QR Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý ministrliginiń statistikasyna sáikes, 3,75 trln teńge zeinetaqy tólemderiniń rekordtyq kólemi tirkeldi. Bul sońǵy kezderi zeinetaqymen qamsyzdandyrýdyń balamaly quraldaryna qyzyǵýshylyqtyń artýy baiqalyp otyrǵanyn bildiredi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
QR Ulttyq Banktiń málimetinshe, 2024 jyly zeinetaqy annýitettik saqtandyrýy boiynsha syiaqylar kólemi 337,6%-ǵa ósip, 457,1 mlrd teńgege jetti. Bul týraly Freedom Life ÓSK júrgizgen zertteýde qamtylǵan, dep jazady Forbes.kz.
Zeinetaqy júiesiniń qazirgi ahýaly
Qazaqstandaǵy zeinetkerler sany — 2 mln 445 myń. Jiyntyq zeinetaqynyń ortasha mólsheri 143 248 teńgeni quraidy, onyń ishinde bazalyq zeinetaqy - 47 459 teńge jáne yntymaqty zeinetaqy — 95 789 teńge.
Sarapshylar 2025 jyldyń basynda bazalyq zeinetaqy infliatsiia deńgeiine sáikes 6,5%-ǵa óskenin, al yntymaqty zeinetaqy infliatsiiadan 2%-ǵa ozyp, 8,5%-ǵa óskenin aitady.
"Eń tómengi bazalyq zeinetaqyny eń tómengi kúnkóris deńgeiinen 70%-ǵa deiin, al eń joǵary zeinetaqyny 120%- ǵa deiin arttyrý erekshe mańyzǵa ie boldy", delingen zertteýde.
Saqtandyrý naryǵynyń qurylymyn taldaýda qazaqstandyqtardyń qalaýyndaǵy túbegeili ózgerister anyqtaldy. Syiaqylardyń jalpy kóleminiń 46,8%-dy qurai otyryp, zeinetaqy annýitettik saqtandyrý ústem jaǵdaiǵa ie bolǵan ári bir jyl ishinde 20,1% ósimdi kórsetken. Bul erekshe qubylysqa balanady.
Zeinetaqy annýitetteri naryǵynyń ósýine yqpal etýshi faktorlar
2024 jyly zeinetaqy annýitetteri naryǵynyń ósimi ózara qabysqan faktorlar keshenine bailanysty boldy, - deidi sarapshylar. Osyndai faktorlardyń biri retinde olar demografiialyq tendentsiialardyń "mańyzdy áserin" ataidy.
"Qazaqstanda ómir súrý uzaqtyǵynyń turaqty ósý úrdisi baiqalady: statistika derekteri boiynsha elimizdegi ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 75,9 jylǵa jetti. Bul rette zeinetkerlik jasqa deiingi (50-60 jas) azamattardyń úlesi halyqtyń 15%-dan astamyn quraidy. Bul jas toby zeinetaqy annýitetterine, ásirese erterek zeinetke shyǵý múmkindigine úlken qyzyǵýshylyq tanytady", - delingen zertteýde.
Basqa faktorlarǵa kelsek, mamandar bul rette makroekonomikalyq (qarjy naryqtaryndaǵy joǵary qubylmalylyq jáne infliatsiialyq táýekelder) jáne qarjy sektorynyń tehnologiialyq transformatsiiasyn (sharttar jasasý jáne olarǵa qyzmet kórsetý protsesterin tsifrlandyrý zeinetaqy ónimderine qol jetkizýdi edáýir jeńildetti) ataidy. 2024 jyly zeinetaqy annýiteti sharttary boiynsha BJZQ-dan ÓSK-ǵa jinaqtardy aýdarý rásimi ońtailandyryldy, dep eske salady zertteý avtorlary.
Innovatsiialarǵa sáikes, salymshylar zeinetaqy annýiteti shartyn tikelei saqtandyrýshylardyń keńselerinde jáne ÓSK saitynda onlain rejimde, BJZQ-ǵa ózderiniń zeinetaqy jinaqtaryn ÓSK-ǵa aýdarý týraly ótinishpen júginbei-aq jasai alady.
Sarapshylardyń pikirinshe, zeinetaqy annýitetteri naryǵy ósiminiń taǵy bir mańyzdy faktory halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrý boldy.
Naryq boiynsha 2030 jylǵa deiingi boljamdar
"Taiaýdaǵy eki jylda Qazaqstanda zeinetaqy annýitetteri úlesiniń odan ári ósimi kútiledi: ómirdi saqtandyrý naryǵy 55-60% -ǵa deiin, syiaqylarynyń jalpy kólemi 500-550 mlrd teńgege deiin ulǵaiady" dep boljaidy zertteý avtorlary.
Bul kezeń, olardyń pikirinshe, jańa ónimderdiń paida bolýymen jáne negizgi oiynshylar arasyndaǵy básekelestiktiń kúsheiýimen sipattalady.
2027-2028 jyldarǵa qarai naryq 600-650 mlrd teńge deńgeiinde turaqtanýy múmkin.
"Osy kezeńde turaqty tutynýshylyq artyqshylyqtardyń qalyptasýy jáne odan ári tsifrlandyrý aiasynda ártúrli kásibi toptar úshin mamandandyrylǵan zeinetaqy ónimderi paida bolady dep boljanady", — dep jazady sarapshylar.
2029-2030 jyldary "halyqaralyq qarjy naryqtarymen integratsiiaǵa, transshekaralyq zeinetaqy ónimderin damytýǵa jáne zeinetaqy aktivterin basqarýǵa jasandy intellekt tehnologiialaryn engizý boljanady". Al oǵan deiin, zertteýde aitylǵandai, naryq kólemi 800-850 mlrd teńgege jetýi múmkin.
Buǵan deiin 2025 jyly qańtarda BJZQ shyǵynǵa ushyrap, qazaqstandyqtardyń shotyndaǵy aqsha kúrt azaiǵanyn jazǵanbyz.
