Qazaqstandyqtardyń zeinetaqy jinaqtary: investitsiialyq kiristiń mańyzy nede?

Qazaqstandyqtardyń zeinetaqy jinaqtary: investitsiialyq kiristiń mańyzy nede?
JI: Dalanews.kz

Investitsiialyq kiristiń qazaqstandyqtardyń zeinetaqy jinaqtaryn qalyptastyrýdaǵy mańyzy arta tústi. 2026 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha zeinetaqy aktivteri 2014 jyly BJZQ-ǵa biriktirilgen sátten bastap jinaqtalǵan investitsiialyq kiristiń jalpy kólemi 14,30 trln teńgeni qurady. Júzege asyrylǵan zeinetaqy tólemderin eskergende, zeinetaqy jinaqtarynyń jalpy kólemindegi taza investitsiialyq kiristiń úlesi – shamamen 40%, dep habarlaidy dalanews.kz.

Uzaq merzimdi investitsiialaýdyń mańyzdylyǵyn jinaqtaýshy zeinetaqy júiesiniń búkil jumys kezeńindegi nátijeleri de aiqyn kórsetedi. Jinaqtaýshy zeinetaqy júiesi qurylǵan 1998 jyldan bastap 2026 jylǵy 1 qazanǵa deiingi kezeńde jinaqtalǵan investitsiialyq kiristilik 1 090,84%-dy qurasa, osy kezeńdegi infliatsiia deńgeii 1 014,83% boldy. Sonda barlyq ýaqyttaǵy kiris mólsheri 76%.

Bul kórsetkishter zeinetaqy jinaqtaryn investitsiialaý nátijelerin uzaq merzimdi kezeń turǵysynan baǵalaýdyń mańyzdylyǵyn rastaidy. Zeinetaqy jinaqtary ondaǵan jyldar boiy qalyptasady. Osy ýaqyt aralyǵynda túsip otyratyn zeinetaqy jarnalary túrli qarjy quraldaryna investitsiialanady, al alynǵan kiris salymshylardyń zeinetaqy kapitalyn ulǵaityp qana qoimai, odan ári investitsiialaýǵa qatysady.

Investitsiialyq kiristilik qarjy naryǵyndaǵy jaǵdaiǵa bailanysty ózgerip otyrady. Investitsiialaý nátijeleri baǵaly qaǵazdar men basqa da qarjy quraldary boiynsha syiaqy túsimderine, olardyń naryqtyq qunynyń ózgerýine, sondai-aq valiýta baǵamdarynyń aýytqýyna táýeldi. Jekelegen kezeńderde naryqtyq jáne valiýtalyq qaita baǵalaý investitsiialaýdyń jalpy nátijesine keri áserin tigizýi múmkin. Mundai aýytqýlar qarjy naryǵyna tán qubylys bolǵandyqtan, zeinetaqy aktivterin basqarýdyń tiimdiligin uzaq merzimdi kezeńdegi nátijeler negizinde baǵalaǵan jón.

Investitsiialyq qyzmet nátijesinde, sondai-aq shetel valiýtalary baǵamdarynyń qubylmalylyǵy men qarjy quraldarynyń naryqtyq qunynyń ózgerýi saldarynan 2026 jyldyń basynan bastap 2026 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha mindetti, mindetti kásiptik jáne erikti zeinetaqy jarnalary esebinen qalyptasqan jinaqtarǵa eseptelgen investitsiialyq kiris kólemi 766,32 mlrd teńgeni, al jumys berýshiniń mindetti zeinetaqy jarnalary boiynsha 139,39 mlrd teńgeni qurady. 

Eske sala keteiik, 2026 jylǵy 7 qyrkúiekten bastap Qazaqstan Respýblikasynyń Áleýmettik kodeksine engizilgen, BJZQ salymshylarynyń zeinetaqy jinaqtaryn basqarý strategiialary men portfelderin derbes tańdaý jónindegi quqyqtaryn edáýir keńeitetin ózgerister kúshine endi. Endi salymshylar óz jinaqtarynyń 100%-yna deiin investitsiialyq portfeldi basqarýshylardyń (IPB) senimgerlik basqarýyna bere alady. 2026 jyldan bastap salymshylar IPB usynatyn táýekel deńgeii, kútiletin kiristiligi jáne investitsiialaý merzimi boiynsha erekshelenetin úsh investitsiialyq strategiianyń birin tańdai alady. Bul rette árbir IPB aktivterdi ózi tańdaǵan bir investitsiialyq strategiia sheńberinde basqarady. Investitsiialyq portfeldiń árbir túri boiynsha IPB qamtamasyz etetin kiristilikti baǵalaýdyń etalondyq kórsetkishi retinde kompozittik benchmark belgilengen.

Zeinetaqy aktivterin investitsiialyq basqarý men esepke alýdyń búkil júiesi ashyq: árbir salymshynyń enpf.kz saityndaǵy jeke kabinetinde nemese mobildi qosymshada óziniń investitsiialyq tabysyn kórýge múmkindigi bar.

BJZQ zeinetaqy aktivterin investitsiialyq basqarý jáne BJZQ zeinetaqy aktivteri ornalastyrylǵan qarjy quraldary týraly aqparat BJZQ resmi saityndaǵy (www.enpf.kz) "Statistika jáne analitika/Zeinetaqy aktivterin investitsiialyq basqarý" bóliminde, sondai-aq invest.enpf.kz portalynda jáne Qordyń aqparattyq materialdarynda jariialanady.