Бірнеше жыл бұрын қазақстандықтар үшін бос қаражатты сақтаудың ең тиімді жолы жылжымайтын мүлік сатып алу болып саналатын. Алайда бүгінгі жағдай өзгерді. Теңгелік депозиттер қайтадан нақты табыс әкеліп жатыр, доллар бұрынғыдай капиталды сақтаудың сөзсіз көшбасшысы емес, ал тұрғын үй нарығына кіру үшін қомақты қаржы қажет, деп хабарлайды dalanews.kz.
Qazaq Expert Club сарапшысы, қаржыгер Саида Тілеуленова 2026 жылы 1 млн теңгені қайда салған тиімді екенін түсіндірді.
Депозит – ең тиімді нұсқа ма?
Сарапшының пікірінше, қазіргі макроэкономикалық жағдайда капиталды сақтаудың ең тартымды құралы – теңгелік депозиттер. Оның айтуынша, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені жылдық 17%-ға дейін төмендеткенімен, депозиттік мөлшерлемелер тарихи тұрғыдан әлі де жоғары деңгейде қалып отыр.
«2026 жылдың мамырында инфляция 10,4%-ға дейін баяулады. Бұл салымшылардың нақты табыс алып отырғанын көрсетеді. Бұған дейін мұндай жағдай ұзақ уақыт бойы байқалмаған еді», – дейді Саида Тілеуленова.
Оның сөзінше, 1 млн теңге көлеміндегі қаражат үшін депозит көпшілікке түсінікті әрі қолжетімді құрал болып қала береді. Ол қаражаттың сақталуын қамтамасыз етіп, болжамды табыс береді және арнайы білімді қажет етпейді.
Доллар жинаған дұрыс па?
Қаржыгер долларды табыс табу құралы емес, валюталық тәуекелден қорғану тетігі ретінде қарастыру керек деп есептейді.
«Доллар сатып алу ең алдымен жинақты әртараптандыру үшін қажет. Көптеген қазақстандықтар үшін қаражатты теңгелік құралдар мен валюта арасында бөлу орынды шешім болуы мүмкін», – дейді сарапшы.
Оның айтуынша, теңге бағамы тұрақты болып, депозиттер бойынша мөлшерлемелер жоғары болған кезеңде доллар табыстылық жағынан депозиттерден жиі ұтылып жатады.
1 млн теңгеге үй сатып алуға бола ма?
Саида Тілеуленованың пікірінше, қазіргі жағдайда 1 млн теңге жылжымайтын мүлікке инвестиция салуға жеткіліксіз.
«Тұрғын үй нарығы әлі де қымбат. Жылжымайтын мүлік бағасы инфляциядан жылдам өсіп жатыр, ал жаңа үйлердегі бір шаршы метрдің құны 600 мың теңгеден асады. Сондықтан 1 млн теңгені толыққанды инвестициялық құрал ретінде қарастыру қиын», – дейді ол.
Сарапшының айтуынша, мұндай сома әзірге баспана алуға арналған бастапқы жинақ ретінде ғана қызмет ете алады.
Бір-екі жылдық перспективада қайсысы тиімді?
Егер тек депозит, доллар және жылжымайтын мүлікті салыстыратын болсақ, алдағы бір-екі жылда ең ұтымды таңдау депозит болып көрінеді. Сарапшының сөзінше, доллар валюталық тәуекелден қорғануға көмектессе, жылжымайтын мүлікке инвестиция салу үшін әлдеқайда көп қаражат қажет.
Миллион теңгені бизнеске салған дұрыс па?
Тілеуленова мәселені тек депозит, доллар немесе тұрғын үй арасында таңдау ретінде қарастырмауға кеңес береді. Оның пікірінше, 1 млн теңге жаңа табыс көзін қалыптастыруға мүмкіндік беретін капитал бола алады.
«Егер менде 1 млн теңге болса, депозит пен доллардан бөлек жеке бизнес ашу мүмкіндігін де қарастырар едім. Қызмет көрсету, онлайн сауда, білім беру, цифрлық сервистер, маркетинг, логистика немесе өзін-өзі жұмыспен қамту бағыттарында шағын жобаны бастауға бұл қаражат жеткілікті», – дейді қаржыгер.
Сарапшы цифрлық экономиканың дамуы көптеген кәсіп түріне кіру шегін айтарлықтай төмендеткенін атап өтті.
Сарапшының қорытындысы
Саида Тілеуленованың айтуынша, егер басты мақсат капиталды сақтау болса, ең тиімді шешім – депозит. Ал валюталық тәуекелдерді азайтқысы келетіндер қаражаттың бір бөлігін долларда ұстай алады. Егер мақсат баспана сатып алу болса, 1 млн теңге алғашқы қадам ретінде қарастырылуы мүмкін.
Дегенмен ұзақ мерзімді перспективада капиталды көбейтудің ең тиімді жолы – жеке табыс көзін қалыптастыру.
«Депозит пен доллар көбіне қаражатты сақтауға көмектеседі. Ал кәсіпкерлік, технологиялар, білім беру және адами капиталға салынған инвестициялар ұзақ мерзімде әлдеқайда жоғары нәтиже беруі мүмкін», – деп түйіндеді сарапшы.
