Freedom Inside '26

ۇلتتىق بانك نەسيەگە تٸكەلەي ىقپال ەتۋشٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ ارتتىراتىنى سٶزسٸز - JP Morgan

ۇلتتىق بانك نەسيەگە تٸكەلەي ىقپال ەتۋشٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ ارتتىراتىنى سٶزسٸز - JP Morgan
gfmag.com

"قىركٷيەك ايىندا ينفلياتسييا كٷتكەن مٶلشەردەن جوعارى بولىپ شىقتى. بۇعان تٷرتكٸ ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار, ەسٸرەسە قۇرىلىس ماتەريالدارى بولدى. كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مەن جانار-جاعارماي تاريفتەرٸنٸڭ ايتارلىقتاي ٶسٸمٸ قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورىنداعى ينفلياتسييانى ٷدەتە تٷستٸ". وسىلاردى ەسكەرە وتىرىپ, امەريكالىق بانك - JP Morgan قازاقستاندا بازالىق مٶلشەرلەمە كەم دەگەندە 100 ب.پ-عا ٶسەتٸنٸن بولجايدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

"ۇلتتىق بانك دوللار ۇسىنىسىن ۇلعايتا وتىرىپ, ۆاليۋتا نارىعىندا دۇرىس شارالار قابىلدادى. قىركٷيەك ايىنداعى ينفلياتسييا بٸزدٸڭ بولجامىمىزدان دا, BBG كونسەنسۋسىنان دا اسىپ تٷستٸ (ەكەۋٸ دە جىلدىق سيپاتتا 12,6%), تامىزدا 12,2%-دان كٶتەرٸلدٸ, بۇل - 2023 جىلدىڭ تامىزىنان بەرگٸ ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش. تامىز ايى ۇلتتىق بانك ٷشٸن توسىن سىي بولدى, ال قىركٷيەك ايى دا ودان قالىس قالمادى. ەندٸ بٸز ينفلياتسييا دەڭگەيٸ 2025 جىلدىڭ اياعىندا 13,5% دەڭگەيٸندە بولادى دەپ بولجايمىز, بۇل تامىز ايىنىڭ سوڭىندا جارييالانعان ۇلتتىق بانكتٸڭ بولجامدى دياپازونىنان (11-12,5%) ەدەۋٸر جوعارى. 29 تامىزداعى ۇب كوميتەتٸ وتىرىسىنىڭ حاتتامالارىندا, ەگەر ينفلياتسييانىڭ اعىمداعى قارقىنى ساقتالسا, مٶلشەرلەمەنٸ ٶسٸرۋ قاجەتتٸلٸگٸ ارتاتىنى اتاپ كٶرسەتٸلگەن. الايدا,قازٸرگٸ جاعدايدا قارقىن ساقتالىپ قانا قويماي, ٷدەي تٷسكەن. شٸلدەدەگٸ 0,7% ايلىق كٶرسەتٸش تامىزدا 1% بولدى, سودان كەيٸن بٸز ٶز بولجامىمىزعا قازان ايىندا 100 ب.پ. ٶسٸم بولاتىنى تۋرالى قوسىمشا مەلٸمەت ەنگٸزدٸك. قىركٷيەك ايىندا ينفلياتسييا ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلاردىڭ, ەڭ الدىمەن قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ٶسۋٸ اياسىندا 1,1%-عا دەيٸن كٷشەيە تٷستٸ. ەندٸ تەۋەكەلدەر ۇلتتىق بانكتٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ  100 ب. پ-دان جوعارى كٶتەرە الاتىنىن كٶرسەتٸپ وتىر" دەپ Telegram-داعى كوممەنتاريي ارناسى امەريكالىق بانك جارييالاعان بولجاممەن بٶلٸستٸ.

تامىز جەنە قىركٷيەك ايىنداعى دەرەكتەر ينفلياتسييالىق قىسىمنىڭ تۇراقتىلىعىن عانا ەمەس, ونىڭ كٷشەيٸپ جاتقانىن دا كٶرسەتەدٸ. سونداي-اق وڭ قۇبىلىس تا بار: قىركٷيەك ايىندا ەكپٸن العان باعا جالپىنى بٸردەي قامتىمايدى. الايدا ينفلياتسييانىڭ تۇراقتىلىعى ساقتالۋدا. توسىن سىيدىڭ نەگٸزگٸ كٶزٸ ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار بولدى, ولاردىڭ باعاسى ايىنا 1,5% ٶستٸ (جەنە تامىز ايىندا 9,8% - دان كەيٸن 10,8%). بۇل سەكٸرٸس قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن (تۇرعىن ٷيدٸ جٶندەۋگە ارنالعان ماتەريالدار) جەنە از دا بولسا جيھاز بەن تۇرمىستىق جابدىقتارمەن بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن. ٶسٸم بٸر ساناتقا باعىتتالعاندىقتان, شٸلدەدە تەڭگەنٸڭ ەلسٸرەۋٸنە ول نەگٸز بولىپ تابىلمايدى.

ازىق-تٷلٸك باعاسى ماۋسىم كەزەڭٸنە ساي, ەدەتتەگٸدەي ارزاندامادى. ول سول كٷيٸندە جوعارى بولىپ قالدى, مٷمكٸن بۇعان ەلسٸز تەڭگە مەن سۇرانىستىڭ ارتۋى ەسەر ەتكەن.  كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تاريفتەرٸنٸڭ ەلەۋلٸ جەنە تۇراقتى ٶسٸمٸ جالعاسىپ, قىزمەتتەردەگٸ ينفلياتسييانىڭ جىلدىق كٶرسەتكٸشٸ 15,3%, ال ايلىعى 1% بولدى. كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مەن وتىنعا تاريفتەرٸ ينفلياتسيياعا ىقپال ەتۋشٸ نەگٸزگٸ فاكتورى بولىپ تابىلادى: قىركٷيەكتە بەنزين 3,5%  (تامىزدا +2,4% كەيٸن), ەلەكتر ەنەرگيياسى 2,4% (+4,5% كەيٸن), كەرٸز 1,7% - عا قىمباتتادى. كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مەن ەنەرگەتيكالىق تاۋارلاردىڭ كەڭ تٸزٸمٸ ەر ايلاردا ٶسٸپ, ينفلياتسييا مەن ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرگە ٷنەمٸ قىسىم جاساپ وتىرادى. بۇل رەتتەگٸ ٶزگەرٸستەردٸڭ اۋقىمى مەن جيٸلٸگٸ 2023 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتٸ, بۇل تاريف ديناميكاسى مەن جالپى ينفلياتسييا اراسىنداعى تۇراقتى سەيكەسسٸزدٸككە ەكەلٸپ سوعۋدا. دەيەكتٸ ەسەر ماڭىزدىلىعىن جويمادى: تاريفتەردٸڭ ٶسۋٸ قىزمەتتەردەگٸ باعانىڭ جالپى ٶسۋ قارقىنىنان جەنە باستى يندەكستەردەن تۇراقتى تٷردە اسىپ وتىرادى.

"وسىلايشا ۇلتتىق بانك ٶتە كٷردەلٸ ماكروەكونوميكالىق جاعدايعا تاپ كەلٸپ وتىر. مٶلشەرلەمەنٸ 150 نەمەسە, تٸپتٸ 200 بازالىق پۋنتكە كٶتەرۋ ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸ تۇراقتاندىرۋ ماقساتىنداعى ۇلتتىق بانكتٸڭ مٸندەتتەمەسٸن ورىنداۋ تۇرعىسىندا زاڭدى شەشٸم بولار ەدٸ. الايدا, بٸرٸنشٸ كەزەڭدە, بٸزدٸڭ ويىمىزشا, 100 ب.پ-عا دا كٶتەرۋ جەتكٸلٸكتٸ بولادى. بٸز وسى اپتادا ۇلتتىق بانك وسى تۇرعىدا شەشٸم قابىلدايدى دەپ ويلايمىز", دەلٸنگەن شەتەلدٸك بانك بولجامىندا.

ەكونوميست ەلدار شامسۋتدينوۆ JPM-نىڭ بۇل ايتقاندارىمەن كەلٸسە وتىرىپ, ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن سەگمەنتتەگٸ باعانىڭ ٷدەۋٸ ۆاليۋتالىق ەسەردٸ ەمەس, ٸشكٸ قىزىپ كەتۋ قۇبىلىسىن تانىتاتىنىن ايتادى.

"ارتىق سۇرانىستىڭ نەگٸزگٸ كٶزٸ بۇل جۇمىسپەن قامتۋ مەن يمپورتتىڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتەتٸن, ۆاليۋتاعا تۇراقتى سۇرانىستى قالىپتاستىراتىن جەنە ينفلياتسيياعا قىسىمدى كٷشەيتەتٸن تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ ەكەنٸ بەلگٸلٸ", - دەيدٸ ول.

ايتا كەتسەك, ۇلتتىق بانكتٸڭ اقشا-نەسيە ساياساتى جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸ 10 قازاندا بازالىق مٶلشەرلەمەگە (كٶتەرۋ/تٶمەندەتۋ تۇرعىسىندا) قاتىستى ٶز شەشٸمٸن جارييالاۋى تيٸس.

بۇعان دەيٸن قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ 2026-2035 جىلدارعا ارنالعان ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن جارييالاعان بولاتىن. ونىڭ مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋ جٷيەسٸ قۇجاتتارىنىڭ قارجىلىق قامتاماسىز ەتٸلۋ كٶلەمٸن ايقىندايتىنى دا ناقتىلانادى.