قاراعاندىدا جىلۋ جەنە سۋ جەلٸلەرٸن جاڭعىرتۋ, گازداندىرۋ, ەلەكتر ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جەنە جاڭا جولدار سالۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. سونىمەن قاتار وبلىستا كەرٸز جەلٸلەرٸ مەن تازارتۋ قۇرىلىستارىن جاڭارتۋ جوبالارى ٸسكە اسىرىلۋدا, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قالاداعى نەگٸزگٸ جوبالاردىڭ بٸرٸ – جارتى عاسىردان استام ۋاقىت بويى ورتالىق بٶلٸكتٸ جىلۋمەن قامتاماسىز ەتٸپ كەلە جاتقان م-2 جىلۋ ماگيسترالٸن قايتا جاڭعىرتۋ. جوبا اياسىندا قۇبىرلاردىڭ ديامەترٸ 500 ميلليمەتردەن 800 ميلليمەترگە دەيٸن ۇلعايتىلادى. بۇل جەلٸنٸڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن ارتتىرىپ, جاڭا نىسانداردى قوسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن رەزەرۆ قالىپتاستىرۋعا تيٸس.
سونداي-اق «گولۋبىە پرۋدى» شاعىناۋدانىنان كارل ماركس كٶشەسٸندەگٸ جول ٶتكەلٸنە دەيٸنگٸ م-3 جىلۋ ماگيسترالٸ جاڭارتىلىپ جاتىر. بۇل ۋچاسكەدە قۇبىردىڭ تٶرت جەلٸسٸن اۋىستىرۋ كٶزدەلگەن. ولاردىڭ بٸرٸنٸڭ ديامەترٸ ٷلكەيتٸلٸپ, جەلٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ جەرٷستٸ تەسٸلٸنەن جەراستى تٶسەۋ ەدٸسٸنە اۋىستىرىلادى.
بۇدان بٶلەك, №3 جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنان ورتالىق ترانزيتتٸك-تاراتۋ پۋنكتٸنە دەيٸنگٸ جىلۋ ماگيسترالٸنٸڭ بٸرٸنشٸ كەزەگٸن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
سۋ جەنە كەرٸز جەلٸلەرٸن جاڭعىرتۋ
قالادا سۋ قۇبىرلارى مەن كەرٸز جٷيەلەرٸن جاڭارتۋ دا نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ بولىپ وتىر. «قاراعاندى سۋ» كەسٸپورنى بيىل 28 نىساندا رەكونسترۋكتسييا جٷرگٸزٸپ, جالپى ۇزىندىعى شامامەن 36,7 شاقىرىم جەلٸنٸ جاڭارتۋدى جوسپارلاعان.
سونىمەن قاتار توزۋ دەڭگەيٸ جوعارى كەرٸز كوللەكتورلارىن قايتا جاڭعىرتۋ جوبالارى قاراستىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا 1976–1979 جىلدارى پايدالانۋعا بەرٸلگەن №19 كوللەكتور بار. ونىڭ توزۋ دەڭگەيٸ 95 پايىزعا جەتكەن. جوبا جاڭا قالاداعى, مەلكومبينات, كيرزاۆود-1 جەنە كيرزاۆود-2 اۋداندارىنداعى, سونداي-اق ۆولوچاەۆسكايا كٶشەسٸ ماڭىنداعى سۋ بۇرۋ جٷيەسٸنٸڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
ٶركەن كٶشەسٸندەگٸ 1970 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان كەرٸز كوللەكتورىنىڭ توزۋ دەڭگەيٸ 100 پايىزعا جەتكەن. ونى جاڭارتۋ مايقۇدىق پەن سۇرىپتاۋ اۋداندارىنداعى سۋ بۇرۋ جٷيەسٸنٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا تيٸس.
گازداندىرۋ جەنە ەلەكترمەن جابدىقتاۋ
قاراعاندىدا جەكە تۇرعىن ٷيلەردٸ گازداندىرۋ جۇمىستارى دا جالعاسۋدا. اكيماتتىڭ مەلٸمەتٸنشە, بەس ٸسكە قوسۋ كەشەنٸ بويىنشا جۇمىس اياقتالىپ, گاز جەلٸلەرٸ 10 مىڭنان استام جەكە ٷيگە دەيٸن جەتكٸزٸلگەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قۇنكەي جەنە تاۋگٷل شاعىناۋداندارىندا, سونداي-اق بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ جەتٸنشٸ ٸسكە قوسۋ كەشەنٸندە قۇرىلىس جٷرٸپ جاتىر.
ەلەكتر ينفراقۇرىلىمى دا جاڭعىرتىلىپ جاتىر. ەليحان بٶكەيحان اۋدانى, ٷزەنكا, جبي, وڭتٷستٸك-شىعىس جەنە جاڭا مايقۇدىق اۋماقتارىندا جاڭا ەلەكتر جەلٸلەرٸ تارتىلىپ, قولدانىستاعى جەلٸلەر قايتا جاڭارتىلادى. سونىمەن بٸرگە ەلەكتر باعانالارى اۋىستىرىلىپ, ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسييالار جاڭعىرتىلۋدا.
قالاداعى ماڭىزدى نىسانداردىڭ بٸرٸ – 1974 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان «فيودوروۆكا» قوسالقى ستانتسيياسى. ول 4 مىڭنان استام تۇرعىن مەن 200-دەن استام ۇيىمدى ەلەكتر ەنەرگيياسىمەن قامتاماسىز ەتەدٸ. قايتا جاڭعىرتۋ اياسىندا ەسكٸرگەن جابدىقتار زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن اۋىستىرىلىپ جاتىر. جوبانى 2027 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان.
جاڭا جولدار مەن كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى
قالادا جول جەلٸسٸن دامىتۋ جۇمىستارى دا جٷرگٸزٸلۋدە. اتاپ ايتقاندا, وڭتٷستٸك-شىعىس پەن مايقۇدىقتى بايلانىستىرىپ, شىعىس اينالما جولىنا شىعاتىن جول سالۋ جوباسى ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونىمەن بٸرگە پريكانالنايا كٶشەسٸندە جەنە ۋنيۆەرسيتەتسكايا كٶشەسٸنٸڭ گاپەەۆ كٶشەسٸنە دەيٸنگٸ جالعاسىندا قۇرىلىس جۇمىستارى جالعاسۋدا.
بۇعان قوسا, قالاٸشٸلٸك جەنە كۆارتالٸشٸلٸك كٶشەلەر جٶندەلٸپ, جولدارعا رەكونسترۋكتسييا جەنە ورتاشا جٶندەۋ جٷرگٸزٸلۋدە. بۇل جوبالار قالانىڭ ەرتٷرلٸ اۋداندارى اراسىنداعى كٶلٸك قاتىناسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان.
وبلىستاعى ەكولوگييالىق جوبالار
قاراعاندى وبلىسىندا كەرٸز جەلٸلەرٸ مەن تازارتۋ قۇرىلىستارىن جاڭارتۋ جۇمىستارى دا جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. وبلىستىق مەسليحات بەكٸتكەن 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان ٶڭٸردٸ دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, جول جەنە ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىم جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ كٶزدەلگەن.
وبلىستىق مەسليحات ماتەريالدارىندا قاراعاندى, بالقاش, تەمٸرتاۋ, ساران قالالارىندا جەنە بٸرقاتار اۋداندا 15 تازارتۋ قۇرىلىسى مەن كەرٸز جەلٸسٸن سالۋ نەمەسە قايتا جاڭعىرتۋ جوباسى اتالعان. ولاردى 2026–2027 جىلدارى اياقتاۋ جوسپارلانعان.
سونىمەن قاتار اباي قالاسىندا قالدىقتاردى سۇرىپتاۋ جەلٸسٸ بار زاماناۋي تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار پوليگونىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. ٶڭٸردە ٶزەن ارنالارى مەن گيدروتەحنيكالىق نىسانداردى قالپىنا كەلتٸرۋ, ورمان القاپتارىن كٶبەيتۋ جەنە زاڭسىز قوقىس ورىندارىن جويۋ باعىتىنداعى جۇمىستار دا جالعاسىپ جاتىر.
وسىلايشا, قاراعاندىدا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان نەگٸزگٸ جوبالار جىلۋ, سۋ, كەرٸز, ەلەكتر جەنە جول ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋعا باعىتتالعان. ولاردىڭ نەتيجەسٸ ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸڭ توزۋىن ازايتۋعا, اپاتتىق جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا جەنە تۇرعىندارعا كٶرسەتٸلەتٸن كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا بايلانىستى بولادى.
