ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الىستا جٷرگەن اعايىندى اتاجۇرتقا شاقىرۋ تۋرالى باتىل ەرٸ تاريحي شەشٸمٸنٸڭ ارقاسىندا كٶشٸ-قون مەسەلەسٸ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ستراتەگييالىق باسىم باعىتىنا اينالدى. ەلٸمٸزگە شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىت ٸشٸندە بٸر ميلليونعا جۋىق قازاق كەلٸپ قوسىلدى. ٶتكەن جىلى 24 قاراشادا «حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭىنا ٶزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸلٸپ, قايتا قابىلداندى.
ەلباسىمىزدىڭ قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاعاننان كەيٸن ون بەس كٷن ٶتكەندە, ناقتىلاپ ايتساق, 1991 جىلى 31 جەلتوقساندا «قازاق راديوسىنان» شەتتەگٸ قازاقتارعا جولداعان, ەرتەسٸنە «ەگەمەندٸ قازاقستان» گازەتٸنە باسىلعان «قىمباتتى وتانداستار! ەجەلگٸ اتامەكەنٸنەن جىراقتاپ قالعان سٸزدەردٸ كەشەگٸ كٷنگە دەيٸن اتا-بابا جەرٸنە قايتىپ كەلە الامىز با دەگەن سۇراقتىڭ الاڭداتىپ كەلگەنٸن مەن جاقسى بٸلەمٸن. «تۋعان جەردٸڭ تٷتٸنٸ دە ىستىق» دەيدٸ حالقىمىز. قانداس باۋىرلارىمىزدى بايىرعى اتاقونىسىنا تارتۋ ماقساتىندا ادام پراۆوسى تۋرالى ەلارالىق ەرەجەلەردٸ باسشىلىققا الا وتىرىپ, قازاقستان ٷكٸمەتٸ «باسقا رەسپۋبليكالاردان جەنە شەتەلدەردەن سەلولىق جەرلەردە جۇمىس ٸستەۋگە تٸلەك بٸلدٸرۋشٸ بايىرعى ۇلت ادامدارىن قازاقستاندا قونىستاندىرۋ تەرتٸبٸ مەن شارتتارى تۋرالى» ارنايى قاۋلى قابىلدادى. سوندىقتان اتامەكەنگە كەلەمٸن دەۋشٸ اعايىندارعا جول اشىق. اتا-بابا ەرۋاعى الدارىڭىزدان جارىلقاسىن!» دەگەن «الىستا جٷرگەن اعايىندارعا اق تٸلەك» اتتى اتاقتى جولداۋىن قازاق كٶشٸن باستاۋدىڭ العاشقى شەشٸمٸ دەپ جٷرگەنبٸز. سٶيتسەك, ولاي ەمەس ەكەن. تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز تەۋەلسٸزدٸكتٸ جارييالاۋدان بٸر ايعا جۋىق بۇرىن قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسٸنە 1991 جىلعى 18 قاراشادا «باسقا رەسپۋبليكالاردان جەنە شەتەلدەردەن سەلولىق جەرلەردە جۇمىس ٸستەۋگە تٸلەك بٸلدٸرۋشٸ بايىرعى ۇلت ادامدارىن قازاق كسر-ٸندە قونىستاندىرۋ تەرتٸبٸ مەن شارتتارى تۋرالى» №711 قاۋلى شىعارتىپ قويعان ەكەن.
20 تارماقتان تۇراتىن ول قاۋلىدا باسقا رەسپۋبليكالاردان جەنە شەتەلدەردەن قازاقستاننىڭ اۋىلدى جەرلەرٸنە جۇمىس ٸستەۋگە تٸلەك بٸلدٸرۋشٸ بايىرعى ۇلت ادامدارىن قازاق كسر-ٸنە قالاي ەكەلۋدٸڭ تەتٸكتەرٸ مەن جولدارى, اۋىلدى جەرگە كٶشٸپ كەلگەن سوڭ ولاردى قۇجاتتاندىرۋ, سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك, دەرٸگەرلٸك, بٸلٸم بەرۋ, تۇرعىن ٷي, جاڭا ورتاعا بەيٸمدەۋ سىندى تولىپ جاتقان مەسەلەلەر بويىنشا جەڭٸلدٸكتەر مەن كٶمەكتەر ۇسىنۋ ەگجەي-تەگجەيلٸ قاراستىرىلعان. مىسالى, قاۋلىنىڭ 5-تارماعىندا «حالىق دەپۋتاتتارى جەرگٸلٸكتٸ كەڭەستەرٸنٸڭ اتقارۋ كوميتەتتەرٸنە, اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸنٸڭ كەسٸپورىندارى مەن ۇيىمدارىنا باسقا رەسپۋبليكالاردان جەنە شەتەلدەردەن قونىس اۋدارعان بايىرعى ۇلت ادامدارىن تۇرعىن-جايمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەكەلەگەن ازاماتتاردىڭ رەسپۋبليكادان كەتۋٸ نەتيجەسٸندە بوساعان ٷيلەردٸ نەمەسە پەتەرلەردٸ ساتىپ الۋ ۇسىنىلسىن» دەلٸنٸپتٸ.
دەمەك, تەۋەلسٸز قازاقستان ٷشٸن سول «ازاماتتىق قۇجاتتاندىرۋ تۋرالى» №711 قاۋلى شىعارىلعان 18 قاراشا ٶتە ماڭىزدى تاريحي كٷن دەپ ەسەپتەلۋٸ تيٸس. ٶيتكەنٸ, بەس قۇرلىققا تارىداي شاشىراپ كەتكەن قانداستارىمىزدىڭ باسىنىڭ ٶز وتانىندا بٸرٸگۋٸ وسى كٷننەن باستالدى.
سونداي-اق, بۇل قاۋلىنىڭ 1997 جىلى 13 جەلتوقساندا تۇڭعىش رەت قازاق تٸلٸندە قابىلدانعان, 2011 جىلى 22 شٸلدەدە, 2013 جىل 15 جەلتوقساندا جەنە 2015 جىلى 24 قاراشادا پارلامەنتتە ٷش رەت ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸلٸپ, قازٸر قولدانىستاعى «حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭدى تٷزۋگە تٷپ نەگٸز بولعانىن دا ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
مٸنە, سودان بەرٸ الاتاۋ مەن سارىارقانى بەتكە العان قازاق كٶشٸ تولاستاعان ەمەس. ەلباسى بۇل جەتٸستٸكتٸ «بٸز 1 ميلليون اعايىندى ەلگە قايتاردىق!» دەپ ٷنەمٸ ماقتانىشپەن ايتىپ كەلەدٸ. قازٸر سول قانداستارىمىز ٶسٸپ-ٶنٸپ, ۇرپاعىمەن 1,5 ميلليوننان اسىپ كەتتٸ. تەۋەلسٸزدٸك العانعا دەيٸن قازاقستاندا قازاقتاردىڭ سانى 40 پايىزعا جەتەر-جەتپەس قانا بولسا, قازٸر 70 پايىزعا جەتتٸ. سونىڭ بٸر بٶلٸگٸ, ەرينە, شەتتەن كەلگەن اعايىننىڭ ٷلەسٸندە.
2015 جىلعى 15 جەلتوقساندا جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا پرەزيدەنت: «ول ساياسات ٶزگەرمەيدٸ. بٸزگە قايتىپ كەلەمٸن دەگەن اعايىنعا – قازاقتارعا ەسٸك اشىق. ەر ۋاقىتتا كەلٸپ, ٶزدەرٸ ورنالاسسىن. جاعدايىن جاسايمىز!» دەپ شەگەلەپ تۇرىپ ايتتى.
بيىل – تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعى. سونىمەن بٸرگە, الداعى 18 قاراشادا №711 قاۋلى شىققالى دا 25 جىل بولادى. ۇلى تويدىڭ اياسىندا قازاق كٶشٸنٸڭ دە شيرەك عاسىرلىق قۋانىشى ماقتانىشپەن اتاپ ٶتٸلەتٸنٸ سٶزسٸز. وسى قارساڭدا ٷكٸمەت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەرەكەلەر تۋرالى» 2001 جىلعى 13 جەلتوقسانداعى №267-ٸٸ زاڭنىڭ 3-بابىنا تولىقتىرۋ ەنگٸزٸپ, 18 قاراشانى «ۇلتتىق كٶشٸ-قون كٷنٸ» ەتٸپ بەكٸتسە, نۇر ٷستٸنە نۇر بولماق.
دەرەككٶز: "ەگەمەن قازاقستان"
اۋىت مۇقيبەك
