Qazaqstandyqtar 2021 jyldan óz zeinetaqy jinaǵynyń bir bóligin turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartý men em-domǵa jumsap, qarjy uiymdarynyń basqarýyna bere alady. Zańǵa osy máselege qatysty engiziletin ózgeritýlerdi májilis 24 qarashada qabyldaǵan bolatyn. Qazir zań jobasy parlament senatynda jatyr.
Zeinetaqy jinaǵyn qalai jumsaýǵa bolady?
Zeinetaqy jinaǵyn baspana jaǵdaiyn jaqsartý úshin:
• turǵyn úi satyp alý, onyń ishinde turǵyn úi qurylysyna úlestik qatysý týraly shartty resimdeý, turǵyn úi jaǵdailaryn jaqsartý maqsatynda jekeshelendirý, bólip-bólip tóleý, turǵyn úidi aiyrbastaý jolymen satyp alý;
• satyp alý quqyǵymen jaldaý sharty boiynsha bereshekti ishinara/tolyq óteý
• jeke turǵyn úi qurylysy jáne (nemese) jer ýchaskesin satyp alýǵa (nysanaly maqsaty – jeke turǵyn úi qurylysy nemese jeke qosalqy sharýashylyǵy) jumsaýǵa bolady.
Sonymen qatar, bul aqshany ekinshi deńgeidegi bankterden, ipotekalyq uiymdardan turǵyn úi satyp alý jáne úlesker retinde úi alý úshin bastapqy jarna retinde paidalanýǵa bolady.
Turǵyn úi jaǵdailaryn jaqsartý maqsatynda satyp alý quqyǵymen jaldaý, jekeshelendirý, bólip-bólip tóleý, turǵyn úidi aiyrbastaý, jeke turǵyn úi salý nemese jer ýchaskesin satyp alý úshin ipotekalyq qaryz alsańyz da, bastapqy jarna retinde quiýǵa ruqsat berilmek.
Zeinetaqy shotyndaǵy aqshany alyp, Turǵyn úi qurylys jinaq bankindegi esepshotty da tolyqtyrýǵa bolady. Joba boiynsha, aldyn ala turǵyn úi qaryzyn, aralyq turǵyn úi qaryzyn alýǵa qajetti qarjy retinde paidalanýǵa bolady.
Sondai-aq, basynda ipotekasy bar qazaqstandyqtar bul aqshany qaryzdyń bir bóligin nemese tolyqtai jabýǵa, ipotekalyq turǵyn úi qaryzyn qaita qarjylandyrýǵa jumsai alady.
Taǵy bir jańalyq, BJZQ-dan alýǵa bolatyn aqshany erli-zaiyptylardyń birine, otbasy múshesine, jaqyn týysyna da berýge bolady.
Qarajat tek baspana jaǵdaiyn jaqsartýǵa jumsalýy shart. Bundai jaǵdaida syiǵa tartqysy kelgen jannyń zeinetaqy jinaǵy alýshynyń arnaiy ashylǵan esepshotyna túsedi.
Qandai shekteýler qoiylady?
Birjolǵy zeinetaqy tólemine óz jubaiyńyzdan nemese joldasyńyzdan, jaqyn týysyńyzdan úi satyp ala almaisyz. Zeinetaqy jinaǵyna satyp alynǵan nemese salyǵan jyljymaityn múlikti jeke menshik quqy tirkelgen kúnnen bastap, 5 jyl ishinde jeke ielikten shyǵarýǵa bolmaidy. Bul shekteý 2021 jyldyń qańtaryna deiin TQJB qaryzy esebinen alynǵan jyljymaityn múlikke júrmeidi.
Jeke menshiginde turǵyn úi nemese jer ýchaskesiniń bolýy salymshynyń bir jolǵy tólemdi alý jaily ótinishin keri qaitarýǵa, zeinetaqy tólemin berýden bas tartýǵa negiz bolmaidy.
Ótinish bergen kezde, azamat bul qarjyny turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartýǵa jumsaitynyn dáleldeýi qajet. Ol úshin ýákiletti operatorǵa qajetti qujattardy tapsyrady, al baǵdarlama operatory – aldaǵy ýaqyttta qurylatyn Otbasy banki bolmaq.
Birjolǵy zeinetaqy tólemderin turǵyn úi jaǵdailaryn jaqsartý maqsattaryna paidalaný qolma-qol aqshasyz tásilmen júzege asyrylady. Bul rette zeinetaqy shotynda jatqan aqshany arnaiy esepshotqa aýdarý, ipotekalyq jinaqty rásimdeýge ketetin shyǵyndardy salymshy óz qaltasynan tóleidi.
Aita keteiik, memleket basshysy Q.Toqaev 1 qyrkúiektegi Úkimet otyrysynda 2021 jyly BJZQ-nyń 700 myńǵa jýyq salymshysy óz jinaqtarynyń bir bóligin turǵyn úi satyp alý, emge nemese qarjy kompaniialarynyń basqarýyna berýge paidalana alatynyn aitqan bolatyn. Ol Úkimetke Ulttyq bankpen birlesip, jyl sońyna deiin barlyq qajetti normativtik-quqyqtyq aktilerdi qabyldaýdy jáne osy baǵytta daiyndyq jumystaryn júrgizýdi tapsyrdy. Keiinnen Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Birjan Nurymbetov 721 myńnan astam salymshy zeinetaqy jinaqtary turǵyn úi satyp alýǵa paidalana alatynyn naqtylap ótken.
