"Qyrkúiek aiynda infliatsiia kútken mólsherden joǵary bolyp shyqty. Buǵan túrtki azyq-túlikke jatpaityn taýarlar, ásirese qurylys materialdary boldy. Kommýnaldyq qyzmetter men janar-jaǵarmai tarifteriniń aitarlyqtai ósimi qyzmet kórsetý sektoryndaǵy infliatsiiany údete tústi". Osylardy eskere otyryp, amerikalyq bank - JP Morgan Qazaqstanda bazalyq mólsherleme kem degende 100 b.p-ǵa ósetinin boljaidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Ulttyq Bank dollar usynysyn ulǵaita otyryp, valiýta naryǵynda durys sharalar qabyldady. Qyrkúiek aiyndaǵy infliatsiia bizdiń boljamymyzdan da, BBG konsensýsynan da asyp tústi (ekeýi de jyldyq sipatta 12,6%), tamyzda 12,2%-dan kóterildi, bul - 2023 jyldyń tamyzynan bergi eń joǵary kórsetkish. Tamyz aiy Ulttyq Bank úshin tosyn syi boldy, al qyrkúiek aiy da odan qalys qalmady. Endi biz infliatsiia deńgeii 2025 jyldyń aiaǵynda 13,5% deńgeiinde bolady dep boljaimyz, bul tamyz aiynyń sońynda jariialanǵan Ulttyq Banktiń boljamdy diapazonynan (11-12,5%) edáýir joǵary. 29 tamyzdaǵy UB komiteti otyrysynyń hattamalarynda, eger infliatsiianyń aǵymdaǵy qarqyny saqtalsa, mólsherlemeni ósirý qajettiligi artatyny atap kórsetilgen. Alaida,qazirgi jaǵdaida qarqyn saqtalyp qana qoimai, údei túsken. Shildedegi 0,7% ailyq kórsetish tamyzda 1% boldy, sodan keiin biz óz boljamymyzǵa qazan aiynda 100 b.p. ósim bolatyny týraly qosymsha málimet engizdik. Qyrkúiek aiynda infliatsiia azyq-túlikke jatpaityn taýarlardyń, eń aldymen qurylys materialdarynyń ósýi aiasynda 1,1%-ǵa deiin kúsheie tústi. Endi táýekelder Ulttyq Banktiń bazalyq mólsherlemeni 100 b. p-dan joǵary kótere alatynyn kórsetip otyr" dep Telegram-daǵy Kommentarii arnasy amerikalyq bank jariialaǵan boljammen bólisti.
Tamyz jáne qyrkúiek aiyndaǵy derekter infliatsiialyq qysymnyń turaqtylyǵyn ǵana emes, onyń kúsheiip jatqanyn da kórsetedi. Sondai-aq oń qubylys ta bar: qyrkúiek aiynda ekpin alǵan baǵa jalpyny birdei qamtymaidy. Alaida infliatsiianyń turaqtylyǵy saqtalýda. Tosyn syidyń negizgi kózi azyq-túlikke jatpaityn taýarlar boldy, olardyń baǵasy aiyna 1,5% ósti (jáne tamyz aiynda 9,8% - dan keiin 10,8%). Bul sekiris qurylys materialdarymen (turǵyn úidi jóndeýge arnalǵan materialdar) jáne az da bolsa jihaz ben turmystyq jabdyqtarmen bailanysty bolýy múmkin. Ósim bir sanatqa baǵyttalǵandyqtan, shildede teńgeniń álsireýine ol negiz bolyp tabylmaidy.
Azyq-túlik baǵasy maýsym kezeńine sai, ádettegidei arzandamady. Ol sol kúiinde joǵary bolyp qaldy, múmkin buǵan álsiz teńge men suranystyń artýy áser etken. Kommýnaldyq qyzmetter tarifteriniń eleýli jáne turaqty ósimi jalǵasyp, qyzmetterdegi infliatsiianyń jyldyq kórsetkishi 15,3%, al ailyǵy 1% boldy. Kommýnaldyq qyzmetter men otynǵa tarifteri infliatsiiaǵa yqpal etýshi negizgi faktory bolyp tabylady: qyrkúiekte benzin 3,5% (tamyzda +2,4% keiin), elektr energiiasy 2,4% (+4,5% keiin), káriz 1,7% - ǵa qymbattady. Kommýnaldyq qyzmetter men energetikalyq taýarlardyń keń tizimi ár ailarda ósip, infliatsiia men infliatsiialyq kútýlerge únemi qysym jasap otyrady. Bul rettegi ózgeristerdiń aýqymy men jiiligi 2023 jyldyń basynan beri buryn-sońdy bolmaǵan deńgeige jetti, bul tarif dinamikasy men jalpy infliatsiia arasyndaǵy turaqty sáikessizdikke ákelip soǵýda. Dáiekti áser mańyzdylyǵyn joimady: tarifterdiń ósýi qyzmetterdegi baǵanyń jalpy ósý qarqynynan jáne basty indeksterden turaqty túrde asyp otyrady.
"Osylaisha Ulttyq Bank óte kúrdeli makroekonomikalyq jaǵdaiǵa tap kelip otyr. Mólsherlemeni 150 nemese, tipti 200 bazalyq pýntke kóterý infliatsiialyq kútýlerdi turaqtandyrý maqsatyndaǵy Ulttyq Banktiń mindettemesin oryndaý turǵysynda zańdy sheshim bolar edi. Alaida, birinshi kezeńde, bizdiń oiymyzsha, 100 b.p-ǵa da kóterý jetkilikti bolady. Biz osy aptada Ulttyq Bank osy turǵyda sheshim qabyldaidy dep oilaimyz", delingen sheteldik bank boljamynda.
Ekonomist Eldar Shamsýtdinov JPM-nyń bul aitqandarymen kelise otyryp, azyq-túlikke jatpaityn segmenttegi baǵanyń údeýi valiýtalyq áserdi emes, ishki qyzyp ketý qubylysyn tanytatynyn aitady.
"Artyq suranystyń negizgi kózi bul jumyspen qamtý men importtyń ósýine yqpal etetin, valiýtaǵa turaqty suranysty qalyptastyratyn jáne infliatsiiaǵa qysymdy kúsheitetin tutynýshylyq nesieleý ekeni belgili", - deidi ol.
Aita ketsek, Ulttyq Banktiń Aqsha-nesie saiasaty jónindegi komiteti 10 qazanda bazalyq mólsherlemege (kóterý/tómendetý turǵysynda) qatysty óz sheshimin jariialaýy tiis.
Buǵan deiin QR Ulttyq ekonomika ministrligi 2026-2035 jyldarǵa arnalǵan uzaq merzimdi ekonomikalyq damý boljamyn jariialaǵan bolatyn. Onyń memlekettik josparlaý júiesi qujattarynyń qarjylyq qamtamasyz etilý kólemin aiqyndaityny da naqtylanady.
