Aldaǵy aida AES qurylysyna bailanysty referendým ótetini jurtqa málim. Álemjelidegi qaýym "bul naýqan eń aldymen ustazdarǵa salmaq salady, saiasi naýqan muǵalimderdi áýre-sarsańǵa túsiredi" degen pikirde.
Dalanews osy tusta bilim salasyndaǵy qaǵazbastylyq pen naýqanshylyqty ashyq synap júrgen jas maman, Aqtóbe qalasyndaǵy orta mekteptiń muǵalimi Uldanai Maratqyzymen pikirlesken bolatyn.
Uldanaidyń jelidegi paraqshasynda osydan bir kún buryn jariialanǵan video oqyrman tarapynan qyzý talqylanýda. Mekteptegi biýrokratiia men kózaldaý úshin ótkiziletin is-sharalardan mezi bolǵanyn aitqan jas maman jumystan ketýge oqtalyp júrgenin habarlaǵan edi.
"Muǵalim bolǵanyma tórt jyldan asty. Alǵash oqý ordasyna úlken shabytpen kelgenmin. Kele-kele bul saladaǵy kemshilikterdi ańǵara bastadym. Bizdiń salada kóp dúniege kóńilim tolmaidy. Men sekildi jas mamandardy qaǵazbastylyq qajytyp bitti. Qansha jerden elektrondy jýrnalǵa aýyssaq ta, bárin elektrondy iaki sandyq formatqa kóshirsek te qaǵazbastylyq qyr sońymyzdan qalmai qoidy. Paidasyz jinalystar, eshkim bas suǵyp qaramaityn pápkiler, "srochnyi" dokýmentter, aspannan sap ete qalatyn tekseris júikeńdi júndei tútedi”, - deidi ol.
Aitýynsha, muǵalimderdiń kózge kóriner-kórinbes mindetteri óte kóp. Ókinishke qarai, olardyń kóbi elenbei jatady.
“Tipti óz otbasyńa qaraýǵa, olarmen sóilesýge murshań bolmaidy. Synyp jetekshisi bolsań eki bastan, eki ese jaýapkershilik. Oqýshynyń mektepke kelgeninen bastap onyń qońyraýdaǵy, sabaqtaǵy qaýipsizdigi, úiine aman-esen jetýi, jetken soń keshke beimezgil shyǵyp ketpeýi, bos ýaqytynda nemen ainalysatyny tikelei synyp jetekshisiniń moinynda. Bylai qaraityn bolsaq, ata-ananyń mindetin bizge artyp otyr”, - deidi Uldanai Maratqyzy.
Onyń sózinshe, búginde ózgeniń ýaqytyn aialap, óziniń ýaqytyn aiamai júrgen ustazdardyń sapaly bilim berýine kedergi keltiretin paidasyz is-sharalar tizbegi azaimai tur.
“Mekteptegi jiyndar, aptalyq pen seminarlar, qajet emes jarystar, keregi joq qujattar muǵalimniń altyn ýaqytyn urlaýda. Sol qaǵazdardy jazamyz, toltyramyz dep júrgende sabaqqa daiyndalýǵa murshamyz bolmai qalatyny jasyryn emes. Fizikalyq turǵydan úlgermeitindei kúnder de bolady”, - deidi ol.
Aqtóbelik ustaz bilim salasyna birshama ózgeris kerek degen ustanymda.
“Muǵalimniń temir emes, eń aldymen adam ekenin eskerip, moinyndaǵy kóp mindetten aryltý kerek dep oilaimyn. Pán muǵaliminiń basty mindeti - qaǵazben arpalysý emes, sapaly sabaq berý. Al sapaly sabaq - bilim kepili emes pe? Sol úshin muǵalimderdiń eshteńege alańdamai, sapaly sabaq berýine múmkindik jasalýy kerek.
Tańnan mektepke bas suqqannan, sózdiń shyny kerek, qas qaraiǵanda bir-aq shyǵamyz. Úige kelip shala-sharpy shái-tamaǵymyzdy iship taǵy da sol qaǵazǵa otyramyz. Túnniń bir ýaqytynda uiqyǵa ketip, tańerteń taǵy da sol tirshilik bastalady. Budan kelip densaýlyǵymyz aqsap jatady”, - deidi maman.
Onyń pikirinshe Qazaqstanda muǵalimge qarsy zańnyń bári kúshti, alaida muǵalimdi qorǵaityn zań joq. Qoǵamda ustazdardyń jalaqysyn kóre almaityndar, kópsinetinder de bar. Bul qoǵamnyń "jas kelini" muǵalimder...
Sói degen Uldanai Maratqyzy: "Keide qujattarymdy jinap ketip qalǵym keledi. "Biz kezinde tezek terdik, sender de tezek terińder" degen urannan, úiinde tárbie kórmei, mektepke kelip kántsert qoiatyn oqýshydan, balasyna jany ashymaityn, alaida sol "meiirimdi" mektepten kútetin ata-anadan, shamasy kelse qaýyp, odan artylsa "jeýge" daiyn turatyn áriptesterden, jalpy ádiletsizdikten sharshadym. Qit etse, muǵalimnen kóretin, muǵalimniń moinyna "otyryp" alǵan qoǵamnan sharshadym. Jurt aldynda ábden syiy ketken, saiqymazaq mamandyq bolsa, ol - biz. Bul qoǵamnyń "jas kelini" muǵalimder. Mekteptiń otymen kirip, kúlimen shyǵasyń biraq bizge jaqsy at joq...", - deidi muǵalim.