Freedom Inside '26

ەردوعان ايتتى دەپ, قازاق-تٷرٸك ليتسەيلەرٸن جابۋ قاجەت پە?

ەردوعان ايتتى دەپ, قازاق-تٷرٸك ليتسەيلەرٸن جابۋ قاجەت پە?
تٷركييا پوستكەڭەستٸك مەملەكەتتەردەن گٷلەننٸڭ جاقتاستارىنا قارسى شارا قولدانۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بٸلدٸرە باستادى. ەزٸرگە, قازاقستانعا مۇنداي ٶتٸنٸش تٷستٸ مە, تٷسپەدٸ مە, ول جاعى بەلگٸسٸز. الايدا باۋىرلاس ەلدەن وسىنداي ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسسە, بٸزدەگٸ قازاق-تٷرٸك ليتسەيلەرٸنٸڭ, سٷلەيمەن دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ جابىلۋى مٷمكٸن بە دەپ kaz.365info.kz سايتى مەسەلە كٶتەردٸ.

 

شەشٸمدٸ دەربەس قابىلداعان جٶن

dalanews dos_koshim
dalanews dos_koshim
ساياساتتانۋشى دوس كٶشٸم قازاقستان بۇل ساۋالعا ەلدەقاشان جاۋاپ بەرٸپ قويعان دەپ سانايدى.

– بٸر جىل بۇرىن تٷركييا پرەزيدەنتٸ رەدجەپ ەردوعان قازاقستانعا رەسمي ساپارى كەزٸندە وسىنداي مەسەلە كٶتەرگەنٸ تۋرالى ەستٸگەنبٸز. سول كەزدە قازاق-تٷرٸك ليتسەيلەرٸن جابۋ تۋرالى قوعامدا مەسەلە كٶتەرٸلٸپ, حالىق وعان نارازى بولدى. حالىقتىڭ پٸكٸرٸمەن ساناسقان قازاقستان بيلٸگٸ بۇل ۇسىنىستى قابىلداماعان ەدٸ. ٶيتكەنٸ بۇل بٸلٸم وردالارى بەرٸپ جاتقان بٸلٸمٸنٸڭ ساپاسى جوعارى, ەڭ باستىسى, قازاقتىڭ مەنتاليتەتٸنە ساي, – دەيدٸ ساياساتتانۋشى.

الايدا تٷركييادا مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸس جاساۋ ەرەكەتٸ بولدى. ونى گٷلەن ۇيىمداستىردى دەپ جاتىر. ساياساتتانۋشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, وعان بەي-جاي قاراۋعا بولمايدى. وسى نەگٸزدەگٸ اقپاراتتار بٸزدە دە تەكسەرٸلٸپ, انىقتالۋى تيٸس.

– ەكٸ مەسەلەنٸ قاراۋىمىز كەرەك. بٸرٸنشٸدەن, زاڭ جٷزٸندە وقۋ جٷيەسٸ كٸمنٸڭ قولىندا – قازاقستان بيلٸگٸنٸڭ بە, ەلدە گٷلەننٸڭ ٶزٸنٸڭ قاراۋىندا ما? مۇنداي وقۋ ورنى تەك قازاقستان ەمەس, كٶپ ەلدەردە دە بار. ونىڭ بارلىعىن گٷلەن ٶزٸ باسقارىپ, قاداعالايدى دەۋ قيىنداۋ.

ەكٸنشٸدەن, وقۋ باعدارلاماسىنا, شىنىمەن دە بٶتەن يدەولوگييا تىقپالانعان با, تىقپالانباعان با? مۇنى دا زەرتتەۋٸمٸز كەرەك. سٶيتٸپ, قۇقىقتىق مەملەكەت رەتٸندە, توق ەتەر شەشٸمدٸ ٶزٸمٸز قابىلداۋىمىز تيٸس.

«گٷلەننٸڭ جاقتاسى» دەپ بٸزدە بٸرەۋلەردٸڭ قۋدالانۋى مٷمكٸن بە دەگەن ساۋالعا دوس كٶشٸم

–  مەن بٸزدە ونداي ادامدى كەزٸكتٸرگەن ەمەسپٸن, – دەپ قىسقا قايىردى.

سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە تٷركييادا جۇمىستان قىسقارىپ, قۋدالاۋعا ۇشىراپ جاتقان مىڭداعان بٸلٸمدٸ ادامداردى قازاقستانعا ساپالى ادام كاپيتالى رەتٸندە تارتۋ جٶنٸندە ۇسىنىس ايتىلىپ جاتىر.

بۇل رەتتە ساياساتتانۋشى دوس كٶشٸم وعان قارسى ەكەنٸن ايتادى.

– ٶيتكەنٸ سىرتتان ادام كاپيتالىن تارتۋ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنسەك, قازاقستاندى سولاردىڭ ەشقايسىسى قارىق قىلمادى, تەك اقشا شاشۋ بولدى, –  دەيدٸ ول.

 

ۇسىنىسقا بەي-جاي قاراۋعا بولمايدى

dalanews toktar_esirkepov
dalanews toktar_esirkepov
ەكونوميكا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور توقتار ەسٸركەپوۆ:

– قازاقستان سىرتقى ساياساتتا بايسالدىلىققا باسىمدىق بەرەدٸ, سوندىقتان  تٷركييادا قىسقارىپ جاتقان قىزمەتتەگٸ ادامداردى جۇمىسقا تارتۋ تۋرالى ۇسىنىستى قابىلداي سالۋى ەكٸتالاي, – دەپ سانايدى.

– تٷركييا – باۋىرلاس مەملەكەت. ودان تىس, ەكٸ مەملەكەت اراسىندا بارلىق سالادا جاقىنداسۋ ٶتە  قارقىندى جٷرگٸزٸلگەن. ورتاق قۇرعان اكادەمييامىز بار. بٸر ەلٸپبيگە سٷيەنەيٸك دەپ جٷرمٸز. جٸبەك جولى ەكونوميكالىق جوباسى ارقىلى وسىعان دەيٸنگٸ ەكونوميكالىق بايلانىسىمىز ودان سايىن نىعايا تٷسپەك. مٸنە, ارادا اسا قادٸرلٸ, ەلپەشتەگەن قارىم-قاتىناسىمىز بار.

تٷپتٸڭ تٷبٸندە, ەردوعاندى قولداعان – حالىق. ال بٸز حالىقتان ٷلكەن ەمەسپٸز دەپ ويلايمىن. سوندىقتان مۇنداي ۇسىنىسقا جٷردٸم-باردىم قاراپ, ۇرانداتقانداردىڭ جەتەگٸنە كەتە بەرۋگە بولمايدى, –  دەيدٸ عالىم.

تٷركييا سٸم باسشىسى مەۆليۋت چاۆۋشوگلۋ قىرعىزستان بيلٸگٸن وپپوزيتسييالىق قايراتكەر فەتحۋللاح گٷلەننٸڭ جاقتاستارىنا قارسى شارا قولدانۋعا شاقىرعانىن ايتا كەتەلٸك. ول بۇل جٶنٸندە الانيادا دەموكراتييانى قولداۋعا ارنالعان اكتسييا كەزٸندە ايتقان. مۇنداي شارا ەزٸربايجاندا دا قولعا الىنعاندىعى تۋرالى اقپارات بار.

 

كامشات ساتيەۆا