Qazaqstan Qytaiǵa gaz eksportyn ulǵaitý boiynsha mańyzdy kelissózder júrgizip jatyr. Bul qadam eldiń aimaqtaǵy energetikalyq naryqtaǵy yqpalynyń artýyn kórsetedi,- dep habarlaidy Dalanews.kz Bloomberg basylymyna silteme jasap.
QazaqGaz basqarma tóraǵasy Sanjar Jarkeshovtyń aitýynsha, qosymsha gaz qubyryn salý arqyly jetkizilim kólemin odan ári arttyrý josparda bar.
Jarkeshovtyń málimdeýinshe, Qytai ekonomikasynyń ósý qarqyny báseńdegenimen, gazǵa degen suranys joǵary deńgeide saqtalyp otyr. Bul jaǵdai Qazaqstannyń Qytai jáne Ózbekstan syndy kórshiles elderge gaz eksportyn edáýir ulǵaitýǵa múmkindik beredi dep kútilýde. Qytaidaǵy energetikalyq suranystyń ósýi Qazaqstandy Resei, Túrikmenstan jáne Ózbekstan syndy eldermen básekelestikke túsirýge itermelep otyr.
2022 jyly Resei Ýkrainaǵa basyp kirgennen keiin Eýropadaǵy negizgi gaz naryǵyn joǵaltqanymen, Qytai Resei úshin balama ári mańyzdy eksporttyq naryqqa ainaldy. Reseidiń gaz jetkizilimderi arta tústi, al bul ýaqytta Qazaqstan da eksporttyq áleýetin keńeitip, ishki suranysty qanaǵattandyrýdy kózdep otyr. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan Qytaiǵa jylyna shamamen 4 milliard tekshe metr gaz jetkizse, eldiń jalpy gaz tutyný kólemi 21 milliard tekshe metrge jýyqtaidy.
QazaqGaz kompaniiasy iri óndirýshilermen, onyń ishinde «QazMunaiGaz» jáne basqa da ken oryndarynyń operatorlarymen óndiris kólemin ulǵaitý baǵytynda jumys istep jatyr. Sonymen qatar, kompaniia katarlyq jáne Chevron sekildi investorlarmen jańa jobalardy iske asyrýdy josparlaýda.
Jańa gaz qubyryn salý máselesi de kún tártibinde tur. Qytaiǵa qosymsha gaz jetkizý úshin josparlanyp otyrǵan qubyrdyń quny shamamen 3 milliardtan 6 milliard dollarǵa deiin bolýy múmkin. Eger bul joba maquldansa, onyń qurylysy eki-úsh jylǵa sozylady dep kútilýde. Jarkeshovtyń aitýynsha, Qytai suiytylǵan tabiǵi gazǵa (STG) qol jetkizgenimen, qubyr arqyly jetkiziletin gaz básekege qabiletti bolyp qala beredi.
QazaqGaz kompaniiasy 2025 jyly 1 milliard dollar kóleminde eýroobligatsiialar shyǵarýdy josparlap otyr, bul qarajat gaz óndirisin ulǵaitý jobalaryn qarjylandyrýǵa baǵyttalmaq.
2023 jyldyń qańtar-tamyz ailary aralyǵynda Qazaqstan Qytaiǵa 575,7 million dollarǵa 2,3 milliard tekshe metr gaz eksporttaǵan. Bul 2022 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 20%-ǵa tómen kórsetkish. Degenmen, jalpy alǵanda, 2023 jyly Qytaiǵa jetkizilgen gaz kólemi 5,857 milliard tekshe metrdi qurap, ótken jylmen salystyrǵanda 15,5%-ǵa ósti.
Qazaqstannyń gaz salasyndaǵy seriktestikteri tek Qytaimen shektelmeidi. QazaqGaz Reseidiń «Gazprom» kompaniiasymen kelisimshart jasasyp, Ózbekstan men Qyrǵyzstanǵa reseilik gazdy Qazaqstan arqyly tranzitteý kelisimine qol jetkizdi. Sonymen qatar, Túrikmenstan men Ózbekstannyń gazdary da Qazaqstan arqyly Qytaiǵa eksporttalady.
Ishki naryqtaǵy gaz baǵasynyń tómendigin saqtaý úshin eksporttan túsken tabys arqyly sýbsidiialaý saiasaty júzege asyrylyp otyr. Bul Qazaqstannyń energetikalyq turaqtylyǵy men eksporttyq áleýetin saqtap qalýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadamdardyń biri bolyp tabylady.
