Teńiz, Qarashyǵanaq jáne Qashaǵan orystardyń qolyna ótedi - saiasatker Svoik

Teńiz, Qarashyǵanaq jáne Qashaǵan orystardyń qolyna ótedi - saiasatker Svoik
Kollaj: Dalanews.kz
Máskeý Qazaqstandaǵy orys áleminiń «ambassadory», saiasatker jáne ekonomist Petr Svoik jáne birqatar sarapshy arqyly óziniń múddesin tyqpalaýǵa kóshken. Orystildi BAQ-tardaǵy málimet boiynsha, qazirgi ...

Máskeý Qazaqstandaǵy orys áleminiń «ambassadory», saiasatker jáne ekonomist Petr Svoik jáne birqatar sarapshy arqyly óziniń múddesin tyqpalaýǵa kóshken. Orystildi BAQ "Qazaqstannyń batysyndaǵy energetikalyq kompaniialardyń aktivin reseilikterge berý – Astana úshin durys sheshim bolmaq" degen úgit-nasihatty kúsheitýde, - dep habarlaidy Dalanews.kz

Resei Eýroodaq pen AQSh-taǵy tyiym salynǵan aktivterin paidalana otyryp, Teńiz, Qarashyǵanaq jáne Qashaǵan munai-gaz jobalaryndaǵy sheteldik kompaniialardyń aktsiialaryn satyp alýy múmkin degen boljam bar.

«Meniń aitarym: Teńiz, Qarashyǵanaq jáne Qashaǵanaqqa (munai jáne gaz ken oryndary) aldaǵy jyldary Resei ielik etedi. Eki yqtimal jaǵdai bolýy múmkin. Birinshisi – ol jerden Batys kompaniialary ketedi. Olardyń ornyna reseilik, qytailyq jáne qazaqstandyq kompaniialar keledi. Al ekinshi stsenarii boiynsha Batys kompaniialary jergilikti tártipke baǵynyp jumys isteitin bolady. Biraq olar elden ketýge májbúr bolýy múmkin», - deidi Petr Svoik suhbatynda.

Taǵy bir reseilik BAQ-ta «Astana Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary qol qoiylǵan munaiǵa bailanysty kelisimderdi qaitadan qaraýdy kópten beri armandap júrgeni» jazylǵan.

«Sarapshynyń sózinshe, aktivterdi Reseige berý eń durys sheshim», - dep jazylǵan Fedpress.ru materialynda.

Osylaisha bul bastamanyń basynda qazaqstandyq taraptyń ózi turǵan bolýy múmkin ekeni aitylady. Reseilik sarapshy Igor Iýshkov mundai ózgeris kimge tiimdi ekenin aityp bergen.

«Kaspii qubyrynyń jumysyndaǵy aqaýlar Reseige qarsy jalpy sanktsiialar engizilse, Batys tek reseilik munaidan ǵana emes, qazaqstandyq munaidan da aiyrylýy múmkin ekenin kórsetti. Resei aktsioner bolsa, Qazaqstan úshin bul táýekelder joiylady. Resei Kaspii qubyr konsortsiýmy qalypty jumys isteýin, ken oryndarynyń igerilýin jáne qazaq munaiynyń eksporttalýyn qamtamasyz etýge múddeli bolady», - deidi sarapshy Fedpress.ru basylymyna bergen pikirinde.

Qazaqstandaǵy jalpy munai óndirýdiń 80 paiyzǵa jýyǵyn AQSh pen Batys Eýropanyń munai-gaz alpaýyttary igerip jatqan Kaspii teńizi aimaǵyndaǵy Teńiz, Qarashyǵanaq jáne Qashaǵan munai ken oryndarynda óndirilip otyr.

Aita keteiik, buǵan deiin saiasatker ári ekonomist Petr Svoik oppozitsioner Aleksei Navalnyi týraly aitqan pikiri talqyǵa túsken bolatyn. Ol Navalnyidy shovinist dep, oǵan jaqtaspaýǵa shaqyrǵan bolatyn. Onyń pikirinshe, Navalnyi demokrat emes, kerisinshe orystyń «iaryi» ultshyly. Al Eýroodaq AQSh-tyń aitqanymen júrip-turatyn erkindiginen aiyrylǵan shalajansar qurylym.

DALA INSIDE málimetinshe, búkil Qazaqstan ekonomikasy KTK qubyryna qarap otyr. Elimiz 2023 jyly 90 million tonna munai óndirip, onyń 70,5 million tonnasyn eksportqa jibergen. Sonyń 56 million tonnasy KTK arqyly Eýropaǵa ketti. Teńiz kenishinen 27,4 million tonna, Qashaǵannan 17,8 million tonna, Qarashyǵanaqtan 9,6 million tonna KTK qubyryna quiyldy. Bir sózben aitqanda, KTK qubyryna dál qazir balama joq. Novorossiiskidegi terminalǵa bomba tússe, qazaq ekonomikasy toqtaityn bolady. Odan Shevron, Shell, Eni siiaqty alpaýyttar da orasan ziian shegedi.

Eske salaiyq, byltyr DALA INSIDE "Orys álemi" ideologiiasyn júrgizetin Rossotrýdnichestvo uiymy Qazaqstanda Reseidi qoldaityn jáne orys tiliniń yqpalyn saqtap qalýǵa nietti azamattardyń basyn qosyp, olardyń bastamashyl top retinde qozǵalys ne partiia qurý múmkindigin oilastyra bastaǵanyn jazǵan bolatyn. 

Mandatynan airylǵan depýtat Azamat Ábildaevtyń kandidatýrasy laiyq dep tanylǵan. Biraq bul máseleni sheshý úshin, aldymen Ábildaevpen kelissózder ótetin bolady. Partiianyń ideologiialyq blogyn Reseiden kóp jyldan beri grant alyp júrgen saiasattanýshylar Daniiar Áshimbaev pen Marat Shibutovtar ońai quryp bere alady.

Rossotrýdnichestvomen jumys isteitin saiasi tehnologtar lider retinde mindetti túrde qazaqsha jaqsy sóileitin qazaq kerek ekenin túsingen. Azamat Ábildaev osy rólge taptyrmaityn kandidat bolyp tur. Bolashaq partiianyń naqty ataýy bekitilmedi. Ázirge Rossotrýdnichestvoǵa "Za nash dom - Kazahstan!" ataýy kóbirek unap otyr.