Ótken ai Almatyǵa bardym. Ózgeripti. Ásirese halqynyń nur shashyp turatyn júzderi kúreńitip, qaraqoshqyldanyp ketipti. Qashan da jerdiń kórki halqymen eken. Qanyna qaraiyp alǵan qarapaiym almatylyqtardy kórip, ishimde áldene qylp etip boi kóterdi de, keiin, sol úrei alai-dúlei daýylǵa ainaldy...
Ómirimde erkektiń jylaǵanyn eki-aq ret kórdim, jaryǵym! Bizdiń eldiń erkekteri kóz jastaryn kórsetpeidi. Alǵash 22 jasymda sol Almatynyń týǵan kúnine bailanysty siýjet jasaý úshin halyq kóp jinalatyn arbatqa bardym. Blits-suhbat alyp júrgem... Jasy qyryqtan asqan jigit aǵasy «Almaty jaqsy ǵoi, jaqsy! Tek bizdeilerdi ógeisitetini bolmasa...» degen kezde kózinen jalǵyz tamshy jylt ete qalǵan bolatyn. Ózim de sol Almatydan ógeilik kórgendikten onyń jan-dúniesinde ne bolyp jatqanyn menen artyq eshkim túsinbes edi. Biz sondai halyqpyz, balam, Óz eline ózi tul qazaqpyz.
Ekinshi ret keshe jerdiń satylatynyna jany kúigen taǵy bir jigit aǵasynyń «urpaǵyma ne betimdi aitamyn?» dep ókirip jylaǵanyn kórdim. Áieli erge, er jigit jerge qaraǵan zaman osy boldy.
Eń soraqysy túsim edi... Qolymda kebinim... Kór izdep júr ekem. Jer dúnieniń bári mola. Biraq men jatatyn jarty kez jer joq eken... Jantalasyp, oiǵa shabam, qyrǵa shabam, bir qarasam... buta-tiken jyrtqan kebinimnen pushpaq ta qalmapty... Sonymen kór de joq, kebin de joq, meńdýana jegendei... meńireiip men qaldym, balam...
... Tuspaldap sóileýge kóshtim, keshir. Seniń tilińde sóilep otyrmaǵanymdy bilem, biraq, bala anasy qai tilde sóilese sony túsinedi ǵoi, jaryǵym...
Myna ómirde azshylyq degen bar, kópshilik degen bar! Azshylyq – az ekenin, az degen taiaz ekenin ózderi-aq dáleldep jatady. Kópshilik – kól ekenin, tasysa sel ekenin bildirip jatady. Kóńildiń neden tolqyǵanyn endi túsingen bolarsyń, jaryǵym.
Erteń ómirge kelersiń, tiliń de shyǵar, diliń oianar! Keýdemizde janymyz bolsa saǵan ultyńnyń kim bolǵanyn tanytarmyz, tarihyńdy sińirermiz, tulǵańdy qalyptastyrarmyz. (Barlyǵyn ótken shaqpen jetkizsek te, seniń negizsiz emes ekenińdi uqtyrarmyz!..) Sol kezde tóteden qoiylar bir suraqqa jaýap bere almaitynymdy osy bastan eskerteiin dep búgin kózimnen jasym sorǵalap otyryp, saǵan amanat jazyp otyrmyn. Áitpese, mendei ananyń sózine qulaq asarlyq azshylyqty kórip otyrǵanym joq, balam.
Meniń bul hatymdy aqtalý haty dersiń, qalai atasań da erkiń, balam, tek menen «Anashym, boiyma qazaqtyń nárin berdiń, baryn berdiń, ultymyzdyń bar jaýharymen tanystyrdyń, dúnieni dúrkiretip babalarymyz ótken eken, attyń dúbirinen kórshi elder seskengen eken, molasyna tigendi jaipaǵan eken babalarymyz, sóitken qazaqtyń jeri qaida?» dep suraq qoimasań bolǵany... Sol suraqty qoidyrar jaittardyń bolmasyna tilek qyldym, jaryǵym...
Tań namazynyń ýaqyty kirip keledi. Tań namazynda Alla Taǵala tilegen tilekti keri qaitarmaidy dep senem... Sen ómirge kelgende babalar qasterlep ketken qazaqtyń qara jeri jalǵa berilip, ne satylyp jatpasa eken! Áýmin!
- 04. 2016 jyl, 04:05
Sharafat RYSBAIQYZY, Astana
