Almatydaǵy ziiandy zattar shyǵaryndylarynyń jyldyq kóleminiń shamamen 60 paiyzy avtokólikke tiesili. Bul jylyna 113 myń tonnaǵa jýyq ziiandy zat degen sóz. Degenmen aýany kólik qana lastamaidy. Bul týraly Almaty qalasy Ekologiia jáne qorshaǵan orta basqarmasynyń ókilderi málimdedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Qaladaǵy ziiandy shyǵaryndylardyń jalpy kólemi shamamen 189 myń tonna. Onyń basym bóligi avtokólikke tiesili.
Aýanyń lastanýyna kómir jáne otynmen jylytylatyn jeke turǵyn úiler de áser etedi. Sondai-aq qatty jáne suiyq otyn paidalanatyn nysandardan, sonyń ishinde monshalar men qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynan, ásirese káýaphanalardan shyǵatyn tútin de aýany lastaidy.
Almatynyń tabiǵi erekshelikteri de aýa sapasyna áser etedi. Qala Ile Alataýynyń bókterinde ornalasqan. Qysta, ásirese jelsiz kúnderi, temperatýralyq inversiia qubylysy baiqalady. Iaǵni, jyly aýa qabaty ziiandy shyǵaryndylardyń joǵary qarai taralýyna kedergi keltiredi. Sonyń saldarynan lastaýshy zattar atmosferanyń tómengi qabatynda jinalyp qalady.
Almatydaǵy aýa sapasyn jaqsartý úshin ekologiialyq talaptardy kezeń-kezeńimen engizý kózdelgen. Atap aitqanda, 2025 jyly 30 jeltoqsanda bekitilgen Atmosferalyq aýany qorǵaý qaǵidalary lastaityn statsionarlyq kózderge baqylaýdy kúsheitýdi, gaz tazartý qondyrǵylaryn paidalanýdy, sondai-aq gaz tartylǵan aýdandarda qatty jáne suiyq otyn jaǵýdy shekteýdi qarastyrady.
Kólikten shyǵatyn ziiandy zattardy azaitý da mańyzdy baǵyttardyń biri. Qalada avtobýs parkin jańartý jumystary jalǵasyp, qoǵamdyq kólikke arnalǵan arnaiy jolaqtar jelisi keńeiip keledi. Bul sharalar turǵyndardyń jeke avtokóliktiń ornyna qoǵamdyq kólikti paidalanýǵa jaǵdai jasaýǵa baǵyttalǵan.
Budan bólek, biyl sáýir aiynan bastap Almatyda shyǵaryndylary tómen aimaqty (LEZ) engizý boiynsha pilottyq joba júzege asyrylyp jatyr. Jobanyń synaq kezeńinde oǵan qatysý erikti túrde júrgiziledi. Kirý úshin aqy alynbaidy, aiyppul salynbaidy jáne kólik qozǵalysyna shekteý qoiylmaidy. Joba aiasynda bolashaqta avtokólikterge qoiylatyn ekologiialyq talaptardy engizý tetikteri synaqtan ótkiziledi.
Aýanyń lastanýyn azaitý jumystary kólik salasyn ǵana emes, otyn paidalanatyn jáne atmosferaǵa ziiandy zattar shyǵaratyn basqa da nysandardy qamtidy.