قازاقستان قور بيرجاسى ٶزٸنٸڭ رەسمي تٸزٸمٸنە قارا تەڭٸز ساۋدا جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ (BSTDB) باعالى قاعازدارىن تٸركەدٸ. اكتسيونەرلەرٸ قۇرامىنا 11 مەملەكەت كٸرەتٸن مۇنداي حالىقارالىق قارجىلىق ۇيىمنىڭ قازاقستان ەميتەنتٸ اتانۋى نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? بۇل تۋرالى Dalanews.kz سايتىنان وقىپ-بٸلە وتىرىڭىزدار.
قارا تەڭٸز ساۋدا جەنە دامۋ بانكٸ 1997 جىلى 24 قاڭتاردا قۇرىلعان, ۇلتتىقتان جوعارى مەرتەبەگە يە حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتى. باستى كەڭسەسٸ گرەتسييادا ورنالاسقان. جارعىلىق كاپيتالى - 3,45 ملرد ەۆرو. ٸرٸ اكتسيونەرلەرٸ - رەسەي, گرەتسييا جەنە تٷركييا, ٷشەۋٸنٸڭ ەرقايسىسى تەڭ ٷلەسكە - 16,58%-دان يە.
قالعان اكتسيونەرلەرٸ:
- رۋمىنييا - 14,0%,
- بولگارييا – 13,5%,
- ۋكراينا – 13,5%,
- ەزٸربايجان – 5,0%,
- البانييا – 2,0%,
- ارمەنييا – 1,0%,
- گرۋزييا - 0,5%,
- مولدوۆا– 0,5% .
بانكتٸڭ باستى مٸندەتٸ – ساۋدا-ساتتىقتى, تٷرلٸ جوبالاردى قارجىلاندىرۋ جەنە كەپٸلدٸك ۇسىنۋ, جەكەمەنشٸك جەنە مەملەكەتتٸك كەسٸپورىنداردىڭ اكتسيونەرلٸك كاپيتالىنا قاتىسۋ ارقىلى مٷشە-مەملەكەتتەردٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىن قولداۋ.
قارا تەڭٸز ساۋدا جەنە دامۋ بانكٸ (BSTDB) قازاقستاندا العاش رەت تٶبە كٶرسەتٸپ وتىرعان جوق. ول بۇعان دەيٸن 2022 جىلى 1 شٸلدەدە "استانا" حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنا (AIX) دا بوندتارىن ورنالاستىرعان بولاتىن. سول كەزدە اتالعان بانكتٸڭ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدەگٸ اندەررايتەرٸ بولىپ "Teniz Capital Investment Banking" اق بولىپ تانىلعان. 100 ملن دوللارعا باعالى قاعازدار شىعارىلىپ, ولاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ بٸزدە ورنالاستىرىلعان.
سول كەزدٸڭ ٶزٸندە بۇل سەرٸكتەستٸڭ قازاقستان ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزى جوعارى ەكەنٸ ايتىلعان.
"ٶڭٸردەگٸ گەوساياسي تۇراقسىزدىق سانكتسييالار تٷرٸندە سولتٷستٸك دەلٸزگە قاۋٸپ-قاتەر تٶندٸرٸپ وتىرعانى بەلگٸلٸ. تاسىمال قىزمەتٸندە لوگيستيكالىق شىعىندار ارتىپ, تۇرىپ قالۋ مٷمكٸندٸگٸ ارتۋدا. ەرينە, ترانسكاسپيي حالىقارالىق مارشرۋتى جەنە سولتٷستٸك دەلٸزدٸڭ كٷيٸ سىني جاعدايدا. مۇندايدا تٷركييانىڭ تەمٸر جولدارىنا قاراعاندا قارا تەڭٸز ارقىلى تاسىمال جاساۋ تيٸمدٸرەك كٶرٸنەرٸ سٶزسٸز", - دەيدٸ جەرگٸلٸكتٸ قىزمەت كٶرسەتۋشٸلەر.
بۇل جاعداي Moody's, ەسەبٸندە دە ەسكەرٸلگەن, قازاقستاننىڭ ۇزاقمەرزٸمدٸ نەسيەلٸك رەيتينگٸ Baa2-دەن Baa1-گە دەيٸن كٶتەرٸلگەن. دەمەك, قازاقستان مەن BSTDB مٷددەسٸ وسى ٶڭٸردەگٸ بٸرٸككەن جوبالاردى دامىتۋ تۇرعىسىندا تٷيٸسەدٸ.
"قازاقستاننىڭ بۇل قارجى ينستيتۋتىنا قاتىسۋى زاڭدى. مىسالى, قارا تەڭٸزگە تٸكەلەي شىعا المايتىن وسى بانككە مٷشە البانييا, ارمەنييا نەمەسە ەزٸربايدجان سىندى ەلدەر بار. قازاقستان ٷشٸن مۇنداي جاعدايدا قوسىمشا قارجىلاندىرۋ كٶزٸنە جول اشىلادى. بانككە مٷشە بولعان جاعدايدا قازاقستان ٶز تەرريتوريياسىنان تىس جەردە سولتٷستٸك دەلٸزدٸ دامىتۋعا قاتىسا الادى. سەيكەسٸنشە, بانك كٶلٸك-لوگيستيكاسى بويىنشا ٸشكٸ جەنە سىرتقى جوبالاردى قارجىلاندىرۋدا ماڭىزدى سەرٸكتەس بولا الادى",- دەيدٸ ساراپشىلار.
ايتا كەتسەك, بٸرنەشە كٷن بۇرىن قازاقستان مەن رەسەي مۇنايىن "درۋجبا" قۇبىرى ارقىلى بەلارۋس پەن ەۋروپاعا ايداۋ ۋاقىتشا توقتاتىلدى. بۇعان تەحنيكالىق جٶندەۋ جۇمىستارى سەبەپ ەكەنٸ ايتىلادى.
قازاقستان گەرمانيياعا 2023 جىلدان باستاپ مۇناي يمپورتىن ۇلعايتا باستادى. شيكٸزات "ٶزەن – اتىراۋ – سامارا" جەنە "درۋجبا" مۇناي قۇبىرلارى ارقىلى ايدالادى. "درۋجبا" قۇبىرى وتاندىق شيكٸزاتتى رەسەي تەرريتوريياسى ارقىلى ("ترانسنەفت" جاق), ودان ەرٸ گفر-عا تاسىمالداۋ ٷشٸن "اداموۆا زاستاۆا" مۇناي تاپسىرۋ پۋنكتٸنە جەتكٸزەدٸ.
سونداي-اق جەلتوقساننىڭ 10-نان 11-ٸنە قاراعان تٷنٸ ۋكراينا ەۋە كٷشتەرٸنٸڭ دروندارى رەسەيدٸڭ بريانسك وبلىسىنداعى جانار-جاعارماي شىعاراتىن زاۋىتقا شابۋىل جاساعان. سالدارىنان بريانسك ماڭىنداعى سۆەن اۋىلىنداعى "درۋجبا" قۇبىرىنىڭ قۇيۋ بەكەتٸ وتقا ورانعانى تۋرالى اقپارات ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە پايدا بولدى. الايدا بۇل مەلٸمەت رەسمي تٷردە جوققا شىعارىلدى.
