2025 jyly 31 tamyzdan bastap Qazaqstanda jeke tulǵalar úshin nesieni merziminen buryn ótegeni úshin aiyppuldar men qosymsha tólemder joiylady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáikes, bankter men mikroqarjy uiymdaryna nesieni merziminen buryn ótegen jaǵdaida aiyppul salýǵa ruqsat etiledi. Atap aitqanda, eger qaryz bir jylǵa deiingi merzimge berilse, alǵashqy alty aida, al bir jyldan astam merzimge berilse, alǵashqy on eki aida tolyq nemese ishinara ótelse, bank aiyppul eseptei alady.
Jańa zań boiynsha bul aiyppuldar endi tek zańdy tulǵalarǵa, iaǵni kompaniialarǵa qoldanylady. Al qarapaiym azamattar úshin merziminen buryn óteýge bailanysty eshqandai aiyppul qarastyrylmaidy. Sol sebepti jeke tulǵalar nesieni kez kelgen ýaqytta, esh kedergisiz, qosymsha tólemsiz jaba alady.
Merziminen buryn óteý degenimiz ne?
Bul qaryz alýshy belgilengen tólem kestesinen artyq soma tólegende nemese nesieni tolyq merziminen buryn jaýyp tastaǵanda bolady.
Merziminen buryn óteý ekige bólinedi:
Tolyq óteý – qalǵan qaryzdyń jáne oǵan eseptelgen paiyzdardyń túgel tólenýi;
Ishinara óteý – qaryz alýshy tólem kestesine qaraǵanda kóbirek aqsha salady. Bul kezde negizgi qaryz azaiyp, bank jańa tólem kestesin qaita esepteidi.
Nesie sharttarynda mundai tólemderdiń qalai qabyldanatyny naqty kórsetiledi:
mysaly, arnaiy ótinish kerek pe, mobildi qosymsha arqyly suranys joldaý qajet pe, qansha kún buryn bankke eskertý kerek, eń az soma qandai, qai kúnderi tóleý tiimdi.
Annýitettik tólem kestesimen (iaǵni ai saiynǵy teń tólemdermen) alynǵan nesiede, alǵashqy ailarda tólemderdiń kóp bóligi paiyzdarǵa jumsalady, al negizgi qaryz baiaý azaiady.
Sondyqtan merziminen buryn qosymsha tólem jasaǵanda, negizgi qaryz birden azaiady, al kelesi ailardaǵy paiyzdar osy azaiǵan somadan esepteledi. Bul únemdeýdi birden bastaýǵa múmkindik beredi jáne búkil nesie merziminde paiyzdy az tóleýge kómektesedi.
Qanshalyqty erterek tóleseńiz, soǵurlym tiimdi.
Ishinara ótegen kezde bank, ádette, eki nusqa usynady:
Ai saiynǵy tólem somasyn ózgertpei, nesieniń merzimin qysqartý;
Nesieniń jalpy merzimin saqtai otyryp, ai saiynǵy tólemdi azaitý.
Birinshi nusqa – paiyzdardy únemdeýdiń eń tiimdi joly, óitkeni nesie merzimi qysqarady.
Ekinshi nusqa – ai saiynǵy júktemeni azaitady, nátijesinde otbasy biýdjetindegi bos qarajat kóbeiedi.
