Sheshimdi derbes qabyldaǵan jón
– Bir jyl buryn Túrkiia prezidenti Redjep Erdoǵan Qazaqstanǵa resmi sapary kezinde osyndai másele kótergeni týraly estigenbiz. Sol kezde qazaq-túrik litseilerin jabý týraly qoǵamda másele kóterilip, halyq oǵan narazy boldy. Halyqtyń pikirimen sanasqan Qazaqstan biligi bul usynysty qabyldamaǵan edi. Óitkeni bul bilim ordalary berip jatqan biliminiń sapasy joǵary, eń bastysy, qazaqtyń mentalitetine sai, – deidi saiasattanýshy.
Alaida Túrkiiada memlekettik tóńkeris jasaý áreketi boldy. Ony Gúlen uiymdastyrdy dep jatyr. Saiasattanýshynyń pikirinshe, oǵan bei-jai qaraýǵa bolmaidy. Osy negizdegi aqparattar bizde de tekserilip, anyqtalýy tiis.
– Eki máseleni qaraýymyz kerek. Birinshiden, zań júzinde oqý júiesi kimniń qolynda – Qazaqstan biliginiń be, álde Gúlenniń óziniń qaraýynda ma? Mundai oqý orny tek Qazaqstan emes, kóp elderde de bar. Onyń barlyǵyn Gúlen ózi basqaryp, qadaǵalaidy deý qiyndaý.
Ekinshiden, oqý baǵdarlamasyna, shynymen de bóten ideologiia tyqpalanǵan ba, tyqpalanbaǵan ba? Muny da zertteýimiz kerek. Sóitip, quqyqtyq memleket retinde, toq eter sheshimdi ózimiz qabyldaýymyz tiis.
«Gúlenniń jaqtasy» dep bizde bireýlerdiń qýdalanýy múmkin be degen saýalǵa Dos Kóshim
– Men bizde ondai adamdy keziktirgen emespin, – dep qysqa qaiyrdy.
Sondai-aq áleýmettik jelilerde Túrkiiada jumystan qysqaryp, qýdalaýǵa ushyrap jatqan myńdaǵan bilimdi adamdardy Qazaqstanǵa sapaly adam kapitaly retinde tartý jóninde usynys aitylyp jatyr.
Bul rette saiasattanýshy Dos Kóshim oǵan qarsy ekenin aitady.
– Óitkeni syrttan adam kapitalyn tartý tájiribesine súiensek, Qazaqstandy solardyń eshqaisysy qaryq qylmady, tek aqsha shashý boldy, – deidi ol.
Usynysqa bei-jai qaraýǵa bolmaidy
– Qazaqstan syrtqy saiasatta baisaldylyqqa basymdyq beredi, sondyqtan Túrkiiada qysqaryp jatqan qyzmettegi adamdardy jumysqa tartý týraly usynysty qabyldai salýy ekitalai, – dep sanaidy.
– Túrkiia – baýyrlas memleket. Odan tys, eki memleket arasynda barlyq salada jaqyndasý óte qarqyndy júrgizilgen. Ortaq qurǵan akademiiamyz bar. Bir álipbige súieneiik dep júrmiz. Jibek joly ekonomikalyq jobasy arqyly osyǵan deiingi ekonomikalyq bailanysymyz odan saiyn nyǵaia túspek. Mine, arada asa qadirli, álpeshtegen qarym-qatynasymyz bar.
Túptiń túbinde, Erdoǵandy qoldaǵan – halyq. Al biz halyqtan úlken emespiz dep oilaimyn. Sondyqtan mundai usynysqa júrdim-bardym qarap, urandatqandardyń jetegine kete berýge bolmaidy, – deidi ǵalym.
Túrkiia SIM basshysy Mevliýt Chavýshoglý Qyrǵyzstan biligin oppozitsiialyq qairatker Fethýllah Gúlenniń jaqtastaryna qarsy shara qoldanýǵa shaqyrǵanyn aita ketelik. Ol bul jóninde Alaniada demokratiiany qoldaýǵa arnalǵan aktsiia kezinde aitqan. Mundai shara Ázirbaijanda da qolǵa alynǵandyǵy týraly aqparat bar.
Kamshat Satieva
