Freedom Inside '26

Ortalyq Aziia odaqqa birigýi múmkin be?

Ortalyq Aziia odaqqa birigýi múmkin be?
«Eýraziia álemi» pikirsaiys klýbynyń kezekti basqosýy «Bolashaqtaǵy Orta Aziia: áriptestik qarqyny vs statika» atty taqyrypqa arnaldy.

 Saiasattanýy Edýard Poletaevtyń aitýynsha, Orta Aziia memleketteriniń arasyndaǵy áriptestikke bastamashy bolǵan Ózbekstannyń qazirgi prezidenti Shavkat Mirziiaev.

«Meniń aitpaǵym, bolashaqta Orta Aziia keńistiginde naqty strategiiasy bar odaq qurylýy múmkin be? Múmkin. Biraq, qiyndyǵy kóp. Munyń túrli saiasi sebepteri bar», – dedi ol.

Al professor Bolat Sultanovtyń aitýynsha,  Ortalyq Aziia bólek odaq, bólek naryq retinde ózge uiymdarmen áriptesip jumys isteýge ázir daiyn emes.

«Buǵan kim jáne ne kedergi degen saýalǵa toqtalaiyq. Bir kezderi munyń basty sebepshisi marqum Islam Kárimov edi. Kárimov kóp tarapty áriptestikke qarsy boldy. Mundai áriptestiktiń túrin qoldamady ol. Sosyn eń basty faktor. Aimaqtaǵy memleketter birjaqty kelisimge kele almai otyrǵan jaǵdailar kóp. Onyń eń bastysy sý-energetikalyq resýrs. Sý máselesi sheshilmei aimaqtaǵy elderdiń odaqqa birigýi de múmkin emes», – dedi Sultanov.
Sarapshy Rustam Burnashevtyń pikirinshe, Ortalyq Aziia eshqashan bir bolmaǵan. Keńes Úkimetiniń ózi Qazaqstan men Orta Aziiany eki bólek alyp qarastyrǵan.

«Kedergiler de bar. Sonyń biri Eýraziialyq ekonomikalyq odaq ekenin esten shyǵarmaǵan jón. Qazaqstan men Qyrǵyzstan Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe. Olar bir odaqta júrip, bir odaqqa qosyla almaityny beseneden belgili» dedi ol.

Óz kezeginde «Strategiia» áleýmettik jáne saiasi zertteýler ortalyǵy qoǵamdyq qorynyń prezidenti Gúlmira Ileýova: «Odaq týraly

másele kótergende buǵan jalpy jahandyq deńgeide elderdiń qalai qararyn, olardyń strategiiasyn eskerý qajet. AQSh-tyń maqsaty bul aimaqta túgeldei, taza shynaiy demokratiia ortaný.  Eýraziialyq ekonomikalyq odaq taza Reseidiń jobasy. Qytaidyń da óz kózdegeni bar» dedi ol.

Al saiasattanýshy Ádil Káýkenov áriptesteriniń sózine qarsy shyqty. Onyń aitýynsha, Orta Aziianyń odaqqa birigýine jol ashatyn alǵysharttar óte kóp. Buǵan geografiialyq jáne mádeni faktor sebep bolady.