قر ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ستاتيستيكاسىنا سەيكەس, 3,75 ترلن تەڭگە زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ رەكوردتىق كٶلەمٸ تٸركەلدٸ. بۇل سوڭعى كەزدەرٸ زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋدىڭ بالامالى قۇرالدارىنا قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋى بايقالىپ وتىرعانىن بٸلدٸرەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قر ۇلتتىق بانكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلى زەينەتاقى اننۋيتەتتٸك ساقتاندىرۋى بويىنشا سىياقىلار كٶلەمٸ 337,6%-عا ٶسٸپ, 457,1 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ. بۇل تۋرالى Freedom Life ٶسك جٷرگٸزگەن زەرتتەۋدە قامتىلعان, دەپ جازادى Forbes.kz.
زەينەتاقى جٷيەسٸنٸڭ قازٸرگٸ احۋالى
قازاقستانداعى زەينەتكەرلەر سانى — 2 ملن 445 مىڭ. جيىنتىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مٶلشەرٸ 143 248 تەڭگەنٸ قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە بازالىق زەينەتاقى - 47 459 تەڭگە جەنە ىنتىماقتى زەينەتاقى — 95 789 تەڭگە.
ساراپشىلار 2025 جىلدىڭ باسىندا بازالىق زەينەتاقى ينفلياتسييا دەڭگەيٸنە سەيكەس 6,5%-عا ٶسكەنٸن, ال ىنتىماقتى زەينەتاقى ينفلياتسييادان 2%-عا وزىپ, 8,5%-عا ٶسكەنٸن ايتادى.
"ەڭ تٶمەنگٸ بازالىق زەينەتاقىنى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنەن 70%-عا دەيٸن, ال ەڭ جوعارى زەينەتاقىنى 120%- عا دەيٸن ارتتىرۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە بولدى", دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
ساقتاندىرۋ نارىعىنىڭ قۇرىلىمىن تالداۋدا قازاقستاندىقتاردىڭ قالاۋىنداعى تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر انىقتالدى. سىياقىلاردىڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ 46,8%-دى قۇراي وتىرىپ, زەينەتاقى اننۋيتەتتٸك ساقتاندىرۋ ٷستەم جاعدايعا يە بولعان ەرٸ بٸر جىل ٸشٸندە 20,1% ٶسٸمدٸ كٶرسەتكەن. بۇل ەرەكشە قۇبىلىسقا بالانادى.
زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸ نارىعىنىڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتۋشٸ فاكتورلار
2024 جىلى زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸ نارىعىنىڭ ٶسٸمٸ ٶزارا قابىسقان فاكتورلار كەشەنٸنە بايلانىستى بولدى, - دەيدٸ ساراپشىلار. وسىنداي فاكتورلاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە ولار دەموگرافييالىق تەندەنتسييالاردىڭ "ماڭىزدى ەسەرٸن" اتايدى.
"قازاقستاندا ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعىنىڭ تۇراقتى ٶسۋ ٷردٸسٸ بايقالادى: ستاتيستيكا دەرەكتەرٸ بويىنشا ەلٸمٸزدەگٸ ورتاشا ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى 75,9 جىلعا جەتتٸ. بۇل رەتتە زەينەتكەرلٸك جاسقا دەيٸنگٸ (50-60 جاس) ازاماتتاردىڭ ٷلەسٸ حالىقتىڭ 15%-دان استامىن قۇرايدى. بۇل جاس توبى زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸنە, ەسٸرەسە ەرتەرەك زەينەتكە شىعۋ مٷمكٸندٸگٸنە ٷلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتادى", - دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
باسقا فاكتورلارعا كەلسەك, ماماندار بۇل رەتتە ماكروەكونوميكالىق (قارجى نارىقتارىنداعى جوعارى قۇبىلمالىلىق جەنە ينفلياتسييالىق تەۋەكەلدەر) جەنە قارجى سەكتورىنىڭ تەحنولوگييالىق ترانسفورماتسيياسىن (شارتتار جاساسۋ جەنە ولارعا قىزمەت كٶرسەتۋ پروتسەستەرٸن تسيفرلاندىرۋ زەينەتاقى ٶنٸمدەرٸنە قول جەتكٸزۋدٸ ەدەۋٸر جەڭٸلدەتتٸ) اتايدى. 2024 جىلى زەينەتاقى اننۋيتەتٸ شارتتارى بويىنشا بجزق-دان ٶسك-عا جيناقتاردى اۋدارۋ رەسٸمٸ وڭتايلاندىرىلدى, دەپ ەسكە سالادى زەرتتەۋ اۆتورلارى.
يننوۆاتسييالارعا سەيكەس, سالىمشىلار زەينەتاقى اننۋيتەتٸ شارتىن تٸكەلەي ساقتاندىرۋشىلاردىڭ كەڭسەلەرٸندە جەنە ٶسك سايتىندا ونلاين رەجيمدە, بجزق-عا ٶزدەرٸنٸڭ زەينەتاقى جيناقتارىن ٶسك-عا اۋدارۋ تۋرالى ٶتٸنٸشپەن جٷگٸنبەي-اق جاساي الادى.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸ نارىعى ٶسٸمٸنٸڭ تاعى بٸر ماڭىزدى فاكتورى حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ بولدى.
نارىق بويىنشا 2030 جىلعا دەيٸنگٸ بولجامدار
"تاياۋداعى ەكٸ جىلدا قازاقستاندا زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸ ٷلەسٸنٸڭ ودان ەرٸ ٶسٸمٸ كٷتٸلەدٸ: ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ نارىعى 55-60% -عا دەيٸن, سىياقىلارىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 500-550 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايادى" دەپ بولجايدى زەرتتەۋ اۆتورلارى.
بۇل كەزەڭ, ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, جاڭا ٶنٸمدەردٸڭ پايدا بولۋىمەن جەنە نەگٸزگٸ ويىنشىلار اراسىنداعى بەسەكەلەستٸكتٸڭ كٷشەيۋٸمەن سيپاتتالادى.
2027-2028 جىلدارعا قاراي نارىق 600-650 ملرد تەڭگە دەڭگەيٸندە تۇراقتانۋى مٷمكٸن.
"وسى كەزەڭدە تۇراقتى تۇتىنۋشىلىق ارتىقشىلىقتاردىڭ قالىپتاسۋى جەنە ودان ەرٸ تسيفرلاندىرۋ اياسىندا ەرتٷرلٸ كەسٸبي توپتار ٷشٸن مامانداندىرىلعان زەينەتاقى ٶنٸمدەرٸ پايدا بولادى دەپ بولجانادى", — دەپ جازادى ساراپشىلار.
2029-2030 جىلدارى "حالىقارالىق قارجى نارىقتارىمەن ينتەگراتسيياعا, ترانسشەكارالىق زەينەتاقى ٶنٸمدەرٸن دامىتۋعا جەنە زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن باسقارۋعا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ بولجانادى". ال وعان دەيٸن, زەرتتەۋدە ايتىلعانداي, نارىق كٶلەمٸ 800-850 ملرد تەڭگەگە جەتۋٸ مٷمكٸن.
بۇعان دەيٸن 2025 جىلى قاڭتاردا بجزق شىعىنعا ۇشىراپ, قازاقستاندىقتاردىڭ شوتىنداعى اقشا كٷرت ازايعانىن جازعانبىز.