Sońǵy birneshe jylda Qazaqstanda jańa merekelerdi engizý týraly birneshe ret bastama kóterildi. Depýtattar, ministrlikter men qoǵam belsendileri óz usynystaryn aitýda. Qoǵam Qazaqstanda qandai datalardy toilaýdy usynyp jatyr, sholyp kórsek.
Ulttyq kiim kúni. Bul bastamany Májilis depýtaty Dáýlet Muqaev kóterdi. Halyq qalaýlysy Qazaqstannyń ulttyq kiimin dáripteý maqsatynda Úkimetke Ulttyq kiim kúnin respýblikalyq deńgeide bekitý qajettigin jetkizdi. Májilismenniń sózine qaraǵanda, dástúrli kiim qazaqstandyqtardyń ulttyq kodyn tamasha aishyqtaidy. Ol óziniń áriptesterin Májiliste ulttyq kiim elementterin jii kiiýge shaqyrdy. Aldaǵy ýaqytta tek Naýryz merekesi men taqyryptyq sharalarmen shektelip qalmai, ulttyq kiim kiiý dástúrin úrdiske ainaldyrý qajet.
Depýtattyń usynysy 2024 jyldyń 21 aqpanynda jasalǵan. Ázirge úkimetten jaýap bolǵan joq.
Jańa jyldyń ornyna áz-Naýryz (kóktemdegi jańa jyl) merekesin joǵary deńgeide toilaý da sońǵy jyldary jii aitylyp jatyr. Muny Prezident Qasym-Jomart Toqaev ta qoldaitynyn bildirdi. «...Bir jaǵynan, Jańa jyl men úshin qasterli mereke emes. Onyń ústine, ózimizdiń tól jańa jylymyz – áz-Naýryzdy esten shyǵarmaǵan jón. Bul meiram – tirshilikti túlete keletin naǵyz tabiǵi jyl basy», – dedi Memleket basshysy. Ol Naýryz – jańarý men jańǵyrýdyń simvoly ekenin atap ótip, tól merekemizdiń mazmunyn baiytyp, ony barynsha erekshelep, jańasha atap ótýimiz kerek ekenin túsindirdi. «Bul qadam qoǵamdy uiystyryp, ulttyq biregeiligimizdi aishyqtap, el birligin nyǵaita túsýge yqpal etedi dep senemin», – degendi Qasym-Jomart Kemeluly.
Senat depýtaty Áli Bektaevtyń Naýryz merekesin Jańa jyl merekesimen salystyrǵany bar. Onyń málimetinshe, Jańa jyldy toilaý kúrdelenip, otbasylyq merekeden «materialdyq» sharaǵa ainalǵan. Depýtat Qazaqstanda Jańa jyldy toilaýdyń erekshe áleýmettik-ideologiialyq dástúrin qalyptastyrý qajettigin jetkizdi. Ol elimizde Naýryz meiramyn toilaýdyń ulttyq tujyrymdamasyn qabyldaý qajet dep esepteidi.
Senatordyń saýaly Úkimet basshysyna qańtar aiynda jiberilgen bolatyn. Buǵan Premer-Ministrdiń orynbasary Tamara Dúisenova jaýap berdi. Vitse-premer depýtat kótergen máseleni ózekti dep sanaidy. Tiisti tapsyrma Mádeniet jáne aqparat ministrine berilgen kórinedi.
«Aǵymdaǵy jyldyń naýryz aiynda uiymdastyrylatyn negizgi is-sharalar azamattardyń rýhani tárbiesin arttyrýǵa, qazaq jerindegi tatýlyq pen dostyqty nyǵaitýǵa, ulttyq biregeilik pen kelisimdi saqtaýǵa, otbasylyq qundylyqtardy nasihattaýǵa, qorshaǵan ortany, tabiǵatty qurmetteýge, adamgershilikke tárbieleýge baǵyttalǵan. Qoǵamda Naýryz meiramyn toilaý mádenieti jańasha qalyptasa bastaidy. Óz kezeginde Mádeniet jáne aqparat ministrligi Naýryz meiramyn toilaý boiynsha is-sharalar josparyn ázirleýde», – delingen habarlamada.
Sapa kúni. Bul merekeniń paida bolýyna Saýda jáne integratsiia ministrliginiń Tehnikalyq retteý jáne metrologiia komiteti bastamashy boldy. Merekeni qarashanyń ekinshi beisenbisinde atap ótý usynyldy. Sapa kúninde dúnie júzindegi kompaniialar biznes-seminarlar, prezentatsiialar siiaqty túrli sharalarǵa qatysady, qyzmetkerlerge arnalǵan viktorinalar men konkýrstar ótkizedi, jeńimpazdardy atap ótedi.
Dúniejúzilik sapa kúni 1989 jyly Eýropalyq sapa uiymy, AQSh jáne Japoniia bastamasymen jyl saiyn qarashanyń ekinshi beisenbisinde belgilenedi. Ony alǵash ret 1990 jyly BUU sapanyń tabysty damýǵa qol jetkizýdegi mańyzdy róli týraly halyqaralyq habardarlyqty arttyrý maqsatynda jariialady.
Alaida, Sapa kúni qazirgi ýaqytta Qazaqstanda bekitilgen mereke kúnderiniń tiziminde joq.
Memlekettik qyzmet qyzmetkerleriniń kúni. Bul kásibi merekeni engizý týraly bastamany Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrligi 2023 jyldyń aqpanynda kótergen bolatyn. Maqsat – memlekettik qyzmet kórsetý salasynyń qyzmetkerlerin qoldaý. Ministrliktiń málimetinshe, olardyń jalpy sany 20 myńnan astam adamdy quraidy. 15 sáýirde Memlekettik qyzmet kórsetý salasy qyzmetkerleri kúnin atap ótý usynyldy.
Qazirgi ýaqytta mereke kúnderiniń bekitilgen tizbesine Memlekettik qyzmet kórsetýshiler kúni kirmeidi.
Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń kúni. 2022 jyldyń shildesinde Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrligi 16 sáýirdi Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq qyzmetkerleri kúnin engizý týraly qaýly jobasyn daiyndady. Usynysqa qatysty túsindirme jazbada turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq salasynyń qyzmetkerleri el turǵyndaryn táýlik boiy jylýmen, elektrmen, sýmen qamtamasyz etip, kóshe tazalyǵyn qadaǵalap, sonymen qatar elimizdiń turǵyn úi qoryn basqaryp, kútip-baptap, sol arqyly jaǵdai týǵyzatyny atap ótilgen. Olar barlyq azamattar úshin qolaily jáne jaily ómir súrý úshin baryn salyp, eńbek etedi.
Sondai-aq vedomstvo buǵan deiin Keńes Odaǵy kezinde Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń kúni dástúrli túrde shilde aiynyń tórtinshi jeksenbisinde atalyp ótetinin eske salady. Odaq ydyraǵannan keiin bul mereke Reseide, Belorýssiiada, Ýkrainada jáne Ózbekstanda saqtalyp qalǵan. Qazirgi ýaqytta bekitilgen merekeler tiziminde joq.
Alash qairatkerleriniń kúni. 2022 jyldyń jeltoqsan aiynda Májilis Alash kúnin jyl saiyn 12 jeltoqsanda memlekettik deńgeide atap ótýdi usynǵan bolatyn. Usynys Alash Orda qairatkerleriniń rólin erekshe atap ótý qajettiliginen týyndap otyr. Bul usynysqa eks-premer-ministr Álihan Smaiylov bul másele saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komissiianyń qaraýyna usynylatynyn aitty. Alash kúni qazir bekitilgen merekeler tiziminde joq.
Sport jattyqtyrýshysy kúni. Bul usynysty «Qazaqstandyq sportshylar odaǵy» qaýymdastyǵy jasady. Uiym qazirgi ýaqytta mereke beiresmi túrde 30 qazanda toilanyp jatqanyn, biraq kásipodaq 7 sáýirde - kórnekti sportshy Qajymuqan Muńaitpasovtyń týǵan kúnin jattyqtyrýshylar kúni retinde atap ótýdi usynyp otyrǵanyn málimdedi.
Qazirgi ýaqytta bekitilgen merekeler tiziminde joq.
Aita keteiik, Qazaqstanda merekeler ulttyq, memlekettik, kásibi jáne basqalarǵa bólinedi:
- ulttyq merekeler – Qazaqstan memlekettiliginiń damýyna erekshe áser etken tarihi mańyzy bar oqiǵalardy atap ótý úshin Qazaqstan Respýblikasynda belgilengen merekeler. Ulttyq merekelerdi toilaý ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdarda resmi is-sharalarmen (jalǵyz ulttyq mereke – 25 qazanda atap ótiletin Respýblika kúni) birge júredi;
- memlekettik merekeler – qoǵamdyq-saiasi mańyzy bar oqiǵalarǵa arnalǵan, sondai-aq Qazaqstan Respýblikasynyń azamattary dástúrli túrde atap ótetin merekeler. Memlekettik merekelerdi toilaý resmi is-sharalarmen qatar júrýi múmkin;
- kásibi jáne ózge de merekeler – ulttyq jáne memlekettik mereke mártebesi berilmegen, azamattardyń jekelegen sanattary toilaityn merekeler.
