قازاقستان مەكتەپتەرٸندە كەڭٸنەن قولدانىلاتىن Kundelik ەلەكتروندى پلاتفورماسىنداعى وقۋشىلاردىڭ جەكە دەرەگٸ ينتەرنەتكە تاراپ كەتكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل جٶنٸندە العاش بولىپ “ۆىحود ك موريۋ” تەلەگرام ارناسى مەلٸمدەدٸ.
ارنانىڭ حابارلاۋىنشا, Kundelik – رەسەيلٸك “دنەۆنيك.رۋ” پلاتفورماسىنىڭ بالاماسى. جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا جەلٸگە شىققان مەلٸمەتتەردە وقۋشىلاردىڭ تولىق اتى-جٶنٸ, تۋعان كٷنٸ, وقيتىن مەكتەبٸ مەن سىنىبى كٶرسەتٸلگەن. فايلدارداعى دەرەك 2025 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندەگٸ جاعدايدى قامتيدى, بۇل دەرەكتەر بازاسىنىڭ جاقىندا جاسالعانىن بٸلدٸرەدٸ.
"پلاتفورما وپەراتورلارى ەزٸرگە رەسمي تٷسٸنٸكتەمە بەرگەن جوق", - دەيدٸ دەرەككٶز.
حابارلامادا ايتىلعانداي, جەكە اقپاراتتىڭ ناقتى كٶلەمٸن باعالاۋ قيىن. Darknet-تە بٸرنەشە مىڭ جازبا جيناقتالعان “سىناق فايلدارى” پايدا بولعان. بۇل – ەلەۋەتتٸ ساتىپ الۋشىلارعا ارنالعان ٷلگٸلەر عانا. ال جەكە دەرەكتە لوگيندەر, پارولدەر, تەلەفون نٶمٸرلەرٸ نەمەسە باسقا دا جەكە اقپارات بولعان-بولماعانى ەزٸرگە بەلگٸسٸز. Kundelik قازاقستانداعى مەكتەپتەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸندە مٸندەتتٸ پلاتفورما بولعاندىقتان, وقۋشىلار, اتا-انالار جەنە مۇعالٸمدەردٸ قوسقاندا, جٷيە ميلليونداعان پايدالانۋشىنى قامتيدى. دەمەك, تاراعان دەرەكتەردٸڭ كٶلەمٸ ٶتە اۋقىمدى بولۋى مٷمكٸن.
Kundelik پلاتفورماسىنىڭ يەلەرٸ رەتٸندە ونىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى مۇحتار يلياسوۆ, سەرٸكتەسٸ – "زەردە" حولدينگٸنٸڭ بۇرىنعى توپ-مەنەدجەرٸ اسكقار بيشيگەۆ (Innovation Process Group ارقىلى), سونداي-اق نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قىزى دينارا قۇلىباەۆا (MP Innovations) جەنە رەسەيلٸك “دنەۆنيك.رۋ” كومپانيياسى كٶرسەتٸلگەن. قازاقستاندىق ەلەكتروندى كٷندەلٸك رەسەيلٸك جٷيەنٸڭ تەحنولوگيياسى نەگٸزٸندە ەزٸرلەنگەن.
“دنەۆنيك.رۋ”-دىڭ 49%-ى كەسٸپكەر گاۆرييل لەۆيگە, 33%-ى بۇرىنعى فسين قىزمەتكەرٸ ميحايل كاۋروۆقا, 18%-ى بۇرىنعى مۇنايشى انتون سىسونوۆقا تيەسٸلٸ. قالعان 3%-ى «سكولكوۆو» قورىمەن بايلانىستى الەكسەي سولوۆەۆكە قارايدى. كومپانييا 2011 جىلدان بەرٸ رەسەي مەملەكەتتٸك ورگاندارىنان 500 ملن رۋبلدەن استام قارجىلاندىرۋ العان.
Kundelik پەن “دنەۆنيك.رۋ” بۇعان دەيٸن دە دەرەكتەردٸڭ ەلسٸز قورعالۋى, نارىقتى مونوپولييالاۋ جەنە اقىلى قىزمەتتەردٸ ەنگٸزۋ ٷشٸن جيٸ سىنعا قالعان ەدٸ. كەيبٸر جاعدايلاردا پلاتفورمالاردا جارنامالىق قاتەلەردٸڭ كەسٸرٸنەن پورنوگرافييالىق ۆيدەولار پايدا بولعانى دا تٸركەلگەن. مۇعالٸمدەر مەن اتا-انالار جٷيەنٸڭ جيٸ بۇزىلاتىنىن تالاي مەرتە كٶتەرگەن.
بۇل – قازاقستاندىقتاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸ رەسەيلٸك سەرۆيستەردٸڭ قولىنان تاراعان العاشقى جاعداي ەمەس. بىلتىر جەلتوقساندا قازاقستاندىقتاردىڭ ٸشكٸ ەۋە رەيستەرٸ تۋرالى مەلٸمەتتەر جارييا بولعان ەدٸ. وندا Air Astana, Scat, Qazaq Air جەنە 2020 جىلى جابىلعان Bek Air كومپانييالارى بويىنشا 700 مىڭنان استام رەيستٸڭ دەرەگٸ قولجەتٸمدٸ بولعان. جولاۋشىلاردىڭ اتى-جٶنٸ, قۇجات نٶمٸرلەرٸ, تەلەفون نٶمٸرلەرٸ مەن ەلەكتروندى پوشتالارى كٶرسەتٸلگەن اقپارات رەسەيدٸڭ Leonardo جەنە "سيرەنا-ترەۆەل" برونداۋ جٷيەلەرٸنەن تاراعانى انىقتالدى. ۋكراينالىق KibOrg توبى 664 ميلليون رەيس تۋرالى اقپاراتقا قول جەتكٸزگەنٸن مەلٸمدەگەن.
سول كەزدە قازاقستاننىڭ تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ رەسەيلٸك سەرۆيستەردٸ جاۋاپقا تارتۋعا ۋەدە بەرگەنٸمەن, بۇل ٸسكە اسپادى. ال بيىل قازان ايىندا مەسكەۋدەگٸ باسمان سوتى "سيرەنا-ترەۆەل"-دٸڭ بۇرىنعى بەنەفيتسيارى يبراگيم سۋلەيمانوۆتى قاماۋعا الدى. ول بۇعان دەيٸن الاياقتىق جەنە قاراجات جىمقىرۋ بويىنشا سوتتالعان بولسا, ەندٸ تاپسىرىسپەن كٸسٸ ٶلتٸرۋ ۇيىمداستىردى دەگەن ايىپ تاعىلدى.