Qazaqstan mektepterinde keńinen qoldanylatyn Kundelik elektrondy platformasyndaǵy oqýshylardyń jeke deregi internetke tarap ketkeni belgili boldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul jóninde alǵash bolyp “Vyhod k moriý” telegram arnasy málimdedi.
Arnanyń habarlaýynsha, Kundelik – reseilik “Dnevnik.rý” platformasynyń balamasy. Jeltoqsan aiynyń basynda jelige shyqqan málimetterde oqýshylardyń tolyq aty-jóni, týǵan kúni, oqityn mektebi men synyby kórsetilgen. Faildardaǵy derek 2025 jyldyń qyrkúiegindegi jaǵdaidy qamtidy, bul derekter bazasynyń jaqynda jasalǵanyn bildiredi.
"Platforma operatorlary ázirge resmi túsinikteme bergen joq", - deidi derekkóz.
Habarlamada aitylǵandai, jeke aqparattyń naqty kólemin baǵalaý qiyn. Darknet-te birneshe myń jazba jinaqtalǵan “synaq faildary” paida bolǵan. Bul – áleýetti satyp alýshylarǵa arnalǵan úlgiler ǵana. Al jeke derekte loginder, parolder, telefon nómirleri nemese basqa da jeke aqparat bolǵan-bolmaǵany ázirge belgisiz. Kundelik Qazaqstandaǵy mektepterdiń basym bóliginde mindetti platforma bolǵandyqtan, oqýshylar, ata-analar jáne muǵalimderdi qosqanda, júie milliondaǵan paidalanýshyny qamtidy. Demek, taraǵan derekterdiń kólemi óte aýqymdy bolýy múmkin.
Kundelik platformasynyń ieleri retinde onyń negizin qalaýshy Muhtar Iliasov, seriktesi – "Zerde" holdinginiń burynǵy top-menedjeri Askqar Bishigev (Innovation Process Group arqyly), sondai-aq Nursultan Nazarbaevtyń qyzy Dinara Qulybaeva (MP Innovations) jáne reseilik “Dnevnik.rý” kompaniiasy kórsetilgen. Qazaqstandyq elektrondy kúndelik reseilik júieniń tehnologiiasy negizinde ázirlengen.
“Dnevnik.rý”-dyń 49%-y kásipker Gavriil Levige, 33%-y burynǵy FSIN qyzmetkeri Mihail Kaýrovqa, 18%-y burynǵy munaishy Anton Sysonovqa tiesili. Qalǵan 3%-y «Skolkovo» qorymen bailanysty Aleksei Solovevke qaraidy. Kompaniia 2011 jyldan beri Resei memlekettik organdarynan 500 mln rýblden astam qarjylandyrý alǵan.
Kundelik pen “Dnevnik.rý” buǵan deiin de derekterdiń álsiz qorǵalýy, naryqty monopoliialaý jáne aqyly qyzmetterdi engizý úshin jii synǵa qalǵan edi. Keibir jaǵdailarda platformalarda jarnamalyq qatelerdiń kesirinen pornografiialyq videolar paida bolǵany da tirkelgen. Muǵalimder men ata-analar júieniń jii buzylatynyn talai márte kótergen.
Bul – qazaqstandyqtardyń jeke derekteri reseilik servisterdiń qolynan taraǵan alǵashqy jaǵdai emes. Byltyr jeltoqsanda qazaqstandyqtardyń ishki áýe reisteri týraly málimetter jariia bolǵan edi. Onda Air Astana, Scat, Qazaq Air jáne 2020 jyly jabylǵan Bek Air kompaniialary boiynsha 700 myńnan astam reistiń deregi qoljetimdi bolǵan. Jolaýshylardyń aty-jóni, qujat nómirleri, telefon nómirleri men elektrondy poshtalary kórsetilgen aqparat Reseidiń Leonardo jáne "Sirena-Trevel" brondaý júielerinen taraǵany anyqtaldy. Ýkrainalyq KibOrg toby 664 million reis týraly aqparatqa qol jetkizgenin málimdegen.
Sol kezde Qazaqstannyń Tsifrlyq damý ministrligi reseilik servisterdi jaýapqa tartýǵa ýáde bergenimen, bul iske aspady. Al biyl qazan aiynda Máskeýdegi Basman soty "Sirena-Trevel"-diń burynǵy benefitsiary Ibragim Sýleimanovty qamaýǵa aldy. Ol buǵan deiin alaiaqtyq jáne qarajat jymqyrý boiynsha sottalǵan bolsa, endi tapsyryspen kisi óltirý uiymdastyrdy degen aiyp taǵyldy.
