بٸرنەشە جىل بۇرىن قازاقستاندىقتار ٷشٸن بوس قاراجاتتى ساقتاۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتىپ الۋ بولىپ سانالاتىن. الايدا بٷگٸنگٸ جاعداي ٶزگەردٸ. تەڭگەلٸك دەپوزيتتەر قايتادان ناقتى تابىس ەكەلٸپ جاتىر, دوللار بۇرىنعىداي كاپيتالدى ساقتاۋدىڭ سٶزسٸز كٶشباسشىسى ەمەس, ال تۇرعىن ٷي نارىعىنا كٸرۋ ٷشٸن قوماقتى قارجى قاجەت, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر سايدا تٸلەۋلەنوۆا 2026 جىلى 1 ملن تەڭگەنٸ قايدا سالعان تيٸمدٸ ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
دەپوزيت – ەڭ تيٸمدٸ نۇسقا ما?
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸرگٸ ماكروەكونوميكالىق جاعدايدا كاپيتالدى ساقتاۋدىڭ ەڭ تارتىمدى قۇرالى – تەڭگەلٸك دەپوزيتتەر. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانك بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ جىلدىق 17%-عا دەيٸن تٶمەندەتكەنٸمەن, دەپوزيتتٸك مٶلشەرلەمەلەر تاريحي تۇرعىدان ەلٸ دە جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر.
«2026 جىلدىڭ مامىرىندا ينفلياتسييا 10,4%-عا دەيٸن باياۋلادى. بۇل سالىمشىلاردىڭ ناقتى تابىس الىپ وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ. بۇعان دەيٸن مۇنداي جاعداي ۇزاق ۋاقىت بويى بايقالماعان ەدٸ», – دەيدٸ سايدا تٸلەۋلەنوۆا.
ونىڭ سٶزٸنشە, 1 ملن تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ قاراجات ٷشٸن دەپوزيت كٶپشٸلٸككە تٷسٸنٸكتٸ ەرٸ قولجەتٸمدٸ قۇرال بولىپ قالا بەرەدٸ. ول قاراجاتتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتٸپ, بولجامدى تابىس بەرەدٸ جەنە ارنايى بٸلٸمدٸ قاجەت ەتپەيدٸ.
دوللار جيناعان دۇرىس پا?
قارجىگەر دوللاردى تابىس تابۋ قۇرالى ەمەس, ۆاليۋتالىق تەۋەكەلدەن قورعانۋ تەتٸگٸ رەتٸندە قاراستىرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ.
«دوللار ساتىپ الۋ ەڭ الدىمەن جيناقتى ەرتاراپتاندىرۋ ٷشٸن قاجەت. كٶپتەگەن قازاقستاندىقتار ٷشٸن قاراجاتتى تەڭگەلٸك قۇرالدار مەن ۆاليۋتا اراسىندا بٶلۋ ورىندى شەشٸم بولۋى مٷمكٸن», – دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, تەڭگە باعامى تۇراقتى بولىپ, دەپوزيتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەر جوعارى بولعان كەزەڭدە دوللار تابىستىلىق جاعىنان دەپوزيتتەردەن جيٸ ۇتىلىپ جاتادى.
1 ملن تەڭگەگە ٷي ساتىپ الۋعا بولا ما?
سايدا تٸلەۋلەنوۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸرگٸ جاعدايدا 1 ملن تەڭگە جىلجىمايتىن مٷلٸككە ينۆەستيتسييا سالۋعا جەتكٸلٸكسٸز.
«تۇرعىن ٷي نارىعى ەلٸ دە قىمبات. جىلجىمايتىن مٷلٸك باعاسى ينفلياتسييادان جىلدام ٶسٸپ جاتىر, ال جاڭا ٷيلەردەگٸ بٸر شارشى مەتردٸڭ قۇنى 600 مىڭ تەڭگەدەن اسادى. سوندىقتان 1 ملن تەڭگەنٸ تولىققاندى ينۆەستيتسييالىق قۇرال رەتٸندە قاراستىرۋ قيىن», – دەيدٸ ول.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي سوما ەزٸرگە باسپانا الۋعا ارنالعان باستاپقى جيناق رەتٸندە عانا قىزمەت ەتە الادى.
بٸر-ەكٸ جىلدىق پەرسپەكتيۆادا قايسىسى تيٸمدٸ?
ەگەر تەك دەپوزيت, دوللار جەنە جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ سالىستىراتىن بولساق, الداعى بٸر-ەكٸ جىلدا ەڭ ۇتىمدى تاڭداۋ دەپوزيت بولىپ كٶرٸنەدٸ. ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, دوللار ۆاليۋتالىق تەۋەكەلدەن قورعانۋعا كٶمەكتەسسە, جىلجىمايتىن مٷلٸككە ينۆەستيتسييا سالۋ ٷشٸن ەلدەقايدا كٶپ قاراجات قاجەت.
ميلليون تەڭگەنٸ بيزنەسكە سالعان دۇرىس پا?
تٸلەۋلەنوۆا مەسەلەنٸ تەك دەپوزيت, دوللار نەمەسە تۇرعىن ٷي اراسىندا تاڭداۋ رەتٸندە قاراستىرماۋعا كەڭەس بەرەدٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, 1 ملن تەڭگە جاڭا تابىس كٶزٸن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن كاپيتال بولا الادى.
«ەگەر مەندە 1 ملن تەڭگە بولسا, دەپوزيت پەن دوللاردان بٶلەك جەكە بيزنەس اشۋ مٷمكٸندٸگٸن دە قاراستىرار ەدٸم. قىزمەت كٶرسەتۋ, ونلاين ساۋدا, بٸلٸم بەرۋ, تسيفرلىق سەرۆيستەر, ماركەتينگ, لوگيستيكا نەمەسە ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋ باعىتتارىندا شاعىن جوبانى باستاۋعا بۇل قاراجات جەتكٸلٸكتٸ», – دەيدٸ قارجىگەر.
ساراپشى تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ دامۋى كٶپتەگەن كەسٸپ تٷرٸنە كٸرۋ شەگٸن ايتارلىقتاي تٶمەندەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ساراپشىنىڭ قورىتىندىسى
سايدا تٸلەۋلەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەگەر باستى ماقسات كاپيتالدى ساقتاۋ بولسا, ەڭ تيٸمدٸ شەشٸم – دەپوزيت. ال ۆاليۋتالىق تەۋەكەلدەردٸ ازايتقىسى كەلەتٸندەر قاراجاتتىڭ بٸر بٶلٸگٸن دوللاردا ۇستاي الادى. ەگەر ماقسات باسپانا ساتىپ الۋ بولسا, 1 ملن تەڭگە العاشقى قادام رەتٸندە قاراستىرىلۋى مٷمكٸن.
دەگەنمەن ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا كاپيتالدى كٶبەيتۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى – جەكە تابىس كٶزٸن قالىپتاستىرۋ.
«دەپوزيت پەن دوللار كٶبٸنە قاراجاتتى ساقتاۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ال كەسٸپكەرلٸك, تەحنولوگييالار, بٸلٸم بەرۋ جەنە ادامي كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار ۇزاق مەرزٸمدە ەلدەقايدا جوعارى نەتيجە بەرۋٸ مٷمكٸن», – دەپ تٷيٸندەدٸ ساراپشى.