رەسەيگە سالىنعان سانكتسييا: قازاقستان ەكونوميكاسىنا تيگٸزەر ەسەرٸ بار ما?

رەسەيگە سالىنعان سانكتسييا: قازاقستان ەكونوميكاسىنا تيگٸزەر ەسەرٸ بار ما?
picture alliance/dpa

اقش مەسكەۋ بيرجاسىنا قارسى سانكتسييا سالعان سوڭ مۇنىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانشالىق ەسەرٸ بولادى دەگەن ٷرەي پايدا بولا باستادى. بۇل مەسەلەگە ەكونوميست ساراپشى, ەكس-سەناتور ۋەليحان قايساروۆ جاۋاپ بەردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ەكونوميست رەسەيگە سالىنعان سانكتسييا رەسەيدەگٸ دوللاردىڭ ٸشكٸ باعىتىنا كٶپ ەسەر ەتپەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

"12-سٸ كٷنٸ امەريكا قابىلداعان سانكتسييالاردى قارايتىن بولساق, سول كەزدەردە دوللار كەيبٸر بانكٸلەردە 200 رۋبلگە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. بٸراق مۇنى دٷربەلەڭ دەپ ايتۋعا بولادى. قازٸر كەرٸسٸنشە رەسەي رۋبلٸنٸڭ باعىتى كٶتەرٸلدٸ. ول نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? دٷربەلەڭ ازايعانىن كٶرسەتەدٸ. رەسەي ەلەمدٸك سانكتسييالارعا ٶز ەكونوميكاسىن قالىپتاستىردى. بۇل سانكتسييا اسا قاتتى ەسەر ەتپەيدٸ. رەسەيدٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ - 5,5 تريلليون دوللار. ول ەلەمدەگٸ سەگٸزٸنشٸ ەكونوميكا بولىپ وتىر. ەۋروپاداعى تٶرتٸنشٸ ەكونوميكا. ...جالپى رەسەيدٸڭ ەكونوميكاسى قالاي بولسىن كٶتەرٸلٸپ جاتىر", - دەدٸ ساراپشى Barys Media-عا.

ساراپشى رەسەي ەسكەري ٶنەركەسٸپ كەشەنٸ ارقىلى ەكونوميكاسىن كٶتەرٸپ جاتقانىن ايتتى.

"قارا مەتاللدار دەيمٸز عوي, دٷنيە جٷزٸ مەملەكەتتەرٸ سانكتسييا سالسا دا قارا مەتالل ٶندٸرٸسٸ, تۇتىنىلۋى كٶتەرٸلدٸ. ٶيتكەنٸ بەرٸ ەسكەري كەشەنگە بارا جاتىر: تانك جاساۋ كەرەك, قارۋ-جاراق جاساۋ كەرەك. ولار ەكونوميكاسىن ەسكەري سوعىس ارقىلى ۇستاپ وتىر. رەسەيدٸڭ ەكونوميكاسى الداعى بٸر-ەكٸ جىلدىقتا قۇلدىرايدى دەگەنگە كٷمەندٸمٸن", - دەدٸ ول. 

ۋەليحان قايساروۆ بۇل جاعدايدىڭ قازاقستانعا قانداي ەسەرٸ بولاتىنىن ايتتى.

"قازاقستانداعى تەڭگەنٸڭ باعىتى دوللارعا قاراعان كەزدە سەل كٶتەرٸلدٸ. بٸراق بٷگٸن ٶز ورنىنا كەلٸپ جاتىر. تەڭگە بولسىن, رەسەيدٸڭ رۋبلٸ بولسىن, ولاردىڭ باعىتى يمپورتقا بايلانىستى. ەگەر شەتەلدەن الىپ كەلەتٸن زاتتار, تاۋارلار كٶبەيەتٸن بولسا, ەرينە, دوللاردىڭ باعىتى كٶتەرٸلەدٸ. وعان قوسا ٶزٸمٸزدٸڭ, رەسەيدٸڭ ەكسپورتى بار. رەسەيدە قازٸر اعاش ەكسپورتى ازايدى, گاز ەكسپورتى ازايدى, قىتايعا ساۋدا بالانسى مٷلدەم ٶزگەردٸ. ولاردىڭ ساۋدا-ساتتىعى تىم ازايعان جوق. ...كٶپ ادام رەسەيدٸڭ شارۋاسى بٸتتٸ دەيدٸ, ول شىندىققا ساي كەلەتٸن نەرسە ەمەس.

...قازاقستاندى ايتاتىن بولساق, جاعداي, رەسەيگە سالىنعان سانكتسييا قازاقستانعا قاتتى ەسەر ەتپەيدٸ. ٶيتكەنٸ قازاقستان ارقىلى جاساپ جاتقان ساۋدا-ساتتىعى ٶتە از. كٶبٸن قىتاي ارقىلى جاساپ جاتىر, ٷندٸستان, تٷركييا ارقىلى جاساپ جاتىر. مەنٸڭشە, ەگەر قازاقستاندا دوللار كٶتەرٸلەتٸن بولسا, 470 تەڭگەدەن اسپايدى. كەرٸسٸنشە جازدىڭ اياعىنا دەيٸن دوللار 450-455 تەڭگە كٶلەمٸندە بولۋى كەرەك", - دەدٸ ساراپشى Barys Media-عا.

ايتا كەتەيٸك, بۇعان دەيٸن ەكونوميست راسۋل رىسمامبەتوۆ The Times of Central Asia باسىلىمىنا رەسەيدەگٸ بٸرقاتار قارجى قۇرىلىمىنا قارسى سانكتسييا قازاقستانعا تٸكەلەي ەسەر ەتپەيتٸنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ. الايدا رەسەي بيلٸگٸنٸڭ ەرەكەتتەرٸ قازاقستان ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە زارداپتارعا ەكەپ سوقتىرادى.

"بٸر سەتتە رەسەيدٸڭ قارجى بيلٸگٸ سانكتسييالاردىڭ قىسىمى ولاردىڭ قىزمەتٸن قيىنداتۋعا ەمەس, ولاردىڭ قارجىلىق قۇرىلىمىن بۇزۋعا باعىتتالعانىن تٷسٸنەدٸ", - دەپ جازدى رىسمامبەتوۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە.

دەگەنمەن ساراپشى رۋبلدٸڭ قۇنسىزدانۋى قانت, سٷت جەنە استىق ٶندٸرەتٸن قازاقستاندىق كەسٸپكەرلەرگە ەسەر ەتەدٸ دەپ سانايدى.