Qazaqstan qor birjasy óziniń resmi tizimine Qara teńiz saýda jáne damý bankiniń (BSTDB) baǵaly qaǵazdaryn tirkedi. Aktsionerleri quramyna 11 memleket kiretin mundai halyqaralyq qarjylyq uiymnyń Qazaqstan emitenti atanýy neni bildiredi? Bul týraly Dalanews.kz saitynan oqyp-bile otyryńyzdar.
Qara teńiz saýda jáne damý banki 1997 jyly 24 qańtarda qurylǵan, ulttyqtan joǵary mártebege ie halyqaralyq qarjy institýty. Basty keńsesi Gretsiiada ornalasqan. Jarǵylyq kapitaly - 3,45 mlrd evro. Iri aktsionerleri - Resei, Gretsiia jáne Túrkiia, úsheýiniń árqaisysy teń úleske - 16,58%-dan ie.
Qalǵan aktsionerleri:
- Rýmyniia - 14,0%,
- Bolgariia – 13,5%,
- Ýkraina – 13,5%,
- Ázirbaijan – 5,0%,
- Albaniia – 2,0%,
- Armeniia – 1,0%,
- Grýziia - 0,5%,
- Moldova– 0,5% .
Banktiń basty mindeti – saýda-sattyqty, túrli jobalardy qarjylandyrý jáne kepildik usyný, jekemenshik jáne memlekettik kásiporyndardyń aktsionerlik kapitalyna qatysý arqyly múshe-memleketterdiń ekonomikalyq damýyn qoldaý.
Qara teńiz saýda jáne damý banki (BSTDB) Qazaqstanda alǵash ret tóbe kórsetip otyrǵan joq. Ol buǵan deiin 2022 jyly 1 shildede "Astana" halyqaralyq qarjy ortalyǵyna (AIX) da bondtaryn ornalastyrǵan bolatyn. Sol kezde atalǵan banktiń bizdiń elimizdegi anderraiteri bolyp "Teniz Capital Investment Banking" AQ bolyp tanylǵan. 100 mln dollarǵa baǵaly qaǵazdar shyǵarylyp, olardyń bir bóligi bizde ornalastyrylǵan.
Sol kezdiń ózinde bul seriktestiń Qazaqstan úshin strategiialyq mańyzy joǵary ekeni aitylǵan.
"Óńirdegi geosaiasi turaqsyzdyq sanktsiialar túrinde Soltústik dálizge qaýip-qater tóndirip otyrǵany belgili. Tasymal qyzmetinde logistikalyq shyǵyndar artyp, turyp qalý múmkindigi artýda. Árine, Transkaspii halyqaralyq marshrýty jáne Soltústik dálizdiń kúii syni jaǵdaida. Mundaida Túrkiianyń temir joldaryna qaraǵanda Qara teńiz arqyly tasymal jasaý tiimdirek kórineri sózsiz", - deidi jergilikti qyzmet kórsetýshiler.
Bul jaǵdai Moody's, esebinde de eskerilgen, Qazaqstannyń uzaqmerzimdi nesielik reitingi Baa2-den Baa1-ge deiin kóterilgen. Demek, Qazaqstan men BSTDB múddesi osy óńirdegi birikken jobalardy damytý turǵysynda túiisedi.
"Qazaqstannyń bul qarjy institýtyna qatysýy zańdy. Mysaly, Qara teńizge tikelei shyǵa almaityn osy bankke múshe Albaniia, Armeniia nemese Ázirbaidjan syndy elder bar. Qazaqstan úshin mundai jaǵdaida qosymsha qarjylandyrý kózine jol ashylady. Bankke múshe bolǵan jaǵdaida Qazaqstan óz territoriiasynan tys jerde Soltústik dálizdi damytýǵa qatysa alady. Sáikesinshe, bank kólik-logistikasy boiynsha ishki jáne syrtqy jobalardy qarjylandyrýda mańyzdy seriktes bola alady",- deidi sarapshylar.
Aita ketsek, birneshe kún buryn Qazaqstan men Resei munaiyn "Drýjba" qubyry arqyly Belarýs pen Eýropaǵa aidaý ýaqytsha toqtatyldy. Buǵan tehnikalyq jóndeý jumystary sebep ekeni aitylady.
Qazaqstan Germaniiaǵa 2023 jyldan bastap munai importyn ulǵaita bastady. Shikizat "Ózen – Atyraý – Samara" jáne "Drýjba" munai qubyrlary arqyly aidalady. "Drýjba" qubyry otandyq shikizatty Resei territoriiasy arqyly ("Transneft" JAQ), odan ári GFR-ǵa tasymaldaý úshin "Adamova zastava" munai tapsyrý pýnktine jetkizedi.
Sondai-aq jeltoqsannyń 10-nan 11-ine qaraǵan túni Ýkraina áýe kúshteriniń drondary Reseidiń Briansk oblysyndaǵy janar-jaǵarmai shyǵaratyn zaýytqa shabýyl jasaǵan. Saldarynan Briansk mańyndaǵy Sven aýylyndaǵy "Drýjba" qubyrynyń quiý beketi otqa oranǵany týraly aqparat áleýmettik jelide paida boldy. Alaida bul málimet resmi túrde joqqa shyǵaryldy.
