Freedom Inside '26

بٶكەيحانوۆ وليمپياداسى

بٶكەيحانوۆ وليمپياداسى
بيىلعى 2016 جىل – الاش قوزعالىسىنىڭ جەتەكشٸسٸ, قوعام قايراتكەرٸ, كٶسەمسٶزشٸ ەليحان بٶكەيحانوۆتىڭ 150 جىلدىعى.  بٷكٸلەلەمدٸك دارا تۇلعا دەپ تانىلعان الاش قايراتكەرٸنٸڭ مەرەيتويى يۋنەسكو كٶلەمٸندە, ياعني بٷكٸل ەلەم بويىنشا تويلاناتىن بولدى. بۇل تۋرالى يۋنەسكو-نىڭ 18 قاراشادا پاريجدە اياقتالعان باس كونفەرەنتسيياسىنىڭ 38-شٸ سەسسيياسىندا جارييا ەتٸلگەن بولاتىن.

كەشە قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە الماتى قالاسى جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرٸ اراسىنداعى  قر تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ  25 جىلدىق  مەرەيتويى مەن الاش كٶسەمٸ ەليحان بٶكەيحانوۆتىڭ 150 جىلدىعىنا ارنالعان «الاش ارىستارى: قوعامدىق ساياسي قىزمەتٸ مەن تەۋەلسٸزدٸك مۇراتتارى» اتتى ينتەللەكتۋالدى وليمپيادا بولىپ ٶتتٸ.

ستۋدەنتتەر ساناسىنا ٶز ەلٸنە دەگەن ماقتانىش پەن پاتريوتتىق سەزٸمدٸ قالىپتاستىرۋ جەنە ەليحان بٶكەيحانۇلى مەن الاش قوزعالىسىن ايشىقتاي وتىرىپ, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 25 جىلدىق تاريحىنىڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸندٸرۋ, ە.بٶكەيحانۇلىنىڭ تۇلعاسىن  تولىق بٸلۋ ارقىلى ۇلتجاندى ازامات بولۋعا تەربيەلەۋ ماقساتىندا ٶتكەن وليمپياداعا قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «بولاشاق» توبى, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «الاش وردا» توبى, س.ج. اسفەنديياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ «ۇلى  دالا» توبى, تۇران ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «تۇران» توبى, سونىمەن قاتار, الماتى تەحنولوگييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «ايبىندى الاش ۇرپاعى» توبى مەن الماتى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «جەرۇيىق» توبى قاتىستى.

دەستٷرگە اينالعان شارانى قىزدار ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ پرورەكتورى باحودير ەليەۆ سالتاناتتى تٷردە اشىپ, قاتىسۋشىلارعا سەتتٸلٸك تٸلەدٸ.

ستۋدەنتتەر ينتەللەكتۋالدى وليمپيادادا بەس باعىت بويىنشا («تانىستىرۋ», «ۇياشىقتار قۇپيياسى», «بەينە سۇراق», «التىن قاقپا», «وي تولعاۋ») بٸلٸمدەرٸن ساراپقا سالدى. بٸرٸنشٸ سايىستا ٶزدەرٸن تانىستىرىپ ٶتكەن كوماندالار, ەكٸنشٸ كەزەڭدە «مەملەكەتتٸك باسقارۋ», «قازٸرگٸ ەلەمدەگٸ قازاقستان», «الاش قوزعالىسى», «كەمەڭگەر تۇلعالاردىڭ ٶمٸرٸ مەن قىزمەتٸ» دەگەن تاقىرىپتارعا ارنالعان سۇراقتار بويىنشا باق سىناستى.  «بەينە سۇراق» بٶلٸمٸندە ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ تاريحشى مامانداردىڭ الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ قوعامدىق-ساياسي قىزمەتٸ, الاش پارتيياسى مەن الاش وردا ٷكٸمەتٸنٸڭ قۇرىلۋ تاريحى, ەل رەمٸزدەرٸ مەن قازاق تاريحىنا بايلانىستى  بەينەساۋالدارعا جاۋاپ بەردٸ. «التىن قاقپا» سايىسىندا پرەزيدەنت, ٷكٸمەت, اۆتونومييا, دەموكراتييا, قۇقىق, ۇلت, مەدەنيەت سٶزدەردٸڭ مەن-ماعىناسىن قازاق جەنە اعىلشىن تٸلدەرٸندە تٷسٸندٸرٸپ سىنعا تٷسسە, «وي تولعاۋ» سايىسىندا جەشٸكتە جاسىرىنعان زاتتاردى تاپتى. بارلىق اينالىم سۇراقتارىنىڭ دەنٸ الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ قوعامدىق-ساياسي قىزمەتٸ مەن تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 25 جىلدىق تاريحىنىڭ نەگٸزگٸ كەزەڭدەرٸنە ارنالدى. جاستار ويىن بارىسىندا بٸلٸمدەرٸنٸڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەندٸگٸن كٶرسەتٸپ قانا قويماي, ەل تاريحىن, تٷرلٸ ٶنەردٸ بويىنا جيعان الاش كٶسەمٸنٸڭ ٶمٸرٸ مەن دارىن يەسٸنٸڭ سان قىرلى قىزمەتٸن جاقسى بٸلەتٸندٸكتەرٸن تانىتتى.

kala men dala alihan bukeihan
kala men dala alihan bukeihan


قاتىسۋشىلاردىڭ بٸلٸمدەرٸ مەن بٸلٸكتٸلٸكتەرٸنە ش.ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتور ورىنباسارى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سۆەتلانا سماعۇلوۆا, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ەدٸلحان قۇدايبەرگەنوۆ,  ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ PhD دوكتورانتى رىسبەك ومارباەۆتار قازىلىق جاسادى.

وليمپيادانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٸ-ورىندى تۇران ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «تۇران» توبى يەلەندٸ. ٸٸ-ورىندى ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «الاش وردا» توبى يە بولدى. ٸٸٸ-ورىن ەكەۋ – س.ج. اسفەنديياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ «ۇلى  دالا» توبى مەن  قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «بولاشاق» توبىنا بۇيىردى. جەڭٸمپازداردىڭ بارلىعى ديپلومدارمەن جەنە ارنايى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. ال, توپتاردى دايىنداعان جەتەكشٸلەرگە العىس حاتتار تابىس ەتٸلدٸ.

– تۇعىرى بيٸك ەلٸمٸزدٸڭ ەرتەڭٸ بٷگٸنگٸسٸنەن دە جارقىن بولۋى – رۋحى اسقاق, ٶرەسٸ بيٸك, بٸلٸمدٸ دە تالانتتى ۇرپاق قولىندا. ال, بٷگٸنگٸدەي جاھاندانۋ زامانىندا ٶزٸندٸك بولمىسىمىزبەن تٶل تاريحىمىزدان اجىراماساق قانا ٸرٸ تابىستارعا جەتە الاتىنىمىز سٶزسٸز. سوندىقتان دا,  جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىندا ٶز ەلٸنە دەگەن ماقتانىش پەن پاتريوتتىق سەزٸمدٸ قالىپتاستىرۋدى ەردايىم بٸزدٸڭ ۇجىم نازاردا ۇستاپ كەلەدٸ. دەستٷرلٸ تٷردە ٶتكٸزٸلٸپ كەلە جاتقان بۇل ٸس-شارا دا وسى ماقساتقا جۇمىلدىرىلعان, – دەدٸ شارانىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى, قازاقستان تاريحى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ايناگٷل قايىپباەۆا.

 

«قىزدار ۋنيۆەرسيتەتٸ» مەديا ورتالىعى