«شەۆروننىڭ» قازاقستانعا كەلگەنٸنە بيىل 25 جىل تولدى. بٷتٸن بٸر بۋىن ەر جەتتٸ وسى ۋاقىتتا. ەل قاتارىنا قوسىلدى.
«شەۆرون» قازاقستاننىڭ شىنايى ەرٸپتەسٸنە اينالدى وسى ۋاقىتتا. قازاقستانداعى ەكونوميكادان مەدەنيەتكە دەيٸنگٸ جٷزدەگەن, مىڭداعان جوبالارعا شىنايى دەمەۋشٸ بولدى.
العاشقى اياق الىس
كٷللٸ ادامزاتتىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە قاجەتتٸ ەنەرگييانى بٸر عاسىردان استام ۋاقىت بويى ٷزدٸكسٸز ٶندٸرٸپ كەلە جاتقان كومپانييانىڭ قازاقستانعا كەلۋ تاريحى 1993 جىلدان باستالادى.
يە, بۇل العاشقى اياق الىس ەدٸ.
دەل وسى جىلدىڭ 6 سەۋٸرٸندە الماتى قالاسىندا تەڭٸز كەنٸشٸن يگەرۋ بويىنشا بٸرلەسكەن قازاقستان-امەريكا كەسٸپورنىنىڭ قۇرىلۋى جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم-شارتقا قول قويىلدى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن امەريكاندىق «شەۆرون» مۇناي كورپوراتسيياسىنىڭ سول كەزدەگٸ باسشىسى كەننەت دەرر 40 جىلعا سوزىلاتىن كەلٸسٸمگە قول قويدى. قۇرىلعان بٸرلەسكەن كەسٸپورىن «تەڭٸزشەۆرويل» دەگەن اتقا يە بولدى.
1997 جىل دا قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز تاريحىنداعى ەرەكشە كەزەڭنٸڭ بٸرٸ. دەل وسى جىلى تەڭٸزدە العاشقى ٸرٸ مۇناي كەشەنٸن جاڭارتۋ اياقتالىپ, «تار جەرلەردٸ كەڭەيتۋ» جوباسى جٷزەگە اسىرىلدى. بۇل جوبا جىلدىق مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸن 7 ميلليون تونناعا دەيٸن جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
دەل وسى جىلى ٶندٸرٸستٸك قۋاتتى ودان ەرٸ ارتتىرۋ بويىنشا «بەسٸنشٸ جەلٸ» جەنە «باعدارلاما-12» جوبالارى جٷزەگە استى. 2001 جىلى مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 12 ميلليون تونناعا ٶستٸ.
ال اراعا 11 جىل سالىپ, 2008 جىلدىڭ جازىندا «شەۆرون» ەكٸنشٸ بۋىن زاۋىتىن ٸسكە قوستى.
شاراعا نازارباەۆ قاتىستى.
«ەكٸنشٸ بۋىن زاۋىتى – ەڭ ٸرٸ يننوۆاتسييالىق جوبالاردىڭ بٸرٸ. «تەڭٸزشەۆرويل» بٸرلەسكەن كەسٸپورنى راسىندا دا, ەلٸمٸزدٸڭ مۇناي-گاز سالاسىنداعى كورپوراتيۆتٸك كٶشباسشى بولىپ تابىلادى. باعاسى 7 ملرد.اقش دوللارىن قۇرايتىن وسى جوبا قازٸرگٸ تاڭدا تمد ەلدەرٸندەگٸ ەڭ ٸرٸ جوبا بولىپ تابىلادى. ونىڭ قۋاتى قازاقستانعا جىلىنا 25 ملن. توننا مۇناي ٶندٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. سونىمەن قاتار, جوعارى تەحنولوگييالىق جابدىقتى قولدانۋ اۋاعا زيياندى زاتتار شىعارىندىلار كٶلەمٸن ازايتۋعا ىقپال ەتتٸ», – دەگەن ەدٸ سول جولى مەملەكەت باسشىسى.
5 قۇندىلىق
«شەۆروننىڭ» ٶزگەلەرگە ۇقسامايتىن بٸر قىرى بولسا, ول – ونىڭ جۇمىس جٷرگٸزۋ مەدەنيەتٸندە. «شەۆرون» وسى مەدەنيەتتٸ قۇندىلىققا اينالدىرا الدى.
كٶز جەتكٸزگەن بٸر جايت – «شەۆرون» زاڭدى قۇرمەتتەيدٸ, قول استىنداعى قىزمەتكەردٸڭ قۇقىقتارىن تاپتامايدى ەرٸ ٶزٸ جۇمىس ٸستەيتٸن ەلدەگٸ حالىقتىڭ تۇرمىس-جاعدايىن جاقسارتۋعا كٷش سالادى.
بۇل ارادا بٸز كومپانييا ۇستانىمدارىنىڭ بٸر پاراسىن عانا ايتتىق.
نەتيجەگە ەدٸل, تازا, دۇرىس جولمەن قول جەتكٸزۋ كورپوراتسييانىڭ باسى پرينتسيپٸ.
ونىڭ اتاۋى دا بار. «شەۆرون جولى». باعدارلامانىڭ ٶزەگٸندە ناقتى ماقسات جاتىر, بٸز بٸلسەك.
بۇل – ەلەمدەگٸ جەتەكشٸ ەنەرگەتيكالىق كومپانييا بولۋ, ۇجىمنىڭ كەسٸبي دەڭگەيٸن ۇدايى ارتتىرۋ, ىنتىماقتاستىق, جەنە ٶندٸرٸستٸڭ جوعارى كٶرسەتكٸشتەرٸ ارقاسىندا بارشانىڭ ىقىلاسىنا بٶلەنۋ.
بىلاي قاراساڭىز, قاراپايىم عانا قاعيدالار. وسىنىڭ ٶزٸنەن-اق كومپانييانىڭ قانداي ەكەنٸن, نەگە سەنەتٸنٸن ەرٸ بولاشاققا دەگەن جوسپارى جاسالىپ قويعانىن اڭعارۋعا بولادى.
«بٸز ادامنىڭ ٶمٸرٸن جاقسارتىپ, ەلەمنٸڭ دامۋىنا ٷلەس قوساتىن ەنەرگييانى ٶندٸرەمٸز», – دەيدٸ شەۆرون.
ٸلگەرٸدە ايتتىق, «شەۆروننىڭ» ٶز قۇندىلىقتارى بار دەپ. ول قانداي قۇندىلىقتار? بٸز ول تۋرالى نە بٸلەمٸز?
سولاردىڭ بٸرقاتارىن مىسالعا كەلتٸرەلٸك.
«شەۆرون» بىلاي دەيدٸ:
بٸرٸنشٸ. بٸز – ٶزگەشە ويلاۋعا ەركٸندٸك بەرەمٸز
بٸز قىزمەت اتقاراتىن ەلدەردٸڭ مەدەني ەرەكشەلٸكتەرٸن ەسكەرەمٸز جەنە سونىڭ نەگٸزٸندە تانىمىمىزدى كەڭەيتەمٸز. بٸز ٷشٸن جەكە تۇلعانىڭ بٸرەگەيلٸگٸ ماڭىزدى. بٸز يدەيالاردى باعالايمىز.
ەكٸنشٸ. بٸز ۇدايى دامۋدى كٶزدەيمٸز
يە, سولاي. بٸز ٷشٸن ٶز-ٶزٸمٸزدٸ تۇراقتى تٷردە دامىتۋ باستى ماقسات. سٶزٸمٸز بەن ٸسٸمٸز ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ٶز موينىمىزعا الامىز. سىننان ٶتكەن تەسٸلدەردٸ نىسانالى ماقساتىنا ساي قولدانامىز.
ٷشٸنشٸ. بٸز ٶزٸمٸزگە دە, ٶزگەلەرگە دە ادالمىز
ەرٸپتەستەر مەن سەرٸكتەستەرٸمٸزدٸڭ سەنٸمٸنە يە بولۋ ٷشٸن جۇمىسىمىزدى ەڭ جوعارى ەتيكالىق ستاندارتتارمەن اتقارامىز.
تٶرتٸنشٸ. بٸز سەرٸكتەسٸمٸزدٸ سىيلايمىز
سەرٸكتەستەرمەن ارادا سەنٸمدٸ ەرٸ ٶزارا تيٸمدٸ قارىم-قاتىناس ورناتۋعا بەت بۇرامىز. بٸزدٸڭ جەتٸستٸكتەرٸمٸز سەرٸكتەستەرٸمٸزدٸڭ جەتٸستٸكتەرٸنە نەگٸزدەلگەن.
بەسٸنشٸ. بٸز ٷشٸن ادام ٶمٸرٸ بەرٸنەن قىمبات
قىزمەتكەرٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ بٸز ٷشٸن اسا ماڭىزدى ٸس. اۋىر وقيعالاردىڭ الدىن-الۋعا نازار اۋدارىپ, قىزمەتٸمٸزدٸ ەلەمدەگٸ ەڭ جوعارى ستاندارتتار دەڭگەيٸندە اتقارامىز.
ال ەكونوميكا شە?
يە, شەۆرون سولاي دەيدٸ. شيرەك عاسىر بويىنا قازاقستانمەن قويىن-قولتىقتاسىپ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان كومپانييا وسى ۋاقىتقا دەيٸن ەلدٸڭ ەكونوميكاسىنا قىرۋار ينۆەستيتسييا قۇيدى. بٸراق قۇر سٶزدەن نە پايدا? ناقتى دەلەل كەلتٸرگەن جٶن شىعار.
سونىمەن...
1993 جىلدان 2017 جىلعا دەيٸنگٸ ارالىقتا شەۆرون قازاقستانعا 125 ميلليارد دوللاردان استام قارجى قۇيىپتى. از با? از دەپ ايتۋعا اۋزىمىز بارمايدى.
1993 جىلدان باستاپ وسى كٷنگە دەيٸن تشو قازاقستاندىق كومپانييالاردىڭ 24 ميلليارد دوللارىن قۇرايتىن تاۋارلارى مەن قىزمەتتەرٸن پايدالانعان ەكەن.
بٷگٸنگٸ تاڭدا تشو-دا ەڭبەك ەتەتٸن قازاقستاندىق قىزمەتكەرلەردٸڭ ٷلەسٸ 80 پايىزدان اسىپ جىعىلعان (1993 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 50 پايىزدى قۇراعان-تۇعىن).
الداعى جىلدارى بۇل كٶرسەتكٸش ٶسە تٷسپەسە, تٶمەندەمەيدٸ. جەرگٸلٸكتٸ ماماندار كەيبٸرەۋ ويلاعانداي شەۆروننىڭ «قارا جۇمىسىندا» جٷرگەن جوق. ەزٸر تشو-داعى قازاقستاندىق ماماندار جالپى باسشىلىق قۇرامنىڭ 67 پايىزىن قۇرايدى. كادرلاردى وقىتۋ جەنە شىڭداۋ جٶنٸندەگٸ تۇراقتى باعدارلامانىڭ نەتيجەسٸندە جاۋاپتى قىزمەتكە تاعايىندالعان جەرگٸلٸكتٸ قىزمەتكەرلەر قاتارى ارتىپ كەلەدٸ.
بٸر عانا دەلەل. بٸر عانا بىلتىرعى جىلى 156 قازاقستاندىق قىزمەتكەر باسشىلىق, جاۋاپتى جەنە ماڭىزدى تەحنيكالىق قىزمەتتەگٸ شەتەلدٸك قىزمەتكەرلەردٸ الماستىرعان.
بٸر عانا بىلتىرعى جىلى تشو قازاقستاندا جاسالعان تاۋارلار مەن قىزمەت تٷرلەرٸن پايدالانۋعا 2,5 ميلليارد دوللارى شاماسىندا قارجى بٶلسە, ونىڭ 1,1 ميلليارد اقش دوللارىنان استامى ككج-ۇەقبج اياسىندا جۇمسالىپتى.
«شەۆروننىڭ» شاراپاتى تەك مۇنىمەن شەكتەلٸپ وتىرعان جوق.
كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسى – ۇڭعى ەرنەۋٸندەگٸ قىسىمدى باسقارۋ جوباسىن (ككج-ۇەقبج) اياسىندا 30 مىڭنان قازاقستاندىق جۇمىسقا تارتىلىپتى. قازٸرگٸ كٷنٸ بۇل جوبادا جۇمىسشىلاردىڭ 92 پايىزى ٶز ماماندارىمىز.
«شەۆرون» كومپانيياسىنىڭ پوليەتيلەن قۇبىر جەنە قۇبىر ارماتۋراسى زاۋىتتارىندا بارلىق باسشىلار مەن جۇمىسكەرلەر قازاقستان ازاماتتارى. زاۋىتتا جەرگٸلٸكتٸ جۇمىسكەرلەرگە 205 جۇمىس ورنى بار, سونىڭ ٸشٸندە 120 تۇراقتى جۇمىس ورنى.
بىلايشا ايتقاندا, شەۆرون قازاقستانداعى جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەسٸن شەشۋگە ٷلكەن مٶلشەردە ٷلەس قوسۋدا.
تەك بۇل عانا ما?
شەۆروننىڭ شاراپاتى تەك مۇنىمەن شەكتەلٸپ وتىرعان جوق, ەرينە. كومپانييانىڭ ەلەۋمەتتٸك جوبالارى تاعى بٸر ماقالاعا ارقاۋ بولادى, انىعىندا.
1993 جىلدان بەرٸگە دەيٸن تشو ٶز قىزمەتكەرلەرٸ مەن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەرتٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك جوبالارىنا 1,4 ميلليارد دوللاردان استام قارجى جۇمساعان ەكەن.
قازاقستانعا كەلگەن العاشقى كٷندەردەن باستاپ «شەۆرون» ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى جانداندىرۋدى قولعا الدى.
بۇلاردىڭ العاشقىسى «اتىراۋ بونۋس قورى» باعدارلاماسى-تۇعىن.
1993-1998 جىلدىڭ ارالىعىندا جٷزەگە اسىرىلعان بۇل جوبانىڭ بيۋدجەتٸ 50 ملن. دوللاردى قۇراعان.
اتالعان قاراجاتقا اتىراۋدا قالالىق قازاندىققا دەيٸن اۆتوماتتاندىرىلدى. قالانىڭ ٸرگەسٸندەگٸ اۋىل-ايماقتاردى گازبەن قامتۋعا جەتكٸلٸكتٸ قۋاتى بار تابيعي گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلدٸ.
«اتىراۋ بونۋس قورى» باعدارلاماسى اياسىندا نان زاۋىتى سالىندى. اتىراۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىن جٶندەۋ جەنە قايتا جاراقتاندىرۋ جۇمىستارى جاسالدى. قۇلسارىدا جەدەل مەديتسينالىق جەردەم كٶرسەتۋ اۋرۋحاناسى, ال اتىراۋ قالاسىندا جاڭا مەديتسينالىق اپپاراتتارمەن جابدىقتالعان دياگنوستيكالىق ورتالىق سالىندى.
انىعى, بۇل باعدارلاما «شەۆروننىڭ» ەلەۋمەتتٸك سالاداعى العاشقى جوبالارىنىڭ بٸرٸ ەدٸ.
بۇدان كەيٸنگٸ 1999 جىلى ەزٸرلەنگەن «يگٸلٸك» باعدارلاماسى ەلٸ بار.
بٸر عانا بىلتىرعى جىلى «يگٸلٸك» ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىم باعدارلاماسىنا كومپانييا 25 ملن. دوللار اۋدارعان ەكەن.
وسىنشاما قاراجاتتىڭ نەگٸزگٸ ٷلەسٸ اتىراۋ ٶڭٸرٸندەگٸ بالاباقشالار, مەكتەپتەر جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالعان.
بٸرٸ عانا بىلتىرعى جىلى اتىراۋ وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸلٸم بەرۋ سالالارىن قولداۋعا تشو-نىڭ ەلەۋمەتتٸك ينۆەستيتسييالار باعدارلاماسى ەسەبٸنەن 1 ميلليون دوللارى شاماسىندا قارجى بٶلٸنگەن.
جالپى ايتقاندا, جىلدىق بيۋدجەتٸ 25 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايتىن «يگٸلٸك» باعدارلاماسى اياسىندا 110-نان استام ەلەۋمەتتٸك ماڭىزعا يە ينفراقۇرىلىم نىساندارى سالىنىپ, دەرٸگەرلەر, مۇعالٸمدەر جەنە تەحنيكالىق ماماندار ٷشٸن مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلىپتى.
«يگٸلٸك» باعدارلاماسىنىڭ جىلدىق بيۋدجەتٸ جىل سايىن ٶسٸپ كەلەدٸ.
«شەۆرون» بٸلٸم سالاسىنا دا ەدەۋٸر ىقپال ەتتٸ. وسىدان 5 جىل بۇرىن كومپانييانىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرستيتەتٸنٸڭ (قبتۋ) جانىنان العاشقى رەت قازاقستان تەڭٸز اكادەميياسى قۇرىلدى. اكامەدييانىڭ العاشقى تٷلەكتەرٸ قازٸرگٸ كٷنٸ تەڭٸز تاسىمالى سالاسىندا تەر تٶگٸپ جٷر.
وسىلايشا «شەۆرون» نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان ازاماتتارىن دەستٷرلٸ مۇنايگاز سەكتورىنان تىس جەرلەرگە جۇمىسقا تۇرعىزۋ ماقساتىنداعى تاپسىرماسىن العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ ورىندادى.
ەكونوميكانى جەنە شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋ دا «شەۆرون» كومپانيياسىنىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك ينۆەستيتسييالىق قىزمەتٸنٸڭ ەڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ بولىپ تابىلادى.
«شەۆرون» قازاقستاننىڭ قولٶنەرشٸلەر وداعىمەن تىعىز قارىم-قاتىناسىن جالعاستىرىپ كەلەدٸ جەنە مىڭداعان قولٶنەرشٸلەرگە بيزنەستٸ دامىتۋعا جەنە ديزاين جاعىنان كٶمەكتەسەدٸ. نەتيجەسٸندە, قولٶنەر بۇيىمدارىنىڭ ساپاسى جوعارىلاپ, نارىق كەڭەيٸپ, شەبەرلەردٸڭ اقپارات الماسۋ ٶرٸسٸ ارتتى.
ەكٸ جىل بويى «شەۆرون» جەنە قازاقستانداعى بريتاندىق كەڭەس بٸرٸگٸپ, 17-19 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ بەسەكەلەستٸ ەڭبەك نارىعىندا جۇمىسقا تۇرۋ قابٸلەتٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جاڭا جوبانى جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ.
مۇنىڭ بەرٸ ەڭبەك. ەڭبەكتٸڭ ەلەنبەۋٸ مٷمكٸن ەمەس. ەل كٶرٸپ وتىر. شاراپاتىن سەزٸنٸپ وتىر.
2011 جىلى «تەڭٸزشەۆرويل» ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك جٶنٸندەگٸ «پارىز» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىندا گران-پري سىيلىعىنا يە بولدى.
ەكولوگييا ەسكەرٸلە مە?
«شەۆرون» قورشاعان ورتانى قورعاۋدا قانشالىقتى بەلسەندٸ? ەكولوگييا تالاپتارى قانشالىقتى ساقتالادى, قانشالىقتى ەسكەرٸلەدٸ?
«تەڭٸزشەۆرويل» جشس-ى كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسى-ۇڭعى ەرنەۋٸندەگٸ قىسىمدى باسقارۋ جوباسىنىڭ ديرەكتورى ميك كرەيلي گازەتٸمٸزگە بەرگەن سۇحباتىندا وسى مەسەلەنٸڭ اق-قاراسىن اجىراتىپ بەرگەن.
«قورشاعان ورتانى قورعاۋدا بٸز «شەۆرون» كورپوراتسيياسىنىڭ ستاندارتتارىن ۇستانامىز. ولارعا «شەۆرون» كومپانيياسىنىڭ ەكولوگييا, تەحنولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ سەكٸلدٸ باعىتتار بويىنشا ٶندٸرٸستەگٸ جەتەكشٸ كٶرسەتكٸشتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى كٸرەدٸ.
2000 جىلدان بەرٸ تشو گازدى الاۋدا جاعۋدى 84%-عا قىسقارتتى, ال گازدى كەدەگە جاراتۋدى 98%-عا ارتتىردى, بۇل جەتٸستٸككە سالامىزداعى قاۋىمداستىقتار جوعارعى باعا بەرٸپ وتىر», – دەگەن ەدٸ كرەيلي.
كرەيليدٸڭ سٶزٸن تولىقتىرا كەتەلٸك. 2000 جىلدان بەرٸ ەكولوگييالىق ىقپالدى ازايتۋعا بارلىعى 3 ميلليارد دوللار باعىتتالىپتى.
جىل سايىنعى شيكٸ مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 2,5 ەسە ارتقانىمەن, تشو-نىڭ كاپيتالدىق باعدارلامالارى مەن قوندىرعىلاردىڭ سەنٸمدٸ جۇمىس ٸستەۋٸنٸڭ ارقاسىندا مۇنايدىڭ بٸر تونناسىنا شاققانداعى اۋا شىعارىندىلارى 2000 جىلدان بەرٸ 71 پايىزعا ازايعان.
ال بىلتىرعى جىلى ٶندٸرٸستٸك بازانىڭ پايدالانۋ جەنە تەحنيكالىق قىزمەت كٶرسەتۋ ۋچاسكەسٸندە جاڭا زەرتحانا اشىلدى.
زەرتحانا تشو-نىڭ ەكولوگييالىق مونيتورينگ باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە قورشاعان ورتانىڭ احۋالى تۋرالى ساپالى مەلٸمەتتەر الۋ ٷشٸن سىناما الۋ جەنە تالداۋ جۇمىستارىن قولداۋ ماقساتىندا قۇرىلعان.
«ادامداردىڭ دەنساۋلىعى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ – بٸزدٸڭ كومپانييانىڭ نەگٸزگٸ قۇندىلىقتارىنىڭ بٸرٸ», – دەيدٸ بۇل رەتتە شەۆرون.
كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسى
«تەڭٸزشەۆرويل» كومپانيياسى كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ يدەياسى نەدە?
وسىعان وراي بٸزدٸڭ باسىلىمعا سۇحبات بەرگەن تاعى سول «تەڭٸزشەۆرويل» جشس-ى كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسى-ۇڭعى ەرنەۋٸندەگٸ قىسىمدى باسقارۋ جوباسىنىڭ ديرەكتورى ميك كرەيليدٸڭ سٶزٸ ويىمىزعا ورالىپ وتىر.
«ككج-ۇەقبج (كەلەشەك كەڭەيۋ جوباسى-ۇڭعى ەرنەۋٸندەگٸ قىسىمدى باسقارۋ جوباسى) – تەڭٸز كەن ورنىنداعى قولدانىستاعى زاۋىتتاردىڭ تولىق قۋاتتا جۇمىس ٸستەۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن بٸر مەزگٸلدە جٷزەگە اسىرىلاتىن بٸرٸككەن جوبا.
بۇل جوبا تەڭٸز كەنٸشٸنٸڭ جىلدىق مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸن شامامەن 12 ملن تونناعا ارتتىرىپ, جالپى مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸن 39 ملن تونناعا دەيٸن جەتكٸزەدٸ دەپ ٷمٸتتەنٸپ وتىرمىز. بۇل قازاقستان ەكونوميكاسىنا دا زور سەرپٸن ەكەلەتٸن دٷنيە بولماق.
ال جۇمىس كٷشٸنە قاتىستى الاڭداماڭىزدار. قازٸردە 20 مىڭنان استام قازاقستان ازاماتتارى ككج-ۇەقبج جوباسىنىڭ ەل ٸشٸندە ورنالاسقان ٶندٸرٸس الاڭدارى مەن جۇمىس ورىندارىندا قىزمەت ەتٸپ جاتىر, بۇل دەگەنٸمٸز – جوبانىڭ قازاقستانداعى جالپى جۇمىس كٷشٸنٸڭ 92 پايىزى», – دەگەن ەدٸ كرەيلي.
جاسىرارى جوق, «شەۆرون» تەڭٸز كەن ورنىن ودان ەرٸ كەڭەيتۋدەن ٷلكەن ٷمٸت كٷتٸپ وتىر. بٸز بٸلسەك, مۇنداعى العاشقى مۇناي 2022 جىلى ٶندٸرٸلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
ەكٸنشٸ ساۋال: بۇل جوبا قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانشالىقتى پايدا ەكەلۋٸ مٷمكٸن?
«شەۆرون» باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا ككج-ۇەقبج جوباسىنىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا ەكەلەتٸن پايداسى زور.
«اتاپ ايتقاندا, – دەيدٸ «شەۆرون»....
- قۇرىلىس جەنە جاساپ شىعارۋ جۇمىستارىنىڭ قىزعان شاعىندا شامامەن 20 000 جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى.
- قازاقستاندىق مەردٸگەرلەردٸ قامتۋ بٸز ٷشٸن ەڭ ماڭىزدى مەسەلە. تشو ككج-ۇەقبج جوباسىنىڭ جوبالاۋ, ساتىپ الۋ جەنە جاساپ شىعارۋ قىزمەتتەرٸنە 1700 قازاقستاندىق كەسٸپورىندى تارتۋ ٷشٸن باستاپقى ٸرٸكتەۋدەن ٶتكٸزدٸ.
- ككج-ۇەقبج جوباسى قازاقستانداعى بيزنەسكە جەنە ادامدارعا وزىق تەحنولوگييالى قۇرالداردى پايدالانۋ, جاڭا وقىتۋ ۇيىمدارىن اشۋ جەنە مودۋلدەردٸ جاساپ شىعارۋ سيياقتى جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشادى.
سٸز بٸلەسٸز بە?
2017 جىلى تشو رەكوردتىق 28,7 ملن تونا مۇناي ٶندٸردٸ.
تشو بٷكٸل قازاقستان مۇنايىنىڭ ٷشتەن بٸرٸن ٶندٸرەدٸ.
2017 جىلى تشو قۇرىلعان ۋاقىتتان باستاپ 3 ملرد باررەل مۇناي ٶندٸرٸسٸنە قول جەتكٸزدٸ
2017 جىل. TشO قىزمەتكەرلەرٸ جۇمىس ۋاقىتى شىعىندالاتىن توسىن وقيعاسىز 60 ملن. ادام-ساعات كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزدٸ. بۇل تشو تاريحىنداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش.
2017 جىل. TشO قازاقستاندىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸ ساتىپ الۋ بويىنشا جاڭا رەكورد ورناتتى: 2,5 ملرد. استام اقش دوللارى, سونىڭ ٸشٸندە ككج-ۇەقبج بويىنشا 1,12 ملرد. اقش دوللارى جۇمسالدى. تشو-نىڭ 1993 جىلدان بەرگٸ قازاقستاندىق قامتۋعا سالعان قاراجاتى 24 ملرد. اقش دوللارىنان استى.
2017 جىل. تشو-نىڭ 1999 جىلدان بەرٸ «يگٸلٸك» باعدارلاماسى بويىنشا جالپى جۇمساعان قاراجاتى 239 ملن. اقش دوللارىنان استى. 110 جوبا جٷزەگە اسىپ, مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى.
P.S. ٶزٸڭ ەڭبەك ەتەتٸن مەملەكەتكە قۇرمەت كٶرسەتۋ, ەلدٸڭ, ەلەۋمەتتٸڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋ, ونى ابىرويمەن اتقارۋ ٷلكەن كٷش پەن مول قارجىنى قاجەت ەتەدٸ. ەڭ باستىسى سوعان دەگەن نيەت كەرەك. «شەۆرون» كومپانيياسى بۇل باعىتتا كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارۋدا. سوندىقتان دا ٷلكەن بەدەلگە يە.
دۋمان بىقاي,
ارنايى «قالا مەن دالا» گازەتٸ ٷشٸن
