Uzaq jyldar boiy jeń ushynan jalǵasqan jemqorlyq Qarmet kombinatyn ábden turalatyp, bankortqa túsirýdiń sál ǵana aldynda turǵan. Ótken jyly shahtadaǵy qaiǵyly oqiǵadan keiin Memleket basshysynyń tapsyrmasymen “Arselor Mittal Temirtaý” AQ otandyq investorǵa berildi. Osydan keiin Mittalǵa rebrending jasalyp, jańa investor kásiporynǵa burynǵy óziniń tarihi “Qarmet” ataýyn qaitardy. Kombinattyń tarihi ataýy ondaǵy qyzmetkerler men jergilikti turǵyndardyń da kóńilinen shyqty, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qarmet kombinatyn uiymdasqan qylmystyq top tonap kelgen
Qaraǵandy metallýrgiia kombinaty 50-shi jyldary sol kezeńdegi jaqsy standarttar boiynsha salynǵan Keńes Odaǵynyń eń úlken ónerkásip nysandarynyń biri boldy. Ondaǵy kómir jáne marganetsi bar shahtalar tirshilik kózin qyz-qyz qainatyp, kerekti ónimmen tolyqtai qamtamasyz etip otyrdy. Kombinat qurylysqa qajetti barlyq ónimderdi, qubyr túrlerin, avtokólikke kerek bolattardy, arnaiy bolattardyń barlyq túrleri boiynsha ishki jáne syrtqy suranystardy tolyq qamtamasyz etti. Alaida alýan túrli ónim jasaý ókinishke qarai kelmeske ketti. Ulttyq qazyna sheteldik investorǵa berildi. Onyń jumys tásilderi, ókinishke qarai qorqynyshty saldarǵa ákelip soqtyrdy. Otandyq investor uzaq jyldar boiy kásiporynnyń búiirin tespei soryp kelgendigin. kombinatty satyp alǵannan keiin ǵana tolyq baǵalaǵan.
“Qarmet” bas direktorynyń orynbasary Talǵat Temirhanov aitýynsha, kombinat resmi túrde otandyq investordyń qolyna ótkennen keiin kásiporyndaǵy barlyq bylyqtardyń beti ashyla bastaǵan. Qoimalardaǵy shoiyn men metaldyń úzdiksiz óndirisin birneshe aiǵa deiin .qamtamasyz etýi kerek shikizat .bir aptaǵa jetpei taýysylyp, turaqty jumys isteýin toqtatqan. 8 shahtanyń tek 3-i ǵana kómir óndirgen. Kenishterde jumys jańa tehnologiialarsyz .qolmen júrgizilgen. Qajetti shikizat basqa kompaniialardan satyp alynǵan. Strategiialyq turǵydan óte sátsiz sheshimder jasalǵan. Kompaniianyń jetkizýshiler aldyndaǵy syrtqy qaryzy aitarlyqtai qordalanyp qalǵan. Bunyń bári shikizat pen daiyn ónimdi kombinattan uiymdasyp urlaýǵa jol berilgen. Kásiporyndaǵy urlyq-qarlyq kombinat jumysyn turalatyp, bankrotka túsirýge taiaǵan. Qarmet ishinde uiymdasqan qylmystyq top .jumys istegendigin júrgizilgen saraptama qorytyndysy anyqtaǵan. Saraptama aiasynda 60-tan astam qylmystyq is qozǵalyp otyr.
“8 jeltoqsanda biz kompaniiany qabyldadyq. Júrgizilgen aýdit kásiporynnyń tabys ákelmegendigin jáne jasandy túrde qoldaý jasalǵanyn kórsetti. Endi bolmaǵanda kásiporyn óz tarihyn bankrottyqpen aiaqtaityn edi. Mundai jaǵdaimen kompaniia shetel turmaq Qazaqstan naryǵyn da qamti almady. Elimiz bolat paraqtaryn shetelge satqanymen olardan óz metalynan jasalǵan ónimderdi qymbat baǵamen satyp aldy. Bul degenińiz respýblika ónerkásibin .qurdymǵa jiberip qarap otyrǵandai. Osy oraida .memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń der kezindegi sheshimin mańyzdy boldy”, - deidi “Qarmet” bas direktorynyń orynbasary Talǵat Temirhanov.
Búgingi qyzmet, erteńgi mindet
Otandyq investor “Qarmettiń” alǵashqy 100 kúnin qorytyndylady. Osy aralyqta kombinattyń shikizat qory turaqtandyryldy. Kásiporyn aýditin júrgizý úshin BSG siiaqty halyqaralyq keńesshilerdi tartty. .Osy jumystyń qorytyndysy boiynsha kompaniianyń barlyq olqy tustarynyń naqty kórinisi jáne olardy sheshýdiń keshendi baǵdarlamasy jasalynǵan. Toqtap qalǵan shahta jumysy qaita jandandy. Kómir óndirý isi qolǵa alyndy. “Qarmet” málimetinshe .jyldyń sońyna qarai 6 jumysshy shahtasyn tolyq iske .qosý josparlanǵan. Bul rette uńǵyma brigadalarynyń sany eki esege artyp otyr. Óndiris oryndaryndaǵy gazdy .merziminen buryn gazsyzdandyrýdy júzege asyrý qolǵa alynýda. Atap aitqanda jerasty jumystarynyń monitoringi júielerin, kenshilerdi pozitsiialaý júielerin ázirleýshilermen jumys atqarylyp otyr. Álemdegi jetekshi taý-ken metallýrgiia kompaniialaryndaǵy tájiribeler, .zamanaýi tehnologiialardy qoldaný zerttelýde. Talǵat Temirhanovtyń sózinshe, búginde barlyq baǵyttar boiynsha daǵdarys menedjerler toby jumys isteidi. “Qarmet” úshin basty mindet – kompaniianyń tynysyn ashý, 35 myńdyq ujymdy qaýipsiz jumyspen jáne turaqty eńbekaqymen qamtý.
Bolashaqqa jasalǵan investitsiia jáne 100 paiyz otandyq ónim
Jahandyq deńgeide quny joǵary ónimderdi shyǵarýdy kózdep otyrǵan kompaniia óndiriske 3,5 mlrd dollar kóleminde investitsiia tartýdy kózdegen bolatyn. Sonyń 1,3 mlrd dollaryn biyl jumsaý josparlanǵan. Halyqaralyq naryq jaǵdaiynda .básekelesterden artta qalyp otyrǵanymyz anyq. Sondyqtan bizge metaldyń jańa sorttaryn óndirýdi jolǵa qoiý asa mańyzdy.
Osy maqsattar úshin zamanaýi óndiris qajet. Sondyqtan “Qarmet” 2028 jylǵa qarai 9 mln tonna kómir, 5 mln tonna temir keni kontsentraty men 5 mln tonna bolat óndirýge múmkindik beretin úlken jańǵyrtý jumystaryn júrgizýdi kózdep otyr. “Qarmet” ókiliniń aitýynsha kásiporyn Qazaqstan narqyn birneshe salada sapaly metalmen 100 paiyz qamtamasyz etetin múmkindigi bar.
Temirtaý gazdan arylyp, tramvai kóligi qaita júredi
“Qarmet” halyq aldyndaǵy jaýapkershilikti jaqsy túsinedi. Aimaqtaǵy eldi alańdatyp otyrǵan máseleniń biri - ekologiia. Otandyq kompaniia birinshi kezekte qorshaǵan ortaǵa ziiandy shyǵaryndylardy azaitý jónindegi jobany qabyldady. 2025 jyly kombinatty tolyǵymen gazǵa qosý aiaqtalmaq.
Tseh qyzmetteri de birtindep kógildir otynǵa qosylady. Bul qara tútin shyǵaratyn mazýt paidalaný shegeriledi. Kúni keshe ǵana kombinatqa qajetti gaz kólemi boiynsha negizgi sheshim qabyldandy. Energetikalyq keńestiń strategiialyq sheshimi kásiporynnyń serpindi damýyna .múmkindik berip otyr. Temirtaýlyqtar úshin mańyzdy jańalyqtyń biri - kólik jolynan alynyp tastalǵan tramvai kóligin iske qosý biyldan bastap qaita jandanady. “Qarmettiń” qyzmetkerleri Temirtaýda ǵana emes, kóptegen kenshiler Shahtinsk, Saran, Abai qalalarynda turady. Búgingi tańda el Úkimetiniń qoldaýymen monoqalalardy qalpyna keltirýdiń keshendi jospary ázirlenýde. Oǵan bilim berý baǵdarlamalary, turǵyn úi, infraqurylym máseleleri kiredi. Osy rette bul qadamdar atalǵan qalalardyń jaǵdaiyna oń áser etetini anyq. Al bul Qarmet kompaniiasy úshin óte mańyzdy.
