[caption id="attachment_10838" align="alignright" width="441"]
Irina Mlodik, Resei
Biraq tisiń emes, janyń aýyrsa qaitpek kerek? Tipti janyń aýyrmady delik. Alaida, kúndiz kúlki, túnde uiqy joq, beimaza kúi keshseńiz she? Ómir súresiń, al baqyt joq. Kimge baryp janyńnyń dertin emdersiń? Kóp adam imam, eresek aqylshy, keibiri tipti táýipke baryp jatady. Kómek suraidy. Emshige baryp jolyn ashtyrady. Qara duǵany aldyrady. Kómektesedi me? Iá!
Bunyń barlyǵy ýaqytsha serpilis. Qiyndyq qaitalanatyn qubylys. Ony jeńý úshin táýiptiń tabaldyryǵyn tozdyrý shart pa? Sondyqtan jannyń qalaýy men óz múmkindigińniń shegin ajyratý kerektigin túsinesiń. Sizdiń qaitalanbas ómirińizdiń shylbyryn bóten adamǵa ustata bergen qanshalyqty durys?
Psihologtarǵa kóp adam keńes surap keledi. Bir nárse túsingisi, qiyndyǵyn qaityp jeńýge bolatynyn surai keledi. Konsýltatsiiany myqty mamandar beredi. Psiholog ózi jaqsy túsinetin salanyń qyr-syryn, búge-shigesin myqty biledi dep esepteledi. Sondyqtan ol keńes bere alady dep senemiz.
Keńes berý bir saǵat ýaqyt alar. Osy bir saǵatta keńeske muqtaj adam ne alady? Óziniń qiyndyǵyna basqa kózqaraspen qaraýǵa bolatynyn biledi. Kókjiek keńeie túsedi. Buryn baiqalmaǵan qubylysty sezedi. Kei adamǵa osynyń ózi jetkilikti. Ary qarai ózi sol baǵytta dami beredi. Óziniń qiyndyǵyn ár túrli qyrynan qarap úirenedi.
Kez kelgen qiyndyq adam ómirindegi qolaisyzdyqtan týady. Bári jaqsy bolsa, eshkim ózgerýge qumartpas edi. Psihoterapiiaǵa adamdy kúizelis, qaiǵy, ýaiym, aýyr soqqy jetelep ákeledi. Sol sátte bastaǵy synaqqa qatty narazy bolamyz. Biraq sol arqyly ósetinimizdi, ómirdi retteitinimizdi bilmeimiz. Áitpese, rizashylyǵymyzdy bildirer edik. Adamnyń basyna túsken qolaisyzdyq bir satydan ekinshisine ótýge septesedi. Damýǵa, jetilýge, transformatsiialanýǵa serpin beredi.
Psihoterapiia – bul…
Janǵa dárý beretin taǵy bir sala psihoterapiia. Batysta ol dárimen emdeý dep túsindiriledi. Al, bizde bári basqasha. Adamǵa ózin tanýǵa, ómirin ózgertýge kómektesken ár psiholog psihoterapevt sanalady.
Syrtqy álem eshqashan ózgermeitinin túsingende, baqytty kútý beker, álemniń ádiletti bolýyn armandaý qajetsiz ekenin bilgen ár adam psihologtyń kómegine muqtaj ekenin sezedi. Ár nárseni ózinen bastaýy kerektigin túsingen jan durys jolǵa túskeni. Túisiktegi «men kimmin?» degen saýal túp kóterilip, júrekke jetkende bári ózgerip sala beredi. Ne istesem bolady? Nege bul meni mazalady? Ómirde neni ózgertken durys? Qalai ózgertem? Janyń qysylyp, jaǵdaiyń ýshyqqanda ózgertý kerektigin túsinesiń, májbúrligiń údei túsedi. Neǵurlym jyldam ózgertseń, bári soǵurlym tez jaqsaratynyn bilesiń.
Kez kelgen qiyndyq adam ómirindegi qolaisyzdyqtan týady. Bári jaqsy bolsa, eshkim ózgerýge qumartpas edi. Psihoterapiiaǵa adamdy kúizelis, qaiǵy, ýaiym, aýyr soqqy jetelep ákeledi. Sol sátte bastaǵy synaqqa qatty narazy bolamyz. Biraq sol arqyly ósetinimizdi, ómirdi retteitinimizdi bilmeimiz. Áitpese, rizashylyǵymyzdy bildirer edik. Adamnyń basyna túsken qolaisyzdyq bir satydan ekinshisine ótýge septesedi. Damýǵa, jetilýge, transformatsiialanýǵa serpin beredi.
Qiyndyq ne úshin kerek?
Adam ómiri qaitalanyp otyrady. Tabiǵattyń ózinde kúndi tún almastyrý, jastyq shaqty kárilik aýystyratyny buljymaityn aqiqat. Dál sol siiaqty adam psihikasynda kezektesý suranysy bar. Tynyshtyq kezi bar. Qýanysh sáti. Qanaǵat etý. Biraq bul kúidiń bárinde adam uzaq qalsa, tynyshtyq ishpysýǵa, qýanysh toqmeiilsýge, qanaǵat etý saǵynyshqa ulasady. Adam jańa birdeńeni ańsaidy.
Ár adam basyndaǵy qiyndyǵy men qolaisyzdyqtaryna alǵys aita bilýi kerek. Daǵdarys, ózgeris – adam ómirinde bir nárse úirensin degen maqsatta júzege asady. Sál de bolsa basqa qyrynan ashylsyn deidi. Kópshilik adamdar daǵdarysty kádesine jarata bilmeidi. Túitkilden qorqady. Ony boldyrmaý úshin qanshama kúsh-jigerin sarp etedi. Aqyr sońy ózin ózgerissiz qaldyrady. Biraq zańdylyq boiynsha, qiyndyqtan birjolata qashyp qutylý múmkin emes. Al, kóp adam ózin ózgertýdiń ornyna eski amal-tásilin qoldanyp, kónergen tártipten aýytqymai, keshendi, qalyptasqan minezin saqtap qalady.
Janyńyz aýyra ma? Kóńilsiz be edińiz? Ómirdiń qyzyǵy joq pa? Onda ómirdi ózgertetin ýaqyt jetti degen sóz. Ómirdi tek ózińizdi ózgertý arqyly ǵana jańalaýǵa bolady. Balalyq shaq pen jastyq kezdegi amal-tásilder eresek ómirde paidasy azdaý bolmaq. Sondyqtan eseiýge, esti bolýǵa qoryqpańyz.
Kóbine adam qandai jolmen ómir súrgenin paiymdai bermeidi. Qiyndyqty qalai jeńem dep te ózinen suramaidy. Eger úidegi tárbie neǵurlym qatal bolsa, ata-ana qysyp ustasa, onda álemniń alýandylyǵyn túsiný soǵurlym qiyndai beredi. Balaǵa kúnde shekteý men tyiym qajet bolady. Onyń bári balanyń qaýipsizdigi úshin. Eseigen soń ómirge jan-jaqty qarap úirený kerek. Bóten bireýdiń kómeginsiz ainalany zertteý qorqynyshty. Óitkeni, ishtei álem sizge sińirgendei ǵana degen senimge nyq bailanǵansyz. Eger kúni-túni eńbek etip, ózińdi bárinen tyiyp ustasań, sonda baqytty bolasyń degennen shyǵa almaý. Biraq únemi til alǵysh, jaqsy, jaǵymdy bolyp, ózińdi, oiyńdy, júregińdi ózgege qurbandyqqa shala berseń, eshkim maqtaý qaǵazyn bermeitini eskertilmeidi.
Qansha kúsh-jiger jumsasańyz da siz kútken baqyt áli joq pa? Súiiktińiz tastap ketedi. Ata-anańyz ádettegidei kóńili tolmaidy. Bastyq maqtamaidy, isińizdiń tiianaqty baǵasyn bermeidi. Baqyt ta, marapat ta joq. Nege? Siz tyrystyńyz ǵoi! Bul ne? Ádiletsizdik? Nemen túsindirýge bolady? Bolady eken. Balalyq eles pen sol kezdegi oilaý júiesinen arylý kerek. Bunyń eles ekenimen de kelispeýińiz yqtimal. Durys! Ol úshin ýaqyt kerek. Ózińizge shyndyqty kórsete alatyn adamnyń pikiri qajet. Jolbastaýshy aýadai kerek! Eski ómirden bas tartý ońai emes.
Bala kúngi sana ózine kóptegen qorǵan-qamaldar turǵyzyp alǵan. Kezdeisoqtyq pen jaǵymsyzdyqty ómirińizge engizýge qorqasyz. Ol qamaldardy búldirýge bergińiz kelmeidi. Qamal synsa, qalai qorǵanbaqsyz? Júregińe ine tyqsa, janyńdy órtese qaitpek kerek? Qabyrǵa-dýalsyz qalai ómir súresiz? Kim qorǵaidy? Sondyqtan bárine ýaqyt kerek. Satylap ózgerýge betburýdyń ózi úlken jeńis. Irgetasy týǵannan qalanǵan qamaldy buzý bir kúnniń isi emes. Psihika ózgeriske qarsy shyǵady. Ishki ekologiia biraz búlinedi.
Sodan keiin sizdiń ómirińizde jańa dáýir bastalady.
Eseiip, ósip, jetilip kele jatqanyńyzda adamdar sizdi bir qyryńyzdan ǵana kórdi. Ary ketse, eki qyryńyzdan. Sosyn siz ózińizdi osyndai ǵanamyn dep túiip qoiasyz sanaǵa. Basqa eshteńege qabiletim joq dep oilaisyz. Al, shyn máninde, sizdiń qolyńyzdan kelmeitin nárse joqtyǵyn sezbeisiz de. Ár adam – zerttelmegen ǵalam. Ózge túgili ózin de túbegeili tanymai ketetin taǵdyrlar bar.
Siz ózgermeisiz
Psihoterapiia eski ómirlik ustanymdaryńyzdy birjolata joq qyla almaidy. Eger qaityp oralǵyńyz kelse, olardy da paidalana alasyz. Psihoterapiianyń kómegimen adam basqa nusqalardyń da baryn biledi. Kóredi. Túisinedi. Qazirgi jaǵdaiǵa áldeqaida kóbirek sáikesetin amal-tásilderdi meńgertedi. Minezińdi ózgertý ózińniń menińnen bas tartý emes. Adam boiynda eshqashan ózgermeitin de minezderi bolady. Al, psiholog sizdiń burynǵydan góri ózińizge jaqyndai túsýińizge, menińizdi tani túsýge sebepshi bolmaq.
Eseiip, ósip, jetilip kele jatqanyńyzda adamdar sizdi bir qyryńyzdan ǵana kórdi. Ary ketse, eki qyryńyzdan. Sosyn siz ózińizdi osyndai ǵanamyn dep túiip qoiasyz sanaǵa. Basqa eshteńege qabiletim joq dep oilaisyz. Al, shyn máninde, sizdiń qolyńyzdan kelmeitin nárse joqtyǵyn sezbeisiz de. Ár adam – zerttelmegen ǵalam. Ózge túgili ózin de túbegeili tanymai ketetin taǵdyrlar bar. Turaqtylyqtan aýytqysy kelmeitinder, solai bir sydyrǵy kún keshedi. Túiequs sekildi. Basyn qumǵa tyǵyp alyp. Ainaladaǵy qorshaǵan ǵajaptyń birinde sezbei qalady. Sizdiń ómirińizdiń qaharmany – siz ǵana. Ómir toqtaýsyz saiahat. Ony zertteý, ie bolý, baiytý sizdiń ǵana qolyńyzdan keletin erlik. Sondyqtan ary qarai jyljýǵa, jańa satyǵa kóterilýge esh qymsynbańyz. Ósý men damýǵa degen suranys – qaýipsizdikten attap ótip, naǵyz álemge esik ashý degen sóz. Muny adam ózine óte senimdi, tanymy tereń, qýat-kúshim jetkilikti degende ǵana jasai alady.
Psihoterapiia adamdardy baqytty etedi. Ol adamdy eseitedi. Tek baqyt izdep kelse, adam qateleskeni. Balany qyzyqtyrý, elitý jeńil. Biraq eresek adamnyń oiyn ózgertý sonshalyqty ońai emes. Balanyń elesi ózgeshe. Ony qaitarý múmkin emes. Muny sezý ár adamǵa qiyn. Endi kelmeitin nárseni qaitarýǵa talpynbaityn bolasyz.
Sondyqtan eseiýden qoryqpaý kerek. Tym bolmasa ózge úshin ómir súrmei, óz ómirińizdi kórkeitýge talpynys jasaisyz. Ózińniń taǵdyryńa óziń iemin degen senim kókjiekti keńeitedi. Eshkimde joq, bolmaǵan ómir súrý múmkindigi tek sizdiń qolyńyzda. Bireý ursady, sógedi, jaqpai qalam ǵoi dep buǵyp ómir súrgennen, óz erkindigińdi dáleldep, sonyń arqasynda óz ómirińdi basqarasyń. Psihoterapiia ómirdiń kiltin qolyńyzǵa ustatatyn ǵylym. Ómirińizge dán rizasyz ba?
Aýdarǵan Shynar ÁBILDÁ
