Birneshe jyl buryn qazaqstandyqtar úshin bos qarajatty saqtaýdyń eń tiimdi joly jyljymaityn múlik satyp alý bolyp sanalatyn. Alaida búgingi jaǵdai ózgerdi. Teńgelik depozitter qaitadan naqty tabys ákelip jatyr, dollar burynǵydai kapitaldy saqtaýdyń sózsiz kóshbasshysy emes, al turǵyn úi naryǵyna kirý úshin qomaqty qarjy qajet, dep habarlaidy dalanews.kz.
Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Saida Tileýlenova 2026 jyly 1 mln teńgeni qaida salǵan tiimdi ekenin túsindirdi.
Depozit – eń tiimdi nusqa ma?
Sarapshynyń pikirinshe, qazirgi makroekonomikalyq jaǵdaida kapitaldy saqtaýdyń eń tartymdy quraly – teńgelik depozitter. Onyń aitýynsha, Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni jyldyq 17%-ǵa deiin tómendetkenimen, depozittik mólsherlemeler tarihi turǵydan áli de joǵary deńgeide qalyp otyr.
«2026 jyldyń mamyrynda infliatsiia 10,4%-ǵa deiin baiaýlady. Bul salymshylardyń naqty tabys alyp otyrǵanyn kórsetedi. Buǵan deiin mundai jaǵdai uzaq ýaqyt boiy baiqalmaǵan edi», – deidi Saida Tileýlenova.
Onyń sózinshe, 1 mln teńge kólemindegi qarajat úshin depozit kópshilikke túsinikti ári qoljetimdi qural bolyp qala beredi. Ol qarajattyń saqtalýyn qamtamasyz etip, boljamdy tabys beredi jáne arnaiy bilimdi qajet etpeidi.
Dollar jinaǵan durys pa?
Qarjyger dollardy tabys tabý quraly emes, valiýtalyq táýekelden qorǵaný tetigi retinde qarastyrý kerek dep esepteidi.
«Dollar satyp alý eń aldymen jinaqty ártaraptandyrý úshin qajet. Kóptegen qazaqstandyqtar úshin qarajatty teńgelik quraldar men valiýta arasynda bólý oryndy sheshim bolýy múmkin», – deidi sarapshy.
Onyń aitýynsha, teńge baǵamy turaqty bolyp, depozitter boiynsha mólsherlemeler joǵary bolǵan kezeńde dollar tabystylyq jaǵynan depozitterden jii utylyp jatady.
1 mln teńgege úi satyp alýǵa bola ma?
Saida Tileýlenovanyń pikirinshe, qazirgi jaǵdaida 1 mln teńge jyljymaityn múlikke investitsiia salýǵa jetkiliksiz.
«Turǵyn úi naryǵy áli de qymbat. Jyljymaityn múlik baǵasy infliatsiiadan jyldam ósip jatyr, al jańa úilerdegi bir sharshy metrdiń quny 600 myń teńgeden asady. Sondyqtan 1 mln teńgeni tolyqqandy investitsiialyq qural retinde qarastyrý qiyn», – deidi ol.
Sarapshynyń aitýynsha, mundai soma ázirge baspana alýǵa arnalǵan bastapqy jinaq retinde ǵana qyzmet ete alady.
Bir-eki jyldyq perspektivada qaisysy tiimdi?
Eger tek depozit, dollar jáne jyljymaityn múlikti salystyratyn bolsaq, aldaǵy bir-eki jylda eń utymdy tańdaý depozit bolyp kórinedi. Sarapshynyń sózinshe, dollar valiýtalyq táýekelden qorǵanýǵa kómektesse, jyljymaityn múlikke investitsiia salý úshin áldeqaida kóp qarajat qajet.
Million teńgeni bizneske salǵan durys pa?
Tileýlenova máseleni tek depozit, dollar nemese turǵyn úi arasynda tańdaý retinde qarastyrmaýǵa keńes beredi. Onyń pikirinshe, 1 mln teńge jańa tabys kózin qalyptastyrýǵa múmkindik beretin kapital bola alady.
«Eger mende 1 mln teńge bolsa, depozit pen dollardan bólek jeke biznes ashý múmkindigin de qarastyrar edim. Qyzmet kórsetý, onlain saýda, bilim berý, tsifrlyq servister, marketing, logistika nemese ózin-ózi jumyspen qamtý baǵyttarynda shaǵyn jobany bastaýǵa bul qarajat jetkilikti», – deidi qarjyger.
Sarapshy tsifrlyq ekonomikanyń damýy kóptegen kásip túrine kirý shegin aitarlyqtai tómendetkenin atap ótti.
Sarapshynyń qorytyndysy
Saida Tileýlenovanyń aitýynsha, eger basty maqsat kapitaldy saqtaý bolsa, eń tiimdi sheshim – depozit. Al valiýtalyq táýekelderdi azaitqysy keletinder qarajattyń bir bóligin dollarda ustai alady. Eger maqsat baspana satyp alý bolsa, 1 mln teńge alǵashqy qadam retinde qarastyrylýy múmkin.
Degenmen uzaq merzimdi perspektivada kapitaldy kóbeitýdiń eń tiimdi joly – jeke tabys kózin qalyptastyrý.
«Depozit pen dollar kóbine qarajatty saqtaýǵa kómektesedi. Al kásipkerlik, tehnologiialar, bilim berý jáne adami kapitalǵa salynǵan investitsiialar uzaq merzimde áldeqaida joǵary nátije berýi múmkin», – dep túiindedi sarapshy.
