AQSh Federaldyq rezerv júiesi ótken túnde bazalyq mólsherlemeni 25 bazistik pýnktke kóterip, 3,75–4,00% diapazonyna jetkizdi. Bul AQSh-tyń aqsha-kredit saiasaty qatańdaý traektoriiasyna túskenin baiqatady. Tańerteń naryq birden reaktsiia berip, AQSh obligatsiialarynyń kiristiligi kóterilip, dollar nyǵaidy. Qazaqstannyń monetarlyq biligi FRJ stavkasynyń ósetinin aldyn-ala boljap otyrǵan edi. Sol boljam rastalǵandyqtan, bizdiń tarap búginnen bastap osy stsenariidegi óz josparyn iske asyrýǵa kiristi.
«Bizdikiler oǵan daiyndalyp qoiǵan. Biraq Qazaqstannyń qazirgi qorǵanys jastyǵy burynǵy jyldarmen salystyrǵanda áldeqaida myqty. Shilde sońynda Ulttyq Banktiń halyqaralyq rezervteri shamamen 63,7 mlrd dollar boldy. Onyń ishinde altynnyń quny 48 mlrd dollardan asady. Buǵan Ulttyq qordyń valiýtalyq aktivterin qossaq, rezerv kólemi 120 mlrd dollardan asady. Qazir biz FRJ stavkasynyń ósýinen negativ kútip otyrǵan joqpyz», - dedi DALA INSIDE derekkózi.
Ulttyq Bank tamyzda valiýtalyq interventsiia jasamaǵan edi. Teńge sol aida 2,6%-ǵa nyǵaiyp, bir dollar 461,57 teńgege deiin túsken. Al keshe 444 deńgeiine deiin qulady. Osy qyrkúiekte biýdjet transfertteri úshin Ulttyq qordan 200-300 mln dollar satý josparlanǵan jáne buǵan qosa burynǵy operatsiialardy «aina» qaǵidaty boiynsha óteýge bailanysty naryqqa valiýtalyq usynys túsedi. Demek qysqa merzimde ishki naryqta dollar tapshylyǵy baiqalyp otyrǵan joq.
Syrtqy qaryz jaǵynan da bir mańyzdy niýans bar. Qazaqstannyń jalpy syrtqy boryshy 2026 jylǵy 1 sáýirde shamamen 182,8 mlrd dollar bolǵan. Bul úlken san bolyp kórinedi. Biraq onyń shamamen 87,4 mlrd dollary tikelei investitsiia aiasyndaǵy kompaniiaaralyq qaryz. Ony túgeldei Úkimet qaitarýǵa tiis memlekettik borysh retinde qaraý qate. Memlekettik syrtqy qaryzdyń ózi kerisinshe biyl qysqaryp otyr. Ol 1 shildede shamamen 8,35 trln teńge boldy. Sondyqtan FRJ stavkasynyń ósýi Qazaqstannyń erteń syrtqy boryshyn óteý qabiletine tikelei qaýip tóndirip turǵan joq. Degenmen de, endi jańa dollarlyq qaryzdar men eýrobondtardy ornalastyrý qymbattaidy.
Bizdiń osal jerimiz tólem balansyna kelip tireletin siiaqty. 2026 jyldyń birinshi toqsanynda aǵymdaǵy shot tapshylyǵy shamamen 1,8 mlrd dollarǵa jetti. Onyń negizgi sebepteriniń biri investitsiialyq jobalarǵa qajetti jabdyq pen aralyq taýarlar importynyń qatty ósýi edi. Eksport birinshi toqsanda 19,1 mlrd dollarǵa jetse, import $14,8 mlrd boldy. Alaida investitsiialyq tabystardyń shetelge shyǵarylýy aǵymdaǵy shotty minýsqa túsirdi. Ulttyq Banktiń bastapqy boljamy boiynsha 2026 jyly aǵymdaǵy shot tapshylyǵy JIÓ-niń shamamen 3,7%-yn quraýy múmkin.
Sonymen qatar ekinshi toqsanda jaǵdaidyń edáýir jaqsarǵany baiqalady. Qazirgi esep boiynsha II toqsanda aǵymdaǵy shot shamamen 3 mlrd dollar profitsitke shyǵyp, jartyjyldyq qorytyndysynda shamamen 1 mlrd dollar oń saldo qalyptasýy tiis. II toqsannyń naqty deregi osy aidyń sońynda jariialanady.
Ázirge qorǵanys jastyǵy jetkilikti. Biraq Federaldy rezerv júiesiniń Vashingtondaǵy túngi sheshimi bizdegi Ulttyq Banktiń bazalyq stavkany ary qarai jyldam tómendetý múmkindigin azaitty. FRS stavkasy ósip jatqan kezde bizge endi stavkany tómen túsirý asa qaýipti. Sondyqtan stavka boiynsha 23 qazanda ótetin komitet otyrysy qyzý bolatyn siiaqty.
