«ASAR» ٷش جاقتى سەرٸكتەستٸك فورۋمى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ قۇرامداس بٶلٸگٸ. جىل سايىن ٷەۇ بيزنەس پەن مەملەكەت اراسىنداعى ديالوگ الاڭىنا اينالعان. فورۋم جەرگٸلٸكتٸ قوعامداستىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋدە بيزنەس, ٷكٸمەتتٸك ەمەس سەكتور جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ كٷش-جٸگەرٸن بەلسەندٸ ەتۋگە باعىتتالعان. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ العا باسۋىنا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى وڭ ىقپال ەتٸپ وتىر. باعدارلاما اياسىنداعى «تۋعان جەر» جوباسى ازاماتتار مەن ٷەۇ بيزنەسمەندەردٸ ماڭىزدى پروبلەمالاردى شەشۋگە, ۇلتتىق پاتريوتيزمدٸ دامىتۋعا جۇمىلدىرادى. ٷەۇ ٷشٸن دە, بيزنەس ٷشٸن دە ەلەۋمەتتٸك جوبالاردا نەگٸزگٸ سەرٸكتەس مەملەكەت ەكەنٸ جاسىرىن ەمەس.

وسىنداي ماقساتتا بيىل فورۋم تالدىقورعان قالاسىندا ۇيىمداستىرىلدى.
القالى جيىنعا 300-گە جۋىق وتاندىق, حالىقارالىق ٷەۇ, ٸرٸ بيزنەس قۇرىلىمدار, ورتالىق جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن قوعام قايراتكەرلەرٸ قاتىستى. سونىمەن بٸرگە ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ 13 ٶكٸلٸ ارنايى كەلدٸ. ونىڭ 10-ى – وتاندىق, 3-ەۋٸ شەتەلدٸك ماماندار.
فورۋم بارىسىندا شەبەرلٸك ساباعى, case-study وقىتۋ سەمينارلارى, دەباتتار ٶتكٸزٸلٸپ, «Smartجەتىسۋ» وقۋ-ەدٸستەمەلٸك زەرتتەۋلەرٸ مەن پٸكٸرتالاس وتىرىسى ۇيىمداستىرىلدى. قاتىسۋشىلار اۋىلدى ايماقتاردى دامىتۋ مەسەلەلەرٸن, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى جوسپارلاۋ, ٷەۇ-عى زاماناۋي باسقارۋدى ٶڭٸرلەردٸڭ تۇراقتى دامۋىنداعى ونىڭ تيٸمدٸ فاكتورى, «ٶڭٸرلەرگە ارنالعان ەلەۋمەتتٸك باستامالار», «جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ – تۇراقتى دامۋدىڭ نەگٸزٸ» جەنە «جەرگٸلٸكتٸ قوعامداستىق جەنە يننوۆاتسييا» سيياقتى اۋقىمدى تاقىرىپتاردى تالقىلادى.
سولاردىڭ بٸرٸ بولگارييا مەملەكەتٸنٸڭ «جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى رەفورمالاۋ» قورىنىڭ ساراپشىسى دا ٶز ويىمەن بٶلٸستٸ.
«ٶمٸر ەر ۋاقىتتا ەر سەكتوردىڭ بەلسەندٸلٸگٸنە مۇقتاج. ٶيتكەنٸ ەر سەكتور ٶزٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸراق بەرٸ بٸرٸكپەگەن سوڭ كٶڭٸل كٶنشٸتەرلٸك نەتيجە بولمايدى. سوندىقتان مەن ەكٸ كٷن بويى مۇندا كەلگەندەر ٶزدەرٸنە سەرٸكتەس تاۋىپ, تىڭ جوبانىڭ مەحانيزمٸ مەن مودەلٸن دايىندايدى دەپ ويلايمىن. مەن مىسالى ەرٸپتەستەرٸمە «ينكليۋزيۆتٸ جوسپارلاۋدىڭ جٷيەسٸ» اتتى بولگارلىق ٷلگٸنٸ ۇسىنامىن. ونىم وسىنداعىلار ٷشٸن تيٸمدٸ بولۋى مٷمكٸن. مەن دە ٶز كەزەگٸندە قازاقستاندىقتاردىڭ وزىق تەجٸريبەلەرٸن ەلٸمە الىپ قايتامىن», – دەيدٸ الەكساندر ميحايلوۆ.
تيٸمدٸ بولىپ وتىرعان ٷش جاقتى سەرٸكتەستٸكتٸڭ تيٸمدٸ ٷلگٸسٸمەن «قوعامدىق ماڭىزى بار باستامالاردى دامىتۋ» قورىنىڭ مەنەدجەرٸ تاتيانا نەمتسان دا بٶلٸستٸ.
«ەلدەگٸ ازاماتتىق سەكتورلار بٷگٸندە اسا زور ەلەۋمەتتٸك باستامالاردى ٸسكە اسىرىپ وتىر. ەلٸمٸز ٷلكەن بولعاندىقتان ەر ٶڭٸردە ٶزٸنە تەن شەشٸمٸن كٷتكەن مەسەلەلەر بار. سونى وسىنداي فورۋمداردا ايقىنداپ, ٷش جاقتى بٸرلەسكەن كٷشپەن العا قويعان ماقساتقا جەتۋگە ىقپال ەتەدٸ», – دەدٸ.
پلەنارلىق سەسسييا جۇمىسىن دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترٸ دارحان كەلەتاەۆ اشتى.
ول العىسٶزٸندە «الماتى وبلىسى ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار جەرگٸلٸكتٸ قوعامداستىق قورىن قۇرۋ بويىنشا ارنايى جوبا ەزٸرلەگەن جەنە ونى تەجٸريبە جٷزٸندە ٸسكە اسىرعان ەلٸمٸزدەگٸ العاشقى ٶڭٸر», – دەپ اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار «ەلەۋمەتتٸك يدەيالار پلاتفورماسىنىڭ» شەڭبەرٸندە كەسٸپكەرلەردەن قولداۋ تاپقان جوبالارمەن تانىستى.
فورۋمعا 216 ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷسكەن, ونىڭ ٸشٸنەن 141 جوبا ٸرٸكتەلٸپ الىندى. سەگٸز جوبا, ياعني ۇيىمداردىڭ قۇنى 4,6 ملرد تەڭگە بولاتىن تٶرت جوبا كەسٸپكەرلەر تاراپىنان قولداۋعا يە بولادى. اتاپ ايتقاندا, تالدىقورعان قالالىق «قامقور» مٷگەدەكتەر قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ ۇسىنعان «شەكسٸز بي», «قاراساي اۋدانىنان «بالاتاي» قب-نىڭ «مۇرانى دامىتامىز – تۋريزمدٸ جەنە ٶزٸمٸزدٸ دامىتامىز» جوباسى, كەربۇلاق اۋداندىق «قامقور» مٷگەدەكتەر قوعامى» قب-نىڭ «مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جەنە دتسپ-مەن اۋىراتىن بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعى» جوباسى جەنە كٶكسۋ اۋداندىق «ٷش ۇرپاق» قب-نىڭ «ٷش ۇرپاق» جوباسى.

وسى جوبالار ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن جاقسارتۋعا جەنە تۇرعىنداردىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە باعىتتالعان. مىسالى, «ناقتى كٶمەك» قوعامدىق قورىنىڭ جوباسى (جامبىل وبلىسى) مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جانداردى پٸشٸپ-تٸگۋگە, قولٶنەرگە, توقىما ٸسٸنە, قۇراق ٶنەرٸنە ٷيرەتۋ جەنە ەرٸ قاراي جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى قاراستىرادى.
جالپى, الماتى وبلىسىندا قازٸرگٸ كەزدە 415 ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم بار. ٶتكەن جىلى ەلەۋمەتتٸك مەملەكەتتٸك تاپسىرىستاردى ورىنداۋعا وبلىستا 414,5 ملن تەڭگە بٶلٸندٸ, ونىڭ 100,0 ملن تەڭگەسٸ ٷەۇ-لاردى قولداۋعا باعىتتالعان. سونىمەن قاتار ٶتكەن جىلى ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدارعا ارنالعان كونسالتينگ ورتالىعى اشىلدى. ورتالىق جۇمىسىن جٷيەلەندٸرۋ ماقساتىندا 2018-2020 جىلدارعا 60 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان.
جىل سايىنعى دەستٷر بويىنشا فورۋمدا ٷەۇ, بيزنەس جەنە مەملەكەتتٸك ورگاندار اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويۋ رەسٸمٸ ٶتكٸزٸلەدٸ. «ASAR» فورۋمىنىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا سەگٸز قۇجاتقا, ونىڭ ٸشٸندە ٷەۇ مەن بيزنەس اراسىنداعى سەرٸكتەستٸك تۋرالى جەتٸ مەموراندۋمعا جەنە دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترلٸگٸ مەن «اتامەكەن» ۇكپ اراسىندا سەرٸكتەستٸك كەلٸسٸمٸنە قول قويىلدى.
ايتا كەتەيٸك, العاشقى «ASAR» فورۋمى 2017 جىلى اتىراۋدا ٶتكەن بولاتىن. فورۋم ٶڭٸرلەردەگٸ ٷش جاقتى ىنتىماقتاستىق مٷمكٸندٸكتەرٸن جەنە قارقىنىن كٶرسەتۋگە سەرپٸن بەرەدٸ ەكەن. سوندىقتان «ەر جىلى – جاڭا ٶڭٸر» قاعيداسى بويىنشا ٶتۋدە. ەكٸ كٷنگە سوزىلعان فورۋمنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى, قر دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترلٸگٸ, الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ, «اتامەكەن» ۇكپ جەنە «ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعى» ۇاق بولىپ تابىلادى.
بالجان قايراتقىزى, الماتى وبلىسى