Freedom Inside '26

تاكير بالىقباەۆ: «ونلاين وقۋدى جەتٸلدٸرۋگە جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ قاجەت»

تاكير بالىقباەۆ: «ونلاين وقۋدى جەتٸلدٸرۋگە جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ قاجەت»
ەلەم پاندەمييا قۇرساۋىندا قالىپ وتىر. كٷندەلٸكتٸ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸمٸزگە كٶپتەگەن ٶزگەرٸستەر ەنۋدە. ەسٸرەسە بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا. وسى رەتتە “QOLDA” جەدەل كٶمەك كٶرسەتۋ جوباسى اياسىندا Dalanews.kz سايتى اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دٸڭ رەكتورى تاكير بالىقباەۆپەن ستۋدەنت جاستاردىڭ ونلاين وقۋ قالاي قابىلداعانى, ەلٸمٸزدەگٸ جوعارى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندەگٸ دايىندىق شارالارى جەنە الداعى جوبا-جوسپارلارى جايىندا سۇحبات قۇردى. ەندٸ وسىعان نازار اۋدارساڭىزدار. 

– تاكير وسپانۇلى, قازٸرگٸ پاندەمييا كەزٸندە ونلاين وقۋ جوعارى وقۋ ورىندارى ٷشٸن دە ماڭىزدى بولىپ تۇرعانى بەلگٸلٸ. جالپى, ٶزٸڭٸز باسقارىپ وتىرعان وقۋ ورنى ونلاين بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنە قانشالىقتى دايىن? ونلاين وقۋدى جەتٸلدٸرۋدە قانداي شارالار قابىلداپ جاتىرسىزدار?

– بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتە قاشىقتان وقىتۋ جٷيەسٸن بۇرىننان ٸسكە اسىرىپ كەلەدٸ. بٸراق ول كەزدە ستۋدەنتتەردٸڭ بەلگٸلٸ توپتارىنا عانا قاشىقتان وقىتۋ جٷيەسٸن قولداندىق. وسى تۇرعىدان العاندا بٸزدٸڭ وقۋ ورنى قاشىقتان وقىتۋعا بٸرشاما دايىن بولدى. ال پاندەمييا كەزٸندە وسى ماشىعىمىزدى دامىتىپ, ستۋدەنتتەرگە قاشىقتان ساپالى بٸلٸم بەرۋگە بار كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ جۇمسادىق. ٶتكەن جىلعى وقۋ اياعىندا ستۋدەنتتەرٸمٸز بەن ماگيسترانتتارىمىز قاشىقتان وقىدى. راس, ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا بٸلٸم الىپ جٷرگەن شەكٸرتتەردٸ جاپپاي قاشىقتان بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە كٶشٸرۋ بٸز ٷشٸن دە, بٸلٸم الۋشىلار ٷشٸن دە ٷلكەن جاڭالىق, ٸس-تەجٸريبە بولعانى انىق. قاشىقتان وقىتۋعا قاتىستى بٸرقاتار سۇراقتار دا تۋىندادى.

جالپى, بٸزدٸڭ قاشىقتان وقىتۋعا دايىندىعىمىز جاقسى بولاتىن. ٶيتكەنٸ بٸزدٸڭ وقۋ ورنىندا «ۋنيۆەر», «مودۋل» دەگەن اقپاراتتىق جٷيەلەر بٸرنەشە جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەپ كەلگەن-دٸ. بٸراق و باستا اتالعان اقپاراتتىق جٷيەلەردەگٸ ستۋدەنتتەرگە قاجەتتٸ وقۋ ماتەريالدارى, تاپسىرمالار مەن قاجەتتٸ ۆيدەو ماتەريالدار جەتكٸلٸكسٸز بولدى. وسى اقپاراتتىق جٷيەلەردٸ دەر كەزٸندە تولتىرىپ, كەم-كەتٸكتەردٸ رەتتەۋدٸڭ سەتٸ تٷستٸ. وسىلايشا, پاندەمييا كەزٸندە ستۋدەنتتەرگە قاشىقتان بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن ابىرويمەن اتقاردىق.

دەسەك تە, وسى رەتتە ەكٸ مەسەلەگە نازار اۋدارا كەتكەندٸ جٶن ساناپ وتىرمىن. بٸرٸنشٸدەن, وسى قاشىقتان وقۋعا ۇستازدار مەن ستۋدەنتتەر قانشالىقتى دايىن بولدى دەگەن سۇراق تۋىندايدى. مويىنداۋمىز كەرەك, ونلاين ساباقتار ٶتكٸزۋدە ٸس-تەجٸريبەسٸ بولماعان ۇستازدار قاۋىمى العاشقىدا بٸرشاما قينالدى. بۇل كەمشٸلٸكتٸ جويۋ ٷشٸن ۇستازدار اراسىندا جەدەل ۆەبينارلار ۇيىمداستىرىپ, ونلاين وقىتۋدىڭ قىرى مەن سىرىن قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە ٷيرەتۋگە تۋرا كەلدٸ. ۆەبينارلاردان كەيٸن ۇستازدارىمىز ساباقتى بەرۋگە دە, ستۋدەنتتەردٸڭ العان بٸلٸمٸن تەكسەرۋگە دە دايىن بولدى. وسىلايشا, ونلاين بٸلٸم بەرۋگە مٷمكٸندٸگٸمٸزدٸ كەڭەيتتٸك.

ەكٸنشٸ قيىندىق ستۋدەنتتەرگە بايلانىستى بولدى. جالپى, جاڭالىق پەن جاڭا تەحنولوگييانى يگەرۋدە جاستار بەلسەندٸ عوي. بۇل جەردە بار مەسەلە تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ مەن ينتەرنەتتٸڭ جاعدايىنا بايلانىستى تۋىندادى.

ٶزدەرٸڭٸز دە بٸلەسٸزدەر, قازٸرگٸ تاڭدا كەيبٸر اۋىلداردا ينتەرنەت دۇرىس جۇمىس ٸستەمەيدٸ. دەسەك تە,  جاستارىمىز قولدارىنداعى ۇيالى تەلەفوندارىمەن ينتەرنەت جاقسى ۇستايتىن كٶرشٸ اۋىلدارعا, جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ مەكتەپتەرگە بارىپ, ساباقتارىنا ونلاين رەجيمدە قاتىسىپ, بٸلٸم الۋعا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قارايتىنىن كٶرسەتتٸ.

– پاندەمييا كٶكتەمگٸ سەسسييا كەزٸنە تۋرا كەلدٸ. جاستاردى جىل بويى العان بٸلٸمٸن سىناۋ بارىسىندا قيىندىقتار تۋىندامادى ما?

– يە, بٸز ٷشٸن سەسسييا ٶتە ماڭىزدى. جىل بويى العان بٸلٸمٸنٸڭ نەتيجەسٸن انىقتاۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە. ۇستازدار قاۋىمى ونلاين ساباقتاردى ٶتكٸزٸپ, ستۋدەنتتەردٸڭ تەست سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردٸ. بۇل پروتسەستٸ باقىلاۋ, جالپى سىناقتاردىڭ قالاي ٶتكەنٸن انىقتاۋ ٷشٸن «پروكتەرەنت» جٷيەسٸن ەنگٸزدٸك. قازٸرگٸ تاڭدا بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جەتٸلدٸرٸپ جاتقان جايىمىز بار. «پروكتەرەنت» جٷيەسٸ ارقىلى وقۋ بٸتٸرگەن تٷلەكتەرٸمٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك سىناقتاردى قالاي تاپسىرعانىن, ديپلومدىق جۇمىستارىن قورعاۋىن ونلاين رەجيمدە باقىلاپ ۇستازدار ٶز باعالارىن بەردٸ. وسىلايشا, ۋنيۆەرسيتەتتەگٸ تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى پاندەمييا كەزٸندە بٸزگە ايرىقشا كٶمەگٸن تيگٸزگەنٸن ماقتانىشپەن ايتا الامىن. ەرينە, الداعى ۋاقىتتا وسى جۇمىستارىمىزدى ارى قاراي جالعاستىرىپ, اقپاراتتىق جٷيەلەرٸمٸزدٸ دامىتا تٷسۋگە كٷش سالامىز.

دايىندىعىمىزدى ۇشتاي تٷسۋ ٷشٸن «تسيفرلى پەداگوگ» دەگەن جوبامىزدى دامىتىپ جاتقان جايىمىز بار. ۆيدەودەرٸستەر مەن ۆەبينارلاردى قالاي دايىنداۋدىڭ جٶن-جوباسىن ۇستازدارعا ٷيرەتٸپ, كٶرسەتۋدەمٸز.

اكادەمييالىق كٷنتٸزبەمٸزدٸ دە قاشىقتان وقىتۋعا ىڭعايلاپ  دايىندادىق.

– جالپى, وقۋ ورىن ۇستازدارى مەن ستۋدەنتتەر قاشىقتان وقىتۋدىڭ ەرەكشەلٸگٸن سەزٸندٸ مە?

– ەلبەتتە, ۇستازدارىمىز دا, ستۋدەنتتەرٸمٸز دە قاشىقتان وقىتۋدىڭ مەن-ماڭىزىن تٷسٸنٸپ, سەزٸندٸ دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىن. قاشىقتان وقىتۋدىڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ كٷندٸزگٸ وقۋ سەكٸلدٸ ستۋدەنتتەردٸ كٷندە وقىتىپ, كٷندە تاپسىرما بەرەتٸن مٷمكٸندٸك جوق. سوندىقتان بەرٸمٸز كەڭەسە وتىرىپ, قانشا ۋاقىت دەرٸس وقىپ, سەمينار ٶتكٸزدٸك, بالالارمەن قالاي تالقىلاۋ ٶتكٸزۋدٸڭ كەستەسٸن دايىندادىق. تامىز ايىنىڭ سوڭعى اپتاسىندا ۋنيۆەرسيتەت تابالدىرىعىن اتتايىن دەپ وتىرعان ستۋدەنتتەردٸ قاشىقتان وقۋ جٷيەسٸنە دايىندايتىن بولامىز.

– ۇستازدار قاۋىمى مۇنداي ٶزگەرٸستەردٸ تەز قابىلداپ, تەز بەيٸمدەلەتٸنٸن بٸلەمٸز. ال وسى قاشىقتان وقۋ جٷيەسٸن ستۋدەنت جاستار قالاي قابىلدادى. پسيحولوگييالىق تۇرعىدان قانداي دا بٸر كەدەرگٸلەر بولمادى ما?

– پاندەمييا تۇتاس ەلدٸڭ باسىنا تٷسكەن قيىنشىلىق بولعاننان كەيٸن ۇستازدار دا, ستۋدەنتتەر دە قاشىقتان وقۋدىڭ ماڭىزىن بٸردەن تٷسٸنٸپ, بۇل جٷيەنٸ بٸردەن قابىلدادى. ەشقانداي قارسىلىق بولعان جوق. قاشىقتان وقۋ جٷيەسٸنە بٸر اي ٶتكەننەن كەيٸن بٸرنەشە رەت ستۋدەنتتەرمەن ونلاين كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸم. سول كەزدە ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ قابىرعاسىندا بٸلٸم العاننان ىڭعايلى ەكەنٸن ايتتى. ولار ونلاين وقۋ بارىسىندا ۋاقىتتارىن تيٸمدٸ پايدالانىپ, وقۋعا دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ارتقاندارىن العا تارتتى. بۇرىندارى كٶپ ٸشٸندە جۋساننان الاسا, بەتەگەدەن بيٸك بولىپ جٷرگەن ستۋدەنتتەر وقۋ وقىپ, ٶزٸن-ٶزٸ كٶرسەتكەن. وسىلايشا, ونلاين وقۋ ەربٸر ستۋدەنتتٸڭ وقۋ وقىپ, بٸلٸم الۋعا دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىردى.

ال ونلاين وقۋدىڭ ۇناماعان جاقتارى رەتٸندە ستۋدەنتتەر «كٷندەلٸكتٸ وقۋعا بارىپ, دوستارىمىزبەن ارالاسىپ, ۇستازدارىمىزبەن اقىلداسىپ تۇرۋشى ەدٸك. بٸز ونلاين وقۋ كەزٸندە وسىنداي ادامي قاتىناستاردىڭ ماڭىزدى ەكەنٸن تٷسٸندٸك» دەپ ٶز ويلارىن جاسىرماي ايتتى. بٸراق جاستار قاشىقتان وقىتۋ ەلٸمٸزدٸڭ اماندىعى ٷشٸن قاجەتتٸ شارا ەكەنٸن تٷسٸنٸپ وتىر.

– جاقىندا عانا مەكتەپ بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەر ۇبت تاپسىرىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋگە تالپىنىس جاسادى. بيىل اباي اتىنداعى قازۇپۋ قانشا بٸلٸم گرانتىنا يە بولدى? يە بولعان گرانتتارىڭىز قوعامنىڭ سۇرانىسىمەن ٷيلەسە مە?

– مەملەكەتتٸك گرانتتى جەڭٸپ العان بالا قاي وقۋ ورنىندا بٸلٸم الاتىنىن ٶزٸ تاڭدايدى. سوندىقتان وقۋ ورىندارىنا ارنايى گرانت بٶلٸنبەيدٸ.

اباي اتىنداعى قازۇپۋ ەلٸمٸزدەگٸ پەداگوگيكالىق مامانداردى دايارلايتىن كٶشباسشى وقۋ ورىنى بولعاندىقتان, ۇستاز بولۋدى ارمانداعان جاستار بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتە بٸلٸم العاندى جٶن سانايدى.

بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى 53 800 مەملەكەتتٸك گرانت بٶلٸنسە, سونىڭ 7 700-ٸن پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردى قۇراپ وتىر. وسىلايشا, مەملەكەتٸمٸز بولاشاق پەداگوگ ماماندار دايارلاۋ ٸسٸنە ايرىقشا كٶڭٸل بٶلۋدە. اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دٸ قانشا گرانت يەلەرٸ تاڭدايتىنىن كونكۋرس ٶتكەننەن كەيٸن انىقتالادى. دەسەك تە, جىل سايىن مەملەكەتتٸك گرانتتى ۇتقان 1500 جاس بٸزدٸڭ وقۋ ورنىن تاڭدايتىنىن بٸلەمٸز. بيىل دا وسى دەڭگەيدە گرانت ۇتقان جاستاردى قابىلدايمىز دەپ جوسپارلاۋدامىز.

– الداعى ۋاقىتتا پەداگوگيكالىق ماماندىقتار بويىنشا وقۋعا تٷسەتٸن تالاپكەرلەردٸ مۇعالٸمدٸك تالانتىنا قاراي ٸرٸكتەۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلەدٸ دەگەندٸ قۇلاعىمىز شالىپ قالىپ ەدٸ. بۇل ٸرٸكتەۋ قالاي جٷرگٸزٸلەدٸ?

– وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن قوعامدا پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردى تاڭداعان بالالاردىڭ بولاشاقتا ۇستاز بولۋعا دەگەن ەركٸ, بەيٸمٸ بار ما دەگەن سۇراق تۋىنداعان بولاتىن. بٸلٸم زاڭىنا ٶزگەرٸس ەنگەننەن كەيٸن پەداگوگيكالىق ماماندىقتى تاڭداعان تالاپكەرلەردٸڭ بەرٸ ارنايى سىناق تاپسىرۋدى باستاعان بولاتىن.

مٸنە, سودان بەرٸ بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەت سول سىناقتى جىلدا ۇيىمداستىرىپ كەلەدٸ. سىناق بارىسىندا تالاپكەرلەردٸڭ بولاشاقتا ۇستاز بولۋعا پسيحولوگييالىق تۇرعىدان بەيٸمٸن, پەداگوگيكانى قانشالىقتى تٷسٸنەدٸ جەنە پەداگوگيكالىق شەشٸمدەردٸ قابىلداۋعا بەيٸمٸ بار ما دەگەن سۇراقتار تٶڭٸرەگٸندەگٸ سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەدٸ.

بيىل جاعداي ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم. جاستاردىڭ باسىن جيناپ, ونداي سىناق ٶتكٸزۋگە بولمايدى. بٸراق ولاردىڭ وسى سىناقتى ونلاين رەجيمدە تاپسىرۋىنا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىرمىز. كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن پەداگوگيكالىق ماماندىقتى تاڭداعان 10 مىڭنان استام تالاپكەر وسى سىناقتى تاپسىرىپ ٷلگەرگەن.

– تاكير وسپانۇلى, سٶزٸڭٸزدٸ بٶلەيٸن. بۇل سىناقتى اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دٸ تاڭداعان تٷلەكتەر عانا تاپسىرا ما ەلدە جالپى پەداگوگ ماماندار دايىندايىن وقۋ ورىندارىندا وسىنداي سىناق بولا ما?

– بۇل سىناق بٸلٸم زاڭىندا اتاپ كٶرسەتٸلگەندٸكتەن, بارلىق پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندارىندا ۇيىمداستىرىلادى.

وسى رەتتە مىنا بٸر مەسەلەنٸ ايتا كەتۋ كەرەك. ەڭگٸمە اراسىندا بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتكە پەداگوگيكالىق بەيٸمدٸلٸگٸن انىقتاۋ بويىنشا 10 مىڭنان استام بالا سىناق تاپسىرعانىن ايتتىم عوي. سىناقتى جاقسى تاپسىرعان بالالاردىڭ بەرٸ بٸزدٸڭ وقۋ ورىنعا تٷسپەيدٸ. ولاردىڭ اراسىندا باسقا وقۋ ورىندارىن دا تاڭدايتىن تالاپكەرلەر بار. بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەت ولارعا وسى سىناقتى ونلاين تاپسىرۋعا مٷمكٸندٸك تۋعىزعان سوڭ, ولار وسى مٷمكٸندٸكتٸ پايدالاندى.

– ايتپاقشى, ستۋدەنتتەرگە بٶلٸنەتٸن مەملەكەتتٸك گرانت 2011 جىلدان بەرٸ ەلٸ بٸر تيىنعا ٶسپەگەنٸن ەستٸپ ەدٸك. سول راس پا? بٷگٸنگٸدەي ينفلياتسييا جاعدايىندا ەربٸر شەكٸرتكە 448 مىڭ تەڭگە بٶلۋ از ەمەس پە? 

– بۇل مەسەلە بٸرنەشە جىلدان بەرٸ جوعارى بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸنە اينالعان ەدٸ. جالپى, مۇنى دۇرىس بايقاعانسىز. بٸراق بيىلدان باستاپ مەملەكەتتٸك گرانتتىڭ قارجىسى ٶستٸ. ايتالىق, وسىعان دەيٸن جاي ۋنيۆەرسيتەتتەگٸ گرانتتاردىڭ كٶلەمٸ 448 مىڭ تەڭگە بولسا, ۇلتتىق ستاتۋسى بار بٸز سيياقتى ۋنيۆەرسيتەتتەردەگٸ گرانتتىڭ مٶلشەرٸ 635 مىڭ تەڭگە بولدى. بيىل وسى مەسەلە وڭ شەشٸمٸن تاۋىپ, 448 تەڭگەنٸڭ گرانتتارى 901 مىڭ تەڭگەگە, ال ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەردەگٸ گرانتتىڭ قۇنى 1 082 000 تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايدى.

– وسى مەملەكەتتٸك گرانتتىڭ قارجىسى قانداي شىعىندارعا جۇمسالاتىنىن تارقاتىپ ايتىپ بەرسەڭٸز?

– مەملەكەتتٸك گرانتتىڭ قارجىسى وقىتۋشىلاردىڭ جالاقىسىنا, وقۋ بارىسىن ۇيىمداستىرۋ ٸسٸنە, وقۋ ورىن عيماراتى مەن جاتاقحانالاردى ۇستاۋعا جەنە وقۋ ٸسٸنە قاجەتتٸ جابدىقتار مەن جاڭا تەحنولوگييالار الۋعا جۇمسالادى. وسى رەتتە ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك, جاتاقحاناعا تەك ەكسپلۋاتاتسيياسى ٷشٸن عانا بٶلٸنەدٸ. ال قالعان جاتاقحانانىڭ جارىعى, جىلۋىنا ستۋدەنتتەردٸڭ جامباسپۇلىنان تٷسكەن قارجى جۇمسالادى. بٸزدە جاتاقحانانىڭ جامباسپۇلى ارزان, جىلىنا 30 مىڭ تەڭگەنٸڭ كٶلەمٸندە.

– اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ باستاماسىمەن «بٸلٸم بەرۋ اليانسى» كونسورتسيۋمى قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا وبلىستار مەن استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ بٸلٸم بەرۋ باسقارمالارى كٸرگەن بولاتىن. بۇل كونسورتسيۋمنىڭ قانداي جۇمىسپەن اينالىساتىنىن تارقاتىپ ايتىپ بەرسەڭٸز?

– 2018 جىلى وبلىستىق بٸلٸم بٶلٸمٸ باسقارمالارىمەن بٸرلەسٸپ «بٸلٸم بەرۋ اليانسى» كونسورتسيۋمىن قۇرۋداعى نەگٸزگٸ ماقساتىمىز مەكتەپ بٸتٸرۋشٸ تٷلەكتەرگە كەسٸبي باعدار بەرٸپ, جٷرەك قالاۋىمەن پەداگوگيكالىق ماماندىقتى تاڭداۋىنا كٶمەك كٶرسەتۋ بولاتىن. وسى كونسورتسيۋمنىڭ ارقاسىندا كٶپتەگەن جاستار ٶزدەرٸ سۇرانىستاعى ماماندىقتارى جايىندا مول اقپارات الىپ, دۇرىس تاڭداۋ جاساۋىنا مٷمكٸندٸك الدى.



بٷگٸندە كونسورتسيۋمنىڭ جۇمىس اۋقىمى كەڭەيە تٷستٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ۇيىم اياسىندا وبلىستىق بٸلٸم باسقارمالارى ٶزدەرٸنە قاجەتتٸ پەداگوگيكالىق ماماندىقتار جايىندا بٸزگە سۇرانىس تٷسٸرەتٸن بولدى. بٸزدەر وسى ۇسىناستاردى پايدالانىپ, وقۋ بٸتٸرگەن جاستارىمىزدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان جايىمىز بار. وسىلايشا, از عانا ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە كونسورتسيۋم جاستارعا كەسٸبي باعدار بەرەتٸن جەنە وقۋ بٸتٸرگەن جاس ماماندارعا جۇمىس تاۋىپ بەرەتٸن پايدالى ۇيىمعا اينالدى.

بيىلدىڭ ٶزٸندە نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالاسىنان جەنە الماتى, جامبىل وبلىستارىنان 4 مىڭ جاس مامانعا سۇرانىس جاسالىندى. وسى سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ٷشٸن ٶزگە دە وقۋ ورىندارىنىڭ تٷلەكتەرٸن تارتىپ, جاستاردىڭ جۇمىسقا قابىلداۋىنا جاعداي جاساعانىمىزدى ماقتانىشپەن ايتا الامىز.

الداعى ۋاقىتتا «بٸلٸم بەرۋ اليانسى» كونسورتسيۋمى اياسىندا ستۋدەنت جاستاردىڭ مەكتەپتەردە ٶندٸرٸستٸك تەجٸريبەدەن ٶتٸپ, ودان كەيٸن اراداعى بايلانىستارىن جانداندىرا تٷسۋ مەسەلەسٸن دە شەشۋدٸ ويلاستىرىپ وتىرمىز.

سونىمەن قاتار كەلەشەكتە ەلٸمٸزدەگٸ پەداگوگيكالىق وقۋ ورىنداردىڭ باسىن وسى كونسورتسيۋم اياسىندا بٸرٸكتٸرٸپ, ورتاق مەسەلەلەرٸمٸزدٸ بٸرلەسٸپ شەشپەك ويىمىز دا بار.

–  قر  «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭى قابىلدانعانىن بٸلەمٸز, بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ۇزاق جىل جۇمىس ٸستەگەن تەجٸريبەلٸ مامان رەتٸندە وسى زاڭ جوباسىنا قاتىستىڭىز با? جالپى, بۇل زاڭ ۇستازدار مەرتەبەسٸن قانشالىقتى كٶتەرەدٸ?

– كەزٸندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ۇستازدار مەرتەبەسٸنە قاتىستى زاڭ جوباسىن دايىنداۋ تۋرالى ۇسىنىس تاستاعاندا بٸزدەر قاتتى قۋاندىق. ٶيتكەنٸ قوعامداعى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ورىنى جايىندا كٶپ ايتىلعان ەدٸ. بٸزدٸڭ وقۋ ورىننىڭ عالىمدارى بۇل زاڭنىڭ مەنٸ مەن مازمۇنىن جەتە تٷسٸنٸپ, ٶز ۇسىنىستارىن تولىقتاي قاعازعا تٷسٸرٸپ, پەداگوگ مامانداردىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى زاڭنىڭ العاشقى نۇسقاسىن قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنە جولدادى. وسىلايشا, ۋنيۆەرسيتەت ماماندارى بۇل مەسەلە كٶتەرٸلگەن كٷننەن باستاپ جاڭا زاڭدى دايىنداۋعا بەلسەندٸ تٷردە ارالاستى.

وسى زاڭعا قاتىستى ەكٸ مەسەلەنٸ ايتا كەتۋدٸ جٶن ساناپ وتىرمىن. بٸرٸنشٸدەن, قر  «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭىنىڭ قابىلدانۋى بٸزدٸڭ قوعام ٷشٸن ٷلكەن وقيعا دەپ باعالايمىن. ٶيتكەنٸ بٸزدەر وسى زاڭدى قابىلداپ, ەلٸمٸزدە ۇستازداردىڭ ەڭبەگٸن قالاي باعالايتىنىمىزدى كٶرسەتٸپ بەردٸك. مۇنداي ارنايى زاڭ كٶپتەگەن ەلدەردە جوق. بٸزدەر بۇل زاڭ ارقىلى ەلٸمٸزدە بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنٸڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ ەكەنٸن قولمەن قويعانداي كٶرسەتٸپ بەردٸك.

ەكٸنشٸدەن, زاڭ ارقىلى ۇستازداردىڭ قۇقىقتارى مەن مٸندەتتەرٸن اشىق كٶرسەتٸلگەندٸكتەن, جاڭا زاڭ قازاقستاننىڭ مۇعالٸمدەرٸنە ٷلكەن جەڭٸلدٸك ەكەلدٸ دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىن.

زاڭدا ۇستازداردى بٶتەن جۇمىسقا ارالاستىرۋعا تىيىم سالىناتىنى تايعا تاڭبا باسقانداي انىق كٶرسەتٸلدٸ. ٶتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس الداعى تٶرت جىلدا ەلٸمٸزدەگٸ ۇستازداردىڭ ايلىعى ەكٸ ەسە كٶبەيەتٸن بولدى. بۇدان باسقا قازٸر پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەردٸڭ ستيپەنديياسىن 1,5 ەسەگە كٶتەرۋ – قوعامدا پەداگوگ مامانداردىڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى شارا دەپ ەسەپتەيمٸن.

الداعى بٸرنەشە جىلدا جاڭا زاڭ ۇستازداردىڭ كەسٸبي دەڭگەيٸ مەن ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنىڭ جوعارىلاۋىنا كەشەندٸ تٷردە ەسەر ەتەتٸنە سەنٸمدٸمٸن.

– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وقۋلىقتاردى تسيفرلى فورماتقا كٶشٸرۋدٸ تەزدەتۋدٸ تاپسىرعانىن بٸلەمٸز. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار قازۇپۋ-دا قالاي ٸسكە اسىپ جاتىر?

– ەلٸمٸزدەگٸ جوعارى وقۋ ورىندارى وقۋلىقتاردى تسيفرلى فورماتقا كٶشٸرۋ مەسەلەسٸمەن اينالىسىپ جاتىر. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا دايىنبىز, ەرٸ جٷزەگە اسىرۋدامىز. جوعارى وقۋ ورىندارىندا ەلەكتروندى وقۋلىقتاردى پايدالانۋ مەكتەپتەرمەن سالىستىرعاندا بٸرشاما جەڭٸل. ستۋدەنتتەر ەلەكتروندى وقۋلىقتاردى قالاۋىنشا پايدالانۋدا. مۇنداي وقۋلىقتار بٸزدە بار.

ەگەر مەكتەپ وقۋلىقتارىن تولىقتاي ەلەكتروندى فورماتقا كٶشٸرەتٸن بولساق, بۇدان كەيٸن سول وقۋلىقتاردى پايدالاناتىن پلانشەت سەكٸلدٸ ٶزگە دە قۇرىلعىلارمەن وقۋشىلاردى قامتاماسىز ەتۋٸمٸزگە تۋرا كەلەدٸ. دەسەك تە, وقۋلىقتاردى تسيفرلى فورماتقا كٶشٸرۋدٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸنە پاندەمييا كەزٸندە كٶزٸمٸز انىق جەتە تٷستٸ.

بٷگٸندە بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ بٸراز عالىمدارى ورتا بٸلٸم سالاسىنا ارناپ وقۋلىق جازادى. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا تسيفرلى وقۋلىقتاردىڭ بولۋى كەرەك ەكەنٸن قولدايمىز. مۇنداي وقۋلىقتار مەملەكەتتٸڭ قىرۋار قاراجاتىن ٷنەمدەيدٸ. سوندىقتان بۇل باعىتتاعى جۇمىستار الداعى ۋاقىتتا جالعاسىن تابا بەرەدٸ.

سۇحباتتاسقان نۇرلان جۇماحان.