2025 جىلى 31 تامىزدان باستاپ قازاقستاندا جەكە تۇلعالار ٷشٸن نەسيەنٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەگەنٸ ٷشٸن ايىپپۇلدار مەن قوسىمشا تٶلەمدەر جويىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس, بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنا نەسيەنٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەگەن جاعدايدا ايىپپۇل سالۋعا رۇقسات ەتٸلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ەگەر قارىز بٸر جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە بەرٸلسە, العاشقى التى ايدا, ال بٸر جىلدان استام مەرزٸمگە بەرٸلسە, العاشقى ون ەكٸ ايدا تولىق نەمەسە ٸشٸنارا ٶتەلسە, بانك ايىپپۇل ەسەپتەي الادى.
جاڭا زاڭ بويىنشا بۇل ايىپپۇلدار ەندٸ تەك زاڭدى تۇلعالارعا, ياعني كومپانييالارعا قولدانىلادى. ال قاراپايىم ازاماتتار ٷشٸن مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەۋگە بايلانىستى ەشقانداي ايىپپۇل قاراستىرىلمايدى. سول سەبەپتٸ جەكە تۇلعالار نەسيەنٸ كەز كەلگەن ۋاقىتتا, ەش كەدەرگٸسٸز, قوسىمشا تٶلەمسٸز جابا الادى.
مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەۋ دەگەنٸمٸز نە?
بۇل قارىز الۋشى بەلگٸلەنگەن تٶلەم كەستەسٸنەن ارتىق سوما تٶلەگەندە نەمەسە نەسيەنٸ تولىق مەرزٸمٸنەن بۇرىن جاۋىپ تاستاعاندا بولادى.
مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەۋ ەكٸگە بٶلٸنەدٸ:
تولىق ٶتەۋ – قالعان قارىزدىڭ جەنە وعان ەسەپتەلگەن پايىزداردىڭ تٷگەل تٶلەنۋٸ;
ٸشٸنارا ٶتەۋ – قارىز الۋشى تٶلەم كەستەسٸنە قاراعاندا كٶبٸرەك اقشا سالادى. بۇل كەزدە نەگٸزگٸ قارىز ازايىپ, بانك جاڭا تٶلەم كەستەسٸن قايتا ەسەپتەيدٸ.
نەسيە شارتتارىندا مۇنداي تٶلەمدەردٸڭ قالاي قابىلداناتىنى ناقتى كٶرسەتٸلەدٸ:
مىسالى, ارنايى ٶتٸنٸش كەرەك پە, موبيلدٸ قوسىمشا ارقىلى سۇرانىس جولداۋ قاجەت پە, قانشا كٷن بۇرىن بانككە ەسكەرتۋ كەرەك, ەڭ از سوما قانداي, قاي كٷندەرٸ تٶلەۋ تيٸمدٸ.
اننۋيتەتتٸك تٶلەم كەستەسٸمەن (ياعني اي سايىنعى تەڭ تٶلەمدەرمەن) الىنعان نەسيەدە, العاشقى ايلاردا تٶلەمدەردٸڭ كٶپ بٶلٸگٸ پايىزدارعا جۇمسالادى, ال نەگٸزگٸ قارىز باياۋ ازايادى.
سوندىقتان مەرزٸمٸنەن بۇرىن قوسىمشا تٶلەم جاساعاندا, نەگٸزگٸ قارىز بٸردەن ازايادى, ال كەلەسٸ ايلارداعى پايىزدار وسى ازايعان سومادان ەسەپتەلەدٸ. بۇل ٷنەمدەۋدٸ بٸردەن باستاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە بٷكٸل نەسيە مەرزٸمٸندە پايىزدى از تٶلەۋگە كٶمەكتەسەدٸ.
قانشالىقتى ەرتەرەك تٶلەسەڭٸز, سوعۇرلىم تيٸمدٸ.
ٸشٸنارا ٶتەگەن كەزدە بانك, ەدەتتە, ەكٸ نۇسقا ۇسىنادى:
اي سايىنعى تٶلەم سوماسىن ٶزگەرتپەي, نەسيەنٸڭ مەرزٸمٸن قىسقارتۋ;
نەسيەنٸڭ جالپى مەرزٸمٸن ساقتاي وتىرىپ, اي سايىنعى تٶلەمدٸ ازايتۋ.
بٸرٸنشٸ نۇسقا – پايىزداردى ٷنەمدەۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى, ٶيتكەنٸ نەسيە مەرزٸمٸ قىسقارادى.
ەكٸنشٸ نۇسقا – اي سايىنعى جٷكتەمەنٸ ازايتادى, نەتيجەسٸندە وتباسى بيۋدجەتٸندەگٸ بوس قاراجات كٶبەيەدٸ.
