AQSh Máskeý birjasyna qarsy sanktsiia salǵan soń munyń Qazaqstan ekonomikasyna qanshalyq áseri bolady degen úrei paida bola bastady. Bul máselege ekonomist sarapshy, eks-senator Ýálihan Qaisarov jaýap berdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Ekonomist Reseige salynǵan sanktsiia Reseidegi dollardyń ishki baǵytyna kóp áser etpeitinin jetkizdi.
"12-si kúni Amerika qabyldaǵan sanktsiialardy qaraityn bolsaq, sol kezderde dollar keibir bankilerde 200 rýblge deiin kóterildi. Biraq muny dúrbeleń dep aitýǵa bolady. Qazir kerisinshe Resei rýbliniń baǵyty kóterildi. Ol neni bildiredi? Dúrbeleń azaiǵanyn kórsetedi. Resei álemdik sanktsiialarǵa óz ekonomikasyn qalyptastyrdy. Bul sanktsiia asa qatty áser etpeidi. Reseidiń jalpy ishki ónimi - 5,5 trillion dollar. Ol álemdegi segizinshi ekonomika bolyp otyr. Eýropadaǵy tórtinshi ekonomika. ...Jalpy Reseidiń ekonomikasy qalai bolsyn kóterilip jatyr", - dedi sarapshy Barys Media-ǵa.
Sarapshy Resei áskeri ónerkásip kesheni arqyly ekonomikasyn kóterip jatqanyn aitty.
"Qara metalldar deimiz ǵoi, dúnie júzi memleketteri sanktsiia salsa da qara metall óndirisi, tutynylýy kóterildi. Óitkeni bári áskeri keshenge bara jatyr: tank jasaý kerek, qarý-jaraq jasaý kerek. Olar ekonomikasyn áskeri soǵys arqyly ustap otyr. Reseidiń ekonomikasy aldaǵy bir-eki jyldyqta quldyraidy degenge kúmándimin", - dedi ol.
Ýálihan Qaisarov bul jaǵdaidyń Qazaqstanǵa qandai áseri bolatynyn aitty.
"Qazaqstandaǵy teńgeniń baǵyty dollarǵa qaraǵan kezde sál kóterildi. Biraq búgin óz ornyna kelip jatyr. Teńge bolsyn, Reseidiń rýbli bolsyn, olardyń baǵyty importqa bailanysty. Eger shetelden alyp keletin zattar, taýarlar kóbeietin bolsa, árine, dollardyń baǵyty kóteriledi. Oǵan qosa ózimizdiń, Reseidiń eksporty bar. Reseide qazir aǵash eksporty azaidy, gaz eksporty azaidy, Qytaiǵa saýda balansy múldem ózgerdi. Olardyń saýda-sattyǵy tym azaiǵan joq. ...Kóp adam Reseidiń sharýasy bitti deidi, ol shyndyqqa sai keletin nárse emes.
...Qazaqstandy aitatyn bolsaq, jaǵdai, Reseige salynǵan sanktsiia Qazaqstanǵa qatty áser etpeidi. Óitkeni Qazaqstan arqyly jasap jatqan saýda-sattyǵy óte az. Kóbin Qytai arqyly jasap jatyr, Úndistan, Túrkiia arqyly jasap jatyr. Menińshe, eger Qazaqstanda dollar kóteriletin bolsa, 470 teńgeden aspaidy. Kerisinshe jazdyń aiaǵyna deiin dollar 450-455 teńge kóleminde bolýy kerek", - dedi sarapshy Barys Media-ǵa.
Aita keteiik, buǵan deiin ekonomist Rasýl Rysmambetov The Times of Central Asia basylymyna Reseidegi birqatar qarjy qurylymyna qarsy sanktsiia Qazaqstanǵa tikelei áser etpeitinin málimdegen edi. Alaida Resei biliginiń áreketteri Qazaqstan úshin mindetti túrde zardaptarǵa ákep soqtyrady.
"Bir sátte Reseidiń qarjy biligi sanktsiialardyń qysymy olardyń qyzmetin qiyndatýǵa emes, olardyń qarjylyq qurylymyn buzýǵa baǵyttalǵanyn túsinedi", - dep jazdy Rysmambetov áleýmettik jelilerde.
Degenmen sarapshy rýbldiń qunsyzdanýy qant, sút jáne astyq óndiretin qazaqstandyq kásipkerlerge áser etedi dep sanaidy.
