«Abai álemi» jobasy umyt bolǵan esimderdi elmen qaýyshtyrdy

«Abai álemi» jobasy umyt bolǵan esimderdi elmen qaýyshtyrdy
Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimi Danial Ahmetovtiń bastamasymen 2018 jyldan beri «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda «Abai álemi» jobasy nátijeli júzege asyrylyp keledi. Ádebiette ózindik qoltańbasy bar umyt bolǵan esimderdiń uly eńbekteri baspa betine shyǵarylyp, oqyrman qaýymǵa jol tartýda. Otyzǵa jýyq shyǵysqazaqstandyq avtorlardyń eńbekteri qaita basylyp, myńdaǵan tirajben tolyqty.

Kitaptar toptamasynyń alǵashqy basylymynda uly Abai, kemeńger Shákárim, dana Muhtar, Fedor Dostoevskiidiń buryn-sońdy jariialanbaǵan shyǵarmalary jaryq kórdi.

Budan basqa, jinaqqa «Amre v Parije» estelik kitaby, Tóleý Kóbdikovtyń «Atandym óz tusymda Aqyn Tóleý», Marat Qabanbaevtyń «Týǵan jerdiń tórt mezgili», Anatolii Ivanovtyń «Teni ischezaiýt v polden», Medeý Sársekeniń «Jarylys» jáne «Kómbe», Boris Sherbakovtyń «Shyǵarmalary» endi.


Bul tizimde Fedor Dostoevskiidiń bolýy tarihi qubylys. Jazýshy kóp jyldary Semei qalasynda dosy Shoqan Ýálihanovpen birge eńbek etip, kóptegen shyǵarmalary osy qala týraly jaryq kórgen bolatyn. Semeige qatysty jazbalary orys tilinde bir kitap bolyp basyldy.

Medeý Sárseke siiaqty tanymal jazýshylar bastaǵan redaktsiia alqasy tek tanymal tulǵalardyń eńbekterin ǵana emes, jas jazýshylardyń, jýrnalister men dramatýrgterdiń eńbekterin jinaqtap, jaryqqa shyǵardy.

Merei Qarttyń  «Qarashyqtaǵy qubylystar», A.Mesheriakovtyń «V otrajeniiah», B.Igilik pen Q. Dúrginbaiulynyń «Shyǵarmalary»  jáne shyǵys óńiriniń 38 jas aqynynyń shyǵarmalary qamtylǵan «Jastyqtyń oty jalyndap...», «Beg vremen…» atty jyr jinaǵy qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórdi.

Jalpy, óńirde mundai kólemde kitaptardy qaita basyp shyǵarý isi sońǵy on jylda bolǵan emes. Jobanyń júzege asyrylýyna uiytqy bolǵan Danial Ahmetovtiń ózi aityp ótkendei, bul jobanyń tárbielik, taǵylymdyq máni men mazmuny joǵary.

– Shyǵys Qazaqstannyń ádebi murasyn jas urpaq, kózi qaraqty oqyrmanǵa jetkizý úshin, arnaiy kitaptar toptamasyn shyǵarýdy qolǵa aldyq. Abai – elimizdi jeti qarańǵy túnde adastyrmaityn temir qazyq! Sol sebepti, jobanyń «Abai álemi» atanýy, Abaidan bastalýy oryndy sheshim, zańdy qubylys, – dedi oblys basshysy jobanyń Semei qalasynda ótken tusaýkeseri barysynda.


Joba aiasynda jaryq kórgen kitaptar seriiasy respýblikalyq jáne halyqaralyq kitap kórmelerine qatysyp, myńdaǵan oqyrmannyń joǵary qyzýǵyshylyǵyn tanytyp keledi.

Nur-Sultan qalasynda ótken «EurasianBookFair – 2019» IV-Eýraziialyq halyqaralyq kitap kórme-jármeńkesine «Abai álemi» ádebi ekspoziiatsiiasymen qatysyp, 5000-ǵa jýyq  shara qonaqtaryna tanystyryldy.

Barnaýl qalasynda ótken «Ortalyq Aziianyń ǵylymi, bilim berý jáne mádeni keńistiginde halyqaralyq yntymaqtastyqty damytý: tájiribe men ozyq tájiribeler» atty Qazaqstan Respýblikasynyń 7 ýniversiteti, Qyrǵyzstan men Tájikstan ýniversitetteri qatysqan strategiialyq sessiiaǵa qatysyp, «Abai álemi» kitaptar toptamasy qatysýshylar nazaryna usynyldy.

Biyl hakim Abaidyń týǵanyna 175 jyl tolýy qarsańynda «Abai álemi» kitaptar toptamasy boiynsha josparlanǵan kitaptar tamyz aiynda jaryq kóretin bolady. Jaryqqa shyqqan kitaptar toptamasy oblystyń 304 kitaphanasyna taratylady. Kitaptarǵa búkil qazaqstandyq oqyrman qaýymnyń qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda shyǵarmalardyń elektrondy nusqasy elimizdiń Ulttyq elektrondy kitaphanasynyń qoryna ornalastyrylady.

5 tomdyq «Abaitaný» tańdamaly shyǵarmalar jinaǵy men 4 tomdyq «Abai jáne aqyn shákirtter murasy» jinaǵyna enetin ǵylymi eńbekterdi zerttep, baspaǵa daiyndaǵan abaitanýshylarmen, «Rýh sultandary» kitabynyń avtory jazýshy Tursyn Jurtbaimen, «Qunanbai qajy» kitabynyń avtory Beibit Saparálimen, «Qunanbai» jinaǵyn qurastyrýshy Áset Myrzaqasymmen onlain kezdesýler ótkizý jospary bar. «Rýhani jańǵyrý» óńirlik ortalyǵynyń málimdeýinshe, bul oqyrmandar men avtorlar arasyndaǵy sabaqtastyqty nyǵaityp, mazmuny men maqsatyn túsinýge birden jol silteidi.

«Abai álemi» kitaptar toptamasy boiynsha  jaryq kóretin Abaidyń mol murasy, abaitanýshylardyń ǵylymi zertteýleri, Abaidyń aldyn kórgen aqyn shikirtteri men urpaqtarynyń jáne Abaidyń aqyndyq mektebinen nár alǵan aqyndardyń shyǵarmalary, sondai-aq, hakim jaiynda qalam tartqan jazýshylardyń  eńbekteriniń oqyrman qaýym úshin mańyzy zor bolmaq.