Freedom Inside '26

ۇلتتىق قور – بالالارعا: ميلليونداعان دوللار نەگە يگەرٸلمەي جاتىر?

ۇلتتىق قور – بالالارعا: ميلليونداعان دوللار نەگە يگەرٸلمەي جاتىر?
كوللاج: Ulysmedia

جوعارى اۋديتورلىق پالاتا “ۇلتتىق قور – بالالارعا” باعدارلاماسى بويىنشا كەمەلەت جاسىنا تولعان قاتىسۋشىلارعا تيەسٸلٸ قاراجاتتىڭ باسىم بٶلٸگٸ پايدالانىلماي وتىرعانىن مەلٸمدەدٸ. ولاردىڭ دەرەگٸنشە, 2025 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا 2024 جىلى 18 جاسقا تولعان قاتىسۋشىلارعا ەسەپتەلگەن 30,6 ملن دوللاردىڭ 26 ملن دوللارى نەمەسە 84,9 پايىزى پايدالانىلماعان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر ۆەنەرا جانالينانىڭ ايتۋىنشا, بۇل ٷردٸس تەك بٸر جىلمەن شەكتەلمەيدٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, 2023–2024 جىلدارى پايدالانۋعا قولجەتٸمدٸ بولعان 106,2 ملن دوللاردىڭ 74,6 ملن دوللارى يگەرٸلمەگەن. ياعني قاراجاتتىڭ شامامەن 70 پايىزى ٶز يەلەرٸ تاراپىنان قولدانىلماعان.

"باعدارلاما اياسىندا بالالارعا ەسەپتەلگەن بارلىق قاراجات تۋرالى ەمەس, تەك كەمەلەت جاسىنا تولعان قاتىسۋشىلار پايدالانا الاتىن قاراجات جٶنٸندە ايتىپ وتىرمىز", – دەدٸ ۆەنەرا جانالين.

ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, يگەرٸلمەگەن قاراجات كٶلەمٸنٸڭ كٶپ بولۋى باعدارلامانىڭ تيٸمسٸزدٸگٸن كٶرسەتپەيدٸ. ايتۋىنشا, 18 جاسقا تولعان جاستاردىڭ بەرٸ بٸردەي بٸردەن وقۋ ورنىن تاڭداپ, شەشٸم قابىلداي بەرمەيدٸ. كەيبٸرٸ مەملەكەتتٸك گرانت يەلەنسە, ەندٸ بٸرٸنٸڭ جيناقتالعان قارجىسى تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸن شەشۋگە جەتكٸلٸكسٸز بولۋى مٷمكٸن.

"قاراجاتتىڭ پايدالانىلماي جاتۋى كٶبٸنە جاستاردىڭ جەكە تاڭداۋىمەن بايلانىستى", – دەدٸ قارجىگەر.

سونىمەن قاتار ۆەنەرا جانالينانىڭ ايتۋىنشا, كەمەلەت جاسىنا تولعاننان كەيٸن قاراجاتتىڭ ينۆەستيتسييالىق تابىس ەكەلۋٸن توقتاتۋى نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, بالالار 18 جاسقا تولعانعا دەيٸن بۇل قارجى ۇلتتىق قور قۇرامىندا ينۆەستيتسييالانىپ, تابىس ەكەلەدٸ. ال ارنايى جيناق شوتىنا اۋدارىلعان سوڭ قاراجات ينۆەستيتسييالىق اينالىمنان شىعىپ قالادى.

"جاستاردىڭ باستاپقى كاپيتالى رەتٸندە قاراستىرىلعان قاراجات بٸرنەشە جىل بويى پايدالانىلماي جاتسا, ونىڭ تابىس ەكەلۋ مٷمكٸندٸگٸن ساقتاۋ ماڭىزدى", – دەدٸ ول.

قارجىگەردٸڭ ەسەبٸنشە, ەگەر ۇلتتىق قوردىڭ كەيٸنگٸ 18 جىلداعى ورتاشا جىلدىق تابىس دەڭگەيٸ ساقتالسا, پايدالانىلماعان 26 ملن دوللار جىل سايىن شامامەن 800 مىڭ دوللار ينۆەستيتسييالىق تابىس ەكەلۋٸ مٷمكٸن. ال يگەرٸلمەگەن قاراجاتتىڭ جالپى كٶلەمٸ 74,6 ملن دوللار بولعان جاعدايدا, ەلەۋەتتٸ تابىس 2,2–2,3 ملن دوللارعا دەيٸن جەتەدٸ.

دەگەنمەن ساراپشى بۇل قاراجاتتى مەملەكەتتٸك جوبالاردى قارجىلاندىرۋ كٶزٸ رەتٸندە قاراستىرۋعا بولمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل قارجى ناقتى ازاماتتارعا تيەسٸلٸ بولعاندىقتان, كەز كەلگەن شەشٸم ولاردىڭ مٷددەسٸن ەسكەرۋٸ قاجەت.

"ەگەر پايدالانىلماعان قاراجاتتى ينۆەستيتسييالاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانسا, قاراجات ناقتى يەسٸنە بەكٸتٸلٸپ قالۋى كەرەك. سونىمەن قاتار ينۆەستيتسييالىق ساياسات بارىنشا قاۋٸپسٸز ەرٸ اشىق بولعانى جٶن", – دەدٸ ۆەنەرا جانالين.

ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, جوعارى اۋديتورلىق پالاتا كٶتەرگەن مەسەلە ورىندى بولعانىمەن, باعدارلامانى جەتٸلدٸرۋ بارىسىندا بالالاردىڭ بولاشاقتاعى قارجىلىق مٷددەسٸ باستى ورىندا قالۋى تيٸس.