنەن كٸشٸپەيٸل, مەيٸرٸمدٸ. باس ديرەكتوردان باستاپ بارلىق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ ٷنەمٸ ناۋقاستاردىڭ العىسىنا بٶلەنٸپ جٷرەدٸ. «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن» دەمەكشٸ, مەن ون شاقتى كٷن بويى قاس-قاباعىما قاراپ, ساۋىعىپ كەتۋٸمە, تٸسٸمنٸڭ بٷتٸندەلۋٸنە كٶمەكتەرٸ تيگەن باس ديرەكتوردان باستاپ, بارلىق قىزمەتكەرلەرگە ايتار العىسىم شەكسٸز», – دەيدٸ ەمدەلۋشٸ ۇلبوسىن قۇداباەۆا.
بٷگٸندە جەتپٸس جاسقا تولىپ, پايعامبار جاسىنان اسقان ماقسۇت اعا ٷيدەگٸ جەڭگەي – شولپان اپايمەن بٸرگە جاراتقاننىڭ بەرگەن بٸر ۇل, ەكٸ قىزىنان 11 نەمەرە, بٸر شٶبەرە سٷيٸپ وتىر. ۇلى قالجان دا ەكە جولىن قۋىپ, بٸلٸكتٸ تٸس دەرٸگەرٸ اتانعان. وسىلايشا بەيتەرەگٸ كەڭ جايقالىپ, نەمەرە-شٶبەرە سٷيٸپ, جاراتقاننىڭ قولداۋىمەن ەۋلەتٸنە بەرەكە, باق پەن قۇت قوندىرىپ وتىرعان مەكەڭە ۇجىمى, بارلىق ەرٸپتەستەرٸ, شەكٸرتتەرٸ مەرەيلٸ قۋانىشىمەن قۇتتىقتاپ, ۇزاق عۇمىر, باياندى باقىت تٸلەپ وتىر. بٸز دە ٶز تاراپىمىزدان بٷگٸندە سوڭىنان ەرگەن ۇرپاعىنا ٶنەگەلٸ جول كٶرسەتٸپ, ٶزٸ دە جەتپٸستٸڭ جەلكەنٸنە شىققان اعامىزعا بارلىق جاقسىلىقتاردى تٸلەپ, ەڭ باستىسى حالىق يگٸلٸگٸنە بٶلەنە بەرٸڭٸز دەگٸمٸز كەلەدٸ.
سٶزٸمٸزدٸ تٷيٸندەسەك, تٸرشٸلٸكتە بٸردە-بٸر ٶسٸمدٸك تامىرسىز ٶسپەيدٸ, ٶركەن جايمايدى. سول سەكٸلدٸ ادام بالاسى دا اتا-بابالارىنان كٶزگە كٶرٸنبەيتٸن تامىرلار ارقىلى جالعاسقان. وسى رەتتە تەگٸ مىقتى ادامنىڭ ۇرپاعى بولۋ بۇل ٶمٸردە اسا جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تالاپ ەتەتٸنٸ سٶزسٸز. ٶيتكەنٸ بابا مەن ەكە اتىنا, ابىروي-بەدەلٸنە كٸر كەلتٸرمەۋ – مٸندەت. الايدا بۇرالاڭى كٶپ مىناداي جالعان ٶمٸردە انا سٷتٸمەن, بابا تەگٸ, ەكە قانىمەن كەلگەن تازالىقتى ساقتاپ قالۋ, بٸلە-بٸلگەن ادامعا مۇنىڭ ٶزٸ ٷلكەن ەرلٸك. ەڭ باستىسى, ماقسۇت اعا تەكتٸلٸگٸنە داق تٷسٸرمەي, حالىق يگٸلٸگٸنە بٶلەنٸپ كەلەدٸ. جامپوز ەرٸ ٸزدەنگٸش, ابىروي-بەدەلٸ ٷلكەن دەرٸگەردٸڭ باقىتى دا, مۇراتى دا وسى بولسا كەرەك. لەيٸم, سولاي جالعاسا بەرسٸن!
سەرٸك جۇماباەۆ
