سەزٸم جىرى ساكۋرا
حانامي – شيە اعاشىنىڭ گٷلدەنۋ كەزەڭٸ. بۇل مەرەكە جاپونيياداعى ەجەلگٸ تانگ يمپەريياسىندا XII عاسىردان بەرٸ ەرەكشە اتاپ ٶتٸلٸپ كەلەدٸ. شىعۋ تاريحىندا تٷرلٸ اڭىزدار دا بار.
جاپوننىڭ اتاقتى قىلقالام شەبەرٸ كانوۋبي تسۋنوبۋدىڭ اتى تاريحتا ساكۋرامەن بايلانىستى ساقتالعان. ونىڭ تۋىندىلارى توكيوداعى سانتوريي مۇراجايىنان تاماشالاۋعا بولادى. جاپون سۋرەتشٸلەرٸ ٶز تۋىندىلارى ارقىلى ساكۋرا – گٷلدەنگەن عۇمىر, ساكۋرا – ٶركەندەگەن تٸرشٸلٸك, ساكۋرا – جۇماق دەگەن يدەيانى بەينەلەگەن.
جاپونييادا كٶكتەم ەرتە شىعادى. سوندىقتان ساكۋرانىڭ گٷلدەنۋٸن بٷكٸل جاپون حالقى بولىپ باقىلايدى. شيە اعاشتارى گٷل جارىپ تٷرلٸ تٷسكە ەنۋٸن قالت جٸبەرمەيدٸ. بۇل كەزەڭ نەگٸزٸنەن ناۋرىز ايىنىڭ باسىنان مامىر ايىنىڭ ورتاسىنا دەيٸن جالعاسادى. حانامي مەملەكەتتە رەسمي مەرەكە بولىپ بەكٸتٸلگەن. مەرەكە كەزٸندە ادامدار جۇمىسقا, جاستار مەن بالالار ساباقتارىنان بوساتىلادى. بارلىعى ساياباقتاردا, اللەيالاردا, تٷرلٸ دەمالىس ورىندارىندا قىدىرىپ, كٶڭٸل كٶتەرەدٸ. ورتالىق الاڭداردا ادامداردان اياق الىپ جٷرگٸسٸز جاعدايعا جەتەدٸ. ساكۋرو گٷلدەگەن كەزدە جاپوندار ۇلتتىق كيٸمدەرٸن كيٸپ, ۇلتتىق بيلەرٸن كٶپشٸلٸككە تارتۋ ەتسە, ۇلتتىق ەندەرٸن اسپانداتا شىرقايدى.
بەتٸن اققا بوياپ كيمونوسىن كيگەن جاپون ەيەلدەرٸ ۇلتتىق تاعامدارىنان قوناقتارعا دەم تاتقىزادى. بٸر-بٸرٸنە يگٸ تٸلەك-لەبٸزدەرٸن ايتىپ, كەلەسٸ كٶكتەمدە مولشىلىقتا, امانشىلىقتا جولىعۋىنا نيەت بٸلدٸرەدٸ. جاپوندار كٶكتەمنٸڭ وسىناۋ مەرەكەسٸن شەكسٸز سٷيٸسپەنشٸلٸكپەن قارسى الادى. جالپى جاپونداردىڭ ۇلتتىق سيمۆولىن كٶرسەتەتٸن ماڭعىزدى مەيرام. كٶكتەم مەزگٸلٸن وسىنداي الاپات سەزٸممەن سٷيەتٸن جاپونداردىڭ ساكۋرو تۋرالى حالىقتىق ەنٸ دە بار. «ساكۋرو» ەنٸن قازٸر جاپون ساحناسىندا يكيمينو گاكاري اتتى ەنشٸ قىز ورىنداپ جٷر. ونى بٸز ٶلەڭ تٷرٸندە سٸزدەرگە اۋدارىپ جەتكٸزۋگە تىرىستىق:
ساكۋرا كٷلتەلەرٸ تٷسەدٸ
ەسكە ساپ قول ۇستاسقان كٷندەردٸ.
سٸز بەرگەن – عاشىق جاننىڭ ۋەدەسٸ,
ساقتالىپ, بٸر جٷرەكتە بٷرلەندٸ.
ساكۋرا,
ەر كەزدە باراتىنبىز ەسٸمدە,
پويىزعا ەكەۋٸمٸز, بٸز بٸرگە.
كٶڭٸلدٸ مۇنداي سەتتەر كەرەمەت,
مەن ٷشٸن سوزىلعانداي مەڭگٸگە.
ەر كەزدە قارايلاسام ٶتكەنگە,
ەر ۋاقىت, كٶزٸم جۇمىپ بٸر سەتكە:
مەنٸمەن وسى ماڭدا ەمەسسٸز,
جادىمدا ەستەلٸكتەر كٶپ مەندە.
ٷمٸتسٸز – سول ۋاقىتتار, بٸلەمٸن
مەندەگٸ دٸرٸل قاققان جٷرەگٸم,
بايقاساڭ, بوس ورىن بار ەلٸ دە
بايقاسام سٸز تابارسىز بٸر ەمٸن.
بالالىق, عۇمىر سولدى – يٸرٸم
سٸزسٸز جوق, مەنٸڭ بٷكٸل ٶمٸرٸم.
سٸز مەننەن بولساڭىز دا الىستا,
مەن سوناۋ شيە گٷلدٸ كٶرەمٸن.
مەن عانا سٸزدٸ ەستي الامىن,
سٸزدەگٸ جٷرەك ٷنٸن قالادىم.
شيەلەر بٷرشٸك اتقان كٶكتەمدە,
مەن سٸزبەن مەڭگٸ بٸرگە بولامىن.
ساكۋرا كٷلتەلەرٸ تٷسەدٸ,
ەسكە ساپ قول ۇستاسقان كٷندەردٸ.
سٸز بەرگەن – عاشىق جانىڭ ۋەدەسٸ,
ساقتالىپ, بٸر جٷرەكتە بٷرلەندٸ...
ەدٸلەت ىقىلاس, اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دىڭ ستۋدەنتٸ
(ٶلەڭدٸ اعىلشىن تٸلٸنەن اۋدارعان اۆتور)
