Astanada konkýrdan Álem kýbogy Eýraziialyq ligasynyń finaly ótedi. Jarysqa 11 elden kelgen shabandozdar qatysyp, álemdik finalǵa joldama úshin talasady. Dala News tilshisi týrnir ótetin «Arǵymaq» at sporty saýyqtyrý keshenine baryp, Qazaqstan quramasynyń múshesi, halyqaralyq dárejedegi sport sheberi Nurila Turysbekovamen suhbattasty.
19-22 qarasha aralyǵynda ótetin halyqaralyq týrnirge Eýraziialyq liganyń jyl boiǵy kezeńderinde joǵary nátije kórsetken sportshylar jinalady. Jarysqa Qazaqstan, Resei, Ózbekstan, Qyrǵyzstan jáne basqa da elderdiń ókilderi qatysady. Uiymdastyrýshylardyń málimetinshe, negizgi reiting boiynsha 40 shabandoz iriktelgen, al jarystyń jalpy qatysýshylar kvotasy 60 sportshyǵa deiin jetedi. Qazaqstan qabyldaýshy el retinde 10 shabandozǵa deiin usyna alady.

Nurila Turysbekova konkýrmen kásibi túrde on jyldan astam ýaqyt ainalysady. 2018 jyldan beri halyqaralyq jarystarǵa qatysyp, Qazaqstannyń ulttyq quramasy sapynda óner kórsetip keledi. Astanadaǵy finalda ol eki atpen synǵa túsýdi josparlap otyr.
Sportshynyń aitýynsha, Eýraziialyq liganyń finaly – jyl boiy ótken jarystardyń qorytyndysy shyǵarylatyn mańyzdy kezeń. Onyń nátijesi shabandozdardyń kelesi deńgeidegi halyqaralyq básekege qatysý múmkindigine áser etedi.
«Qazaqstannyń osyndai aýqymdy halyqaralyq týrnirdi qabyldap jatqanyna qýanyshtymyn. Jyl boiy Reseide, Ózbekstanda, Qyrǵyzstanda jáne Astanada ótken kezeńderge qatystyq. Endi sheshýshi finalǵa kelip otyrmyz. Bul jarysta upai eki eselenip esepteledi, sondyqtan árbir nátijeniń mańyzy zor. Eń bastysy, Eýraziialyq liganyń atynan Álem kýbogynyń Grand-finalyna joldama alý úshin kúresemiz», – dedi Nurila Turysbekova.
Shabandoz jarystyń úlken jáne kishi ainalymdarynda óner kórsetedi. Onyń aitýynsha, úlken ainalymda kedergilerdiń biiktigi 160 santimetrge deiin jetetin Gran-pri baǵytyna daiyndalyp jatyr. Kishi ainalymda 135 santimetrlik kedergilerden ótedi.
Aziia oiyndaryndaǵy tájiribe
Nurila Turysbekova halyqaralyq arenada Qazaqstan atynan birneshe ret óner kórsetken. Onyń sporttyq mansabyndaǵy mańyzdy kezeńderdiń biri – Japoniiada ótken Aziia oiyndary. Qazaqstan quramasy bul jarysta komandalyq esepte finalǵa deiin jetken.
«Aziia oiyndarynda at sporty baǵdarlamasy jarystyń sońǵy kezeńderiniń biri boldy. Irikteý tórt kúnge sozyldy. Komandalyq esepte júldeli orynǵa ie bola almasaq ta, finalǵa óttik. Qazaqstan sońǵy 20 jylda alǵash ret Aziia oiyndarynda komandalyq esepte qatysyp, úzdik 20 shabandozdyń qataryna kirdi. Bul bizdiń komanda úshin mańyzdy tájiribe boldy», – dedi sportshy.

Álemdik jarystardan aiyrmashylyǵy qandai?
Konkýrdan Álem kýbogy bir ǵana týrnirden turmaidy. Halyqaralyq at sporty federatsiiasynyń (FEI) jarys júiesinde álemniń ártúrli aimaqtarynda birneshe irikteý ligasy ótkiziledi. Solardyń qatarynda Eýraziialyq liga da bar. Ár ligadaǵy nátijeler boiynsha úzdik sportshylar álemdik Grand-finalǵa qatysý múmkindigine ie bolady.
Máselen, 2026 jylǵy álemdik final AQSh-tyń Fort-Ýert qalasynda ótip, oǵan 18 elden 36 shabandoz qatysqan. Álemdik finaldyń jarys baǵdarlamasy birneshe kezeńnen turady: alǵashqy eki básekede sportshylar upai jinaidy, keiin ol aiyp upailaryna ainalady. Sońǵy kezeńge úzdik nátijeler kórsetken sporttyq juptar ótip, jalpy jeńimpaz eń az aiyp upaiy boiynsha anyqtalady.

Osy turǵydan alǵanda, Astanadaǵy jarys – Eýraziialyq liga úshin maýsymnyń sheshýshi kezeńi. Onyń nátijeleri óńir sportshylarynyń álemdik deńgeidegi básekege shyǵýyna yqpal etedi.
Shabandoz ben attyń úilesimi mańyzdy
Konkýr – kedergilerden ótýge negizdelgen at sportynyń eń kúrdeli ári kórermenge tartymdy túrleriniń biri. Munda shabandozdyń jyldamdyǵy men dáldigi ǵana emes, atpen ózara túsinistigi, marshrýtty eseptei bilýi jáne jarys kezinde jinaqylyǵyn saqtaýy mańyzdy.
Nurila Turysbekova daiyndyq kezinde attardyń fizikalyq jaǵdaiymen qatar, emotsionaldyq kúiine de erekshe kóńil bóletinin aitady.

«Atpen jumys tek manejde jattyǵýmen shektelmeidi. Olarmen birge ýaqyt ótkizý, serýendetý, emotsionaldyq jaǵdaiyna nazar aýdarý qajet. Ár jarystyń deńgeiine qarai daiyndyq tásili de ózgeredi. Biz attardy tek fizikalyq turǵydan emes, psihologiialyq jaǵynan da jarysqa daiyndaimyz», – dedi ol.
Jarys qarsańynda sportshylar attarymen birge jabyq arenada jattyǵyp, olardy jańa ortaǵa beiimdegen. Sebebi jarys kezinde attyń alańǵa úirenýi men kedergilerdiń ornalasýyna beiimdelýi de nátijege áser etedi.
Astanadaǵy týrnir «Arǵymaq» at sporty saýyqtyrý kesheniniń jabyq arenasynda ótedi. Uiymdastyrýshylardyń málimetinshe, kedergilerdiń biiktigi 125-ten 155 santimetrge deiin jetedi. Marshrýttyń kúrdeliligine kedergilerdiń araqashyqtyǵy, burylystar men olardyń ornalasýy da áser etedi.
Tórt kúnge josparlanǵan jarys qorytyndysynda Eýraziialyq liganyń úzdik shabandozdary anyqtalyp, Álem kýbogynyń Grand-finalyna joldama iegerleri belgili bolady.