مەسكەۋ قازاقستانداعى ورىس ەلەمٸنٸڭ «امباسسادورى», ساياساتكەر جەنە ەكونوميست پەتر سۆويك جەنە بٸرقاتار ساراپشى ارقىلى ٶزٸنٸڭ مٷددەسٸن تىقپالاۋعا كٶشكەن. ورىستٸلدٸ باق "قازاقستاننىڭ باتىسىنداعى ەنەرگەتيكالىق كومپانييالاردىڭ اكتيۆٸن رەسەيلٸكتەرگە بەرۋ – استانا ٷشٸن دۇرىس شەشٸم بولماق" دەگەن ٷگٸت-ناسيحاتتى كٷشەيتۋدە, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
رەسەي ەۋرووداق پەن اقش-تاعى تىيىم سالىنعان اكتيۆتەرٸن پايدالانا وتىرىپ, تەڭٸز, قاراشىعاناق جەنە قاشاعان مۇناي-گاز جوبالارىنداعى شەتەلدٸك كومپانييالاردىڭ اكتسييالارىن ساتىپ الۋى مٷمكٸن دەگەن بولجام بار.
«مەنٸڭ ايتارىم: تەڭٸز, قاراشىعاناق جەنە قاشاعاناققا (مۇناي جەنە گاز كەن ورىندارى) الداعى جىلدارى رەسەي يەلٸك ەتەدٸ. ەكٸ ىقتيمال جاعداي بولۋى مٷمكٸن. بٸرٸنشٸسٸ – ول جەردەن باتىس كومپانييالارى كەتەدٸ. ولاردىڭ ورنىنا رەسەيلٸك, قىتايلىق جەنە قازاقستاندىق كومپانييالار كەلەدٸ. ال ەكٸنشٸ ستسەناريي بويىنشا باتىس كومپانييالارى جەرگٸلٸكتٸ تەرتٸپكە باعىنىپ جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. بٸراق ولار ەلدەن كەتۋگە مەجبٷر بولۋى مٷمكٸن», - دەيدٸ پەتر سۆويك سۇحباتىندا.
تاعى بٸر رەسەيلٸك باق-تا «استانا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارى قول قويىلعان مۇنايعا بايلانىستى كەلٸسٸمدەردٸ قايتادان قاراۋدى كٶپتەن بەرٸ ارمانداپ جٷرگەنٸ» جازىلعان.
«ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, اكتيۆتەردٸ رەسەيگە بەرۋ ەڭ دۇرىس شەشٸم», - دەپ جازىلعان Fedpress.ru ماتەريالىندا.
وسىلايشا بۇل باستامانىڭ باسىندا قازاقستاندىق تاراپتىڭ ٶزٸ تۇرعان بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸ ايتىلادى. رەسەيلٸك ساراپشى يگور يۋشكوۆ مۇنداي ٶزگەرٸس كٸمگە تيٸمدٸ ەكەنٸن ايتىپ بەرگەن.
«كاسپيي قۇبىرىنىڭ جۇمىسىنداعى اقاۋلار رەسەيگە قارسى جالپى سانكتسييالار ەنگٸزٸلسە, باتىس تەك رەسەيلٸك مۇنايدان عانا ەمەس, قازاقستاندىق مۇنايدان دا ايىرىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. رەسەي اكتسيونەر بولسا, قازاقستان ٷشٸن بۇل تەۋەكەلدەر جويىلادى. رەسەي كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى قالىپتى جۇمىس ٸستەۋٸن, كەن ورىندارىنىڭ يگەرٸلۋٸن جەنە قازاق مۇنايىنىڭ ەكسپورتتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مٷددەلٸ بولادى», - دەيدٸ ساراپشى Fedpress.ru باسىلىمىنا بەرگەن پٸكٸرٸندە.
قازاقستانداعى جالپى مۇناي ٶندٸرۋدٸڭ 80 پايىزعا جۋىعىن اقش پەن باتىس ەۋروپانىڭ مۇناي-گاز الپاۋىتتارى يگەرٸپ جاتقان كاسپيي تەڭٸزٸ ايماعىنداعى تەڭٸز, قاراشىعاناق جەنە قاشاعان مۇناي كەن ورىندارىندا ٶندٸرٸلٸپ وتىر.
ايتا كەتەيٸك, بۇعان دەيٸن ساياساتكەر ەرٸ ەكونوميست پەتر سۆويك وپپوزيتسيونەر الەكسەي ناۆالنىي تۋرالى ايتقان پٸكٸرٸ تالقىعا تٷسكەن بولاتىن. ول ناۆالنىيدى شوۆينيست دەپ, وعان جاقتاسپاۋعا شاقىرعان بولاتىن. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ناۆالنىي دەموكرات ەمەس, كەرٸسٸنشە ورىستىڭ «يارىي» ۇلتشىلى. ال ەۋرووداق اقش-تىڭ ايتقانىمەن جٷرٸپ-تۇراتىن ەركٸندٸگٸنەن ايىرىلعان شالاجانسار قۇرىلىم.
DALA INSIDE مەلٸمەتٸنشە, بٷكٸل قازاقستان ەكونوميكاسى كتك قۇبىرىنا قاراپ وتىر. ەلٸمٸز 2023 جىلى 90 ميلليون توننا مۇناي ٶندٸرٸپ, ونىڭ 70,5 ميلليون تونناسىن ەكسپورتقا جٸبەرگەن. سونىڭ 56 ميلليون تونناسى كتك ارقىلى ەۋروپاعا كەتتٸ. تەڭٸز كەنٸشٸنەن 27,4 ميلليون توننا, قاشاعاننان 17,8 ميلليون توننا, قاراشىعاناقتان 9,6 ميلليون توننا كتك قۇبىرىنا قۇيىلدى. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, كتك قۇبىرىنا دەل قازٸر بالاما جوق. نوۆوروسسييسكٸدەگٸ تەرمينالعا بومبا تٷسسە, قازاق ەكونوميكاسى توقتايتىن بولادى. ودان Shevron, Shell, Eni سيياقتى الپاۋىتتار دا وراسان زييان شەگەدٸ.
ەسكە سالايىق, بىلتىر DALA INSIDE "ورىس ەلەمٸ" يدەولوگيياسىن جٷرگٸزەتٸن روسسوترۋدنيچەستۆو ۇيىمى قازاقستاندا رەسەيدٸ قولدايتىن جەنە ورىس تٸلٸنٸڭ ىقپالىن ساقتاپ قالۋعا نيەتتٸ ازاماتتاردىڭ باسىن قوسىپ, ولاردىڭ باستاماشىل توپ رەتٸندە قوزعالىس نە پارتييا قۇرۋ مٷمكٸندٸگٸن ويلاستىرا باستاعانىن جازعان بولاتىن.
مانداتىنان ايرىلعان دەپۋتات ازامات ەبٸلداەۆتىڭ كانديداتۋراسى لايىق دەپ تانىلعان. بٸراق بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن, الدىمەن ەبٸلداەۆپەن كەلٸسسٶزدەر ٶتەتٸن بولادى. پارتييانىڭ يدەولوگييالىق بلوگىن رەسەيدەن كٶپ جىلدان بەرٸ گرانت الىپ جٷرگەن ساياساتتانۋشىلار دانييار ەشٸمباەۆ پەن مارات شيبۇتوۆتار وڭاي قۇرىپ بەرە الادى.
روسسوترۋدنيچەستۆومەن جۇمىس ٸستەيتٸن ساياسي تەحنولوگتار ليدەر رەتٸندە مٸندەتتٸ تٷردە قازاقشا جاقسى سٶيلەيتٸن قازاق كەرەك ەكەنٸن تٷسٸنگەن. ازامات ەبٸلداەۆ وسى رٶلگە تاپتىرمايتىن كانديدات بولىپ تۇر. بولاشاق پارتييانىڭ ناقتى اتاۋى بەكٸتٸلمەدٸ. ەزٸرگە روسسوترۋدنيچەستۆوعا "Za ناش دوم - كازاحستان!" اتاۋى كٶبٸرەك ۇناپ وتىر.
