Búgin Úkimetttiń keńeitilgen otyrysynda ministrler kabineti qosymsha qun salyǵy (QQS) mólsherlemesin ósirý, al osy salyq túrin tirkeýdegi shek kólemin, kerisinshe 78 millionnan 15 mln teńgege tómendetý kerektigin aitty. Osyǵan qatysty qarjy salasynyń sarapshysy Andrei Chebotarev ózi pikirin bildirdi, dep jazady Dalanews.kz.
Ol reformanyń negizgi tustary men saldaryn taldai otyryp, mynandai birqatar túiindi oidy alǵa tartady:
"Birinshiden, bul reforma buryn qolǵa alynýy kerek edi. Óitkeni Qazaqstanda salyqtyń kólemi tómen ekeni, onyń bir kezderi mindetti túrde kóteriletini týraly sarapshylar kópten beri aityp keledi. Degenmen Úkimet sońyna deiin tartynyp, "biýdjette úńireigen jyrtyq" paida bolǵansha, bul máselege tiispei keldi.
Ekinshiden,salyq mólsherlemesin birden kóterý jáne shekti birden tómendetý kerek pe? Árine, mundai jaǵdai infliatsiialyq soqqyǵa alyp keledi. Biraq bir mezette aýyr soqqy bolyp, artynan áseri jyldam basylady. Al eger salyq mólsherlemesin birtindep, kezeń-kezeńimen arttyratyn bolsaq, jalpy jinaqtalǵan infliatsiia uzaq merzimdi joǵary infliatsiiaǵa soqtyrýy múmkin. Sebebi biznes bolashaq táýekelderdi baǵaǵa birden qosyp qoiady.
Úshinshiden, tirkeý shegin tómendetý biznesti kóleńkeden alyp shyǵýy kerek, kerisinshe, kóleńkeli ekonomikaǵa qarai qýadamalai. Qazirdiń ózinde,tym joǵary shektiń kesirinen biznestiń jappai "bólshektelip" jumys isteý tásiline kóshkeniniń kýási bolyp júrmiz. Iaǵni tabysyn birneshe bólikke bólip, árqaisysyna jeke shot ashyp, osylaisha salyqtan jaltaryp júrgeni málim. Dárihana, dúken, meirmahana, barlyǵyna qarańyz, solai jumys isteidi. Jańa sharttarǵa bailanysty taǵy kóleńkege ketýi múmkin be olardyń? Mindetti túrde. Alaida tómen shekte myna tsifrlandyrý dáýirinde bulaisha jasyrý qiynǵa soǵary anyq.
Tórtinshiden, bul tyǵyryqtan shyǵýdyń basqa joly bar ma? Árine! Ulttyq qor qarajatyn jáne syrttan qaryz alý arqyly áli 20-30 jylǵa deiin ómir súrýge bolady. Munda turǵan dáneme joq, kóptegen damyǵan elder solai ómir súredi. Degenmen, ol munyń "joǵary salyqtan da qaýipti saldary bolýy múmkin" ekenin meńzeidi.
Besinshiden, bizde basqa amal qaldy. Tyǵyryqtan shyǵar tek eki jol bar: tarifter men salyqtardy burynǵysha tizgindep qoiyp, balalarymyzdyń bolashaǵyna degen aqshaǵa jáne syrttan alynǵan qaryzdarǵa ómir súre berelik. Nemese tarifter men salyqtardy kóterý kerek. Árine, bul sharaǵa áldeqashan birtindep kóshkende qazir munyń saldary aýyr bolmas edi.
Altynshydan, kez kelgen elde kásipkerler salyqty az tóleýdi qalaidy. Bir de bir halyq ózderindegi salyq mólsheri tómen dep sanamaidy, ony tóleýge de qulyqty bolmaidy".
Qoryta kelgende, sarapshy Úkimettiń salyq reformasy qysqa merzimde infliatsiialyq qysym týdyrýy múmkin ekenin moiyndaidy, biraq bilik budan ári "shuǵyl qadamǵa barmasa, ulttyq ekonomikanyń turaqtylyǵy nasharlai túsedi" dep esepteidi.
Aita ketsek, buǵan deiin Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda premer-ministr Oljas Bektenov qosymsha qun salyǵy mólsherlemesin kóterý kerek dep sanaitynyn jariia etken. Onyń aitýynsha, osylaisha Eńbekaqy tóleý qoryna túsetin júktemeni kúrt azaitýǵa bolady. Sondai-aq vitse-premer-ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin QQS shegin qazirgi 78 mln teńgeden 15 mln teńgege deiin tómendetýdi usyndy. QQS ósken jaǵdaida úkimet jumys berýshiniń aýdarýy tiis áleýmettik salyǵy men mindetti zeinetaqy jarnalaryn joiýy múmkin. Bul Eńbekaqy qoryna túsetin júktemeni 10-30%-a tómendetedi dep kútiledi. "Al mundaida bul shyǵyndardy biýdjet óz moinyna ala alady", - dep atap ótti vitse-premer Serik Jumanǵarin.Prezident Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń qosymsha qun salyǵy (QQS) kólemin arttyrý týraly usynysyn qoldady. Memleket basshysynyń aitýynsha, bul rette reforma kerek. Al sarapshylar qaýymynyń biri parasy bul bastamaǵa narazy.
