«100 جاڭا وقۋلىق» – قوعامدىق سانانى قالىپتاستىرادى

«100 جاڭا وقۋلىق» – قوعامدىق سانانى قالىپتاستىرادى
پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنداعى «جاڭا گۋمانيتارلىق بٸلٸم: قازاق تٸلٸندەگٸ 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىنىڭ ماقساتى ەلدەقايدا كەڭ. جاڭا وقۋلىقتار ارقىلى قازاق تٸلٸندەگٸ وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنى مەن دەڭگەيٸ كٶتەرٸلەتٸنٸ سٶزسٸز.

سول ارقىلى جالپى گۋمانيتارلىق بٸلٸمنٸڭ مازمۇنى مەن ساپاسى جاڭا دەڭگەيدە كٶتەرٸلەتٸنٸ انىق. ٶيتكەنٸ ەلەمدٸك گۋمانيتارلىق عىلىم قازاق تٸلٸنە مۇنداي كٶلەمدە ەشقاشان اۋدارىلعان ەمەس. بۇل باستاما قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ ارقىلى  قوعامىمىزدىڭ ەڭ باستى بٶلٸگٸ, زور يننوۆاتسييالىق ەلەۋەتكە يە جاس ۇرپاقتى تەربيەلەۋدە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى بارلىق جوبالاردىڭ ٸشٸندە مۇنىڭ ناقتى نەتيجەلٸ جوبا ەكەندٸگٸ انىق.

جوبا قازاقستاندىق بٸلٸم الۋشىلارعا ەڭ تاڭداۋلى زاماناۋي بٸلٸمگە قول جەتكٸزۋٸنە, بٸلٸم ساپاسىن ارتتىرىپ, بٸلٸم سالاسىنداعى جاھاندىق بەسەكەلەستٸككە دايىندالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا «جاڭا گۋمانيتارلىق بٸلٸم. قازاق تٸلٸندەگٸ «100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىننىڭ نەتيجەلەرٸ دە جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقانى مەلٸم.

قوعامدىق سانانى قالىپتاستىراتىن – گۋمانيتارلىق عىلىمدار. سونىڭ ٸشٸندەگٸ فيلوسوفييانىڭ رٶلٸ ادام ٶمٸرٸندە دە, قوعامدا دا ەرەكشە. بٸلٸم بەرۋدٸڭ مەملەكەتتٸك ستاندارتىندا گۋمانيتارلىق پەننەن بارلىق جوو ستۋدەنتتەرٸ مٸندەتتٸ تٷردە وقۋى تيٸس پەندەر بار.

ولار – تاريح پەن ساياساتتانۋ, ەلەۋمەتتانۋ مەن فيلوسوفييا, پسيحولوگييا, پەداگوگيكا, ەكونوميكا, مەدەنيەتتانۋ جەنە فيلولوگييا. اتالعان كٸتاپتار سانانى جاڭعىرتۋ ٷردٸسٸنٸڭ ناقتى قۇرالى ەكەندٸگٸن تٷسٸنۋ قاجەت. ياعني, بۇل سىني جەنە ساراپتامالىق دٷنيەتانىمنىڭ قالىپتاسۋى, جاڭا تۇجىرىمدار مەن يدەيالار ەنگٸزۋ, قازٸرگٸ زامانعى پروگرەسشٸل بٸلٸمگە قولجەتٸمدٸلٸكتٸ كەڭەيتۋ تەتٸگٸ سانالادى. ادامنىڭ ٶزٸنە, اينالاسىنا, ەلگە دەگەن كٶزقاراسىن قالىپتاستىرادى.

بٸز دٷنيەجٷزٸندەگٸ عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ مازمۇنىنا جول اشۋ ارقىلى ٸلگەرٸ دامىعان قوعامدارداعى وسىنداي كٶزقاراس جەنە ۇستانىم قالىپتاستىرۋ قۇرالدارىمەن جاقىن تانىسۋعا مٷمكٸندٸك الدىق. سوندىقتان دا «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىنداعى ٶزگە جوبالار ٶز تاريحىمىزعا, ٶلكەتانۋعا, تٶل مەدەنيەتكە ارقا سٷيەيدٸ. قازاق دٷنيەتانىمىن قورعاۋ سٶزسٸز قاجەت, بٸراق ول تۇيىقتالۋ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ.

ەلٸمٸزدٸڭ ٶركەندەپ دامۋىنا, ەلەمدٸك دامىعان ەلدەر كٶشٸنە ٸلەسۋٸ ٷشٸن اسا ماڭىزدى قىزمەت اتقاراتىن, ەلٸمٸزدٸڭ زايىرلى قاۋىمى ٶتە جىلى قابىلداعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى ۇلتتىق سانانى, بٸلٸم مەن عىلىمدى دامىتۋ ٷلگٸسٸن جان-جاقتى اشىپ قانا قويماي, ونى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قازاقتىڭ بارلىق ۇلتتىق سالت-دەستٷرلەرٸن, انا تٸلٸمٸز بەن ەدەبيەتٸمٸزدٸ, مەدەنيەتٸمٸزدٸ, قازاقي بٸتٸم بولمىسىمىزدى جاڭعىرتۋىمىز قاجەت.

ٶيتكەنٸ مۇندا تٸلگە دە, ەدەبيەتكە دە, فيلوسوفيياعا دا, ەكونوميكاعا دا بايلانىستى دانالىقتىڭ ٷلگٸلەرٸمەن باستامالارى ۇسىنىلعاندىقتان حالقىمىزعا جاڭا رۋح, جاڭا سەرپٸن, زاماناۋي باعىت بەرەتٸنٸ انىق. وسى تۇرعىدا بٸز ەلەمدٸك تەجٸريبەلەر مەن زەرتتتەۋلەردٸ قولدانۋ ارقىلى جاڭا باعىتتاردى ەنگٸزۋ جولدارىن جەتٸلدٸرە الامىز.

جانات جانباەۆا, اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دىڭ تاريح جەنە قۇقىق ينستيتۋتىنىڭ دوكتورانتى.