قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ ازاماتتىق قورعاۋ جٷيەسٸنە وزىق تەحنولوگييالار مەن جاساندى ينتەللەكت ەنگٸزٸپ, قۇتقارۋ قىزمەتتەرٸنٸڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭعىرتۋدى تاپسىردى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
مەملەكەت باسشىسى قۇتقارۋشىلار كٷنٸنە ارنالعان سالتاناتتى رەسٸمدە سالا قىزمەتكەرلەرٸنە مەملەكەتتٸك ناگرادالار تابىستاپ, تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸنٸڭ بارلىق مامانىنا العىس بٸلدٸردٸ.
توقاەۆ قۇتقارۋشى ماماندىعىنىڭ قوعام ٷشٸن ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ادام ٶمٸرٸن قورعاۋ, ادامداردى قاۋٸپ-قاتەردەن ساقتاۋ, قيىن جاعدايعا تاپ بولعاندارعا كٶمەك كٶرسەتۋ جەنە ولارعا قولداۋ بٸلدٸرۋ – قۇتقارۋشىلاردىڭ باستى مٸندەتٸ. پرەزيدەنت بۇل ماماندىقتى ەكٸنٸڭ بٸرٸ تاڭداي المايتىنىن ايتىپ, قۇتقارۋشىلار باتىل, جيناقى, شەشٸم قابىلداي بٸلەتٸن ەرٸ جوعارى بٸلٸكتٸ مامان بولۋى كەرەك ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
«قۇتقارۋشى بولۋ – قوعامدا مويىندالعان مەرتەبەلٸ مٸندەت. الايدا ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنداعى ادال ەڭبەك كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتٸنٸن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. سٸزدەرگە قويىلاتىن تالاپ ٶتە جوعارى. سٸزدەر باتىل, قايسار, جيناقى ەرٸ شەشٸمدٸ بولۋىڭىز كەرەك. ەڭ باستىسى, قۇتقارۋشى – ەلٸ ٷشٸن الاڭدايتىن پاتريوت ەرٸ جوعارى بٸلٸكتٸ مامان», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى تٶتەنشە جاعدايلار ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸن ارنايى دايارلىقتان ٶتكەن, سىن سەتتە جەدەل شەشٸم قابىلداي الاتىن جەنە قاۋٸپ-قاتەردەن تايسالمايتىن كەسٸبي ماماندار دەپ اتادى. ونىڭ سٶزٸنشە, قۇتقارۋشىلار كٷن سايىن ٶز مٸندەتٸن ورىنداۋ بارىسىندا ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرٸپ, ٶزگەلەردٸڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋعا كٷش سالادى.
پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جولىنا تٷسكەنٸن جەنە قوعام ٶمٸرٸنٸڭ بارلىق سالاسىندا رەفورمالار جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن ايتتى. ول ەلدٸڭ باستى ماقساتى – زاڭ مەن تەرتٸپ قاعيداتى, بٸرلٸك پەن كەلٸسٸم ورنىققان ەدٸلەتتٸ, وزىق, قۋاتتى جەنە تازا قازاقستان قۇرۋ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
توقاەۆ جاڭا كونستيتۋتسييانىڭ 1 شٸلدەدە زاڭدى كٷشٸنە ەنگەنٸن تاريحي وقيعا دەپ باعالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, اتا زاڭدا ادام مەن ونىڭ ٶمٸرٸ ەڭ جوعارى قۇندىلىق رەتٸندە بەكٸتٸلگەن. ال ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىنىڭ ماماندارى ادام ٶمٸرٸن قورعاۋ ارقىلى وسى كونستيتۋتسييالىق قاعيدانى جٷزەگە اسىرۋعا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ.
مەملەكەت باسشىسى مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸندەگٸ ٶزگەرٸستەرگە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدە بٸر پالاتالى قۇرىلتاي جۇمىسىن باستادى, كونستيتۋتسييالىق مەرتەبەسٸ بار قازاقستاننىڭ حالىق كەڭەسٸ ٸسكە كٸرٸستٸ جەنە قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنە رەفورما جٷرگٸزٸلدٸ. سونداي-اق بارلىق دەڭگەيدەگٸ مەسليحاتتارعا سايلاۋ ٶتەتٸنٸ ايتىلدى.
پرەزيدەنت قارۋلى كٷشتەردٸ رەفورمالاۋ جەنە جاڭا ٷلگٸدەگٸ ارمييا قالىپتاستىرۋ جۇمىسى باستالعانىن حابارلادى. ونىڭ سٶزٸنشە, قازاقستان ارميياسى زاماناۋي تالاپتارعا ساي, قۋاتتى جەنە كەز كەلگەن قاۋٸپكە تويتارىس بەرۋگە دايىن بولۋى كەرەك. ال مەملەكەتتٸڭ ستراتەگييالىق مٸندەتٸ – ەلدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ مەن ەگەمەندٸگٸن ساقتاۋ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ.
توقاەۆ ازاماتتىق قورعاۋ سالاسىن دامىتۋدا وزىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ جەنە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق ەلەۋەتتٸ كٷشەيتۋ ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سوڭعى بەس جىلدا قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار 750 مىڭنان استام شۇعىل شاقىرتۋعا جاۋاپ بەرٸپ, شامامەن 240 مىڭ ازاماتقا كٶمەك كٶرسەتكەن.
پرەزيدەنتتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, سوڭعى ٷش جىلدا ٷش مىڭعا جۋىق تەحنيكا ساتىپ الىنعان. ولاردىڭ قاتارىندا زاماناۋي ۇشاقتار مەن تٸكۇشاقتار, سونداي-اق ەرتٷرلٸ ماقساتتاعى كەمەلەر بار. بۇعان قوسا, 60-قا جۋىق ٶرت سٶندٸرۋ دەپوسى مەن قۇتقارۋ ستانتسيياسى سالىنعان.
تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸنٸڭ ەكٸ جىل بۇرىن قۇرىلعان احۋالدىق ورتالىعى قاۋٸپ-قاتەردٸ تۇراقتى باقىلاۋعا, ولاردى ەرتە انىقتاۋعا جەنە جەدەل شەشٸم قابىلداۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.
سونىمەن بٸرگە يندۋسترييالىق جەنە تاۋ-كەن كەسٸپورىندارىنداعى, سونداي-اق شالعاي ەلدٸ مەكەندەردەگٸ قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلىق تەحنولوگييالار مەن يننوۆاتسييالىق شەشٸمدەر ٶندٸرٸستٸك قاۋٸپسٸزدٸكتٸ ارتتىرىپ, اپاتتىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن جاقسارتا الادى.
پرەزيدەنت «اۋىل قۇتقارۋشىلارى» باستاماسىنىڭ نەتيجەلەرٸن دە اتاپ ٶتتٸ. وسى باعدارلاما اياسىندا سوڭعى ەكٸ جىلدا 300-گە جۋىق ٶرت سٶندٸرۋ بەكەتٸ سالىنعان. بۇل شامامەن 450 ٶرتتٸڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن. توقاەۆ وسى تەجٸريبەنٸ بارلىق ٶڭٸردە كەڭەيتۋدٸ تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى قۇتقارۋشىلاردى زاماناۋي قورعانىس قۇرالدارىمەن جەنە تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ ەرٸ قاۋٸپسٸز ەڭبەك جاعدايىن جاساۋ مەسەلەلەرٸن دە كٶتەردٸ. ٷكٸمەتكە وسى مٸندەتتەردٸ شەشۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ تاپسىرىلدى.
توقاەۆ قازٸرگٸ قۇتقارۋشىلار فيزيكالىق تۇرعىدان دايىن بولۋمەن قاتار, اناليتيكالىق قابٸلەتكە يە بولىپ, كٷردەلٸ ەرٸ ستاندارتتان تىس جاعدايلاردا باعدار تابا بٸلۋٸ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق ۇشقىشسىز جەنە اۆتوماتتاندىرىلعان جٷيەلەردٸ قولدانۋ ٷشٸن زاماناۋي تەحنولوگييالاردى مەڭگەرۋ ماڭىزدى ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, جاڭا بۋىن قۇتقارۋشىلارىن دايارلاۋدا مەلٸك عابدۋللين اتىنداعى ازاماتتىق قورعاۋ اكادەميياسىنىڭ ورنى ەرەكشە. بۇل – قازاقستاندا ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸن دايارلايتىن جالعىز جوعارى وقۋ ورنى. اكادەمييا حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ زەردەلەپ, ناقتى قۇتقارۋ وپەراتسييالارىنىڭ تەجٸريبەسٸن وقۋ پروتسەسٸنە ەنگٸزۋٸ كەرەك. سونىمەن بٸرگە قازاقستاندىق قۇتقارۋ مەكتەبٸنٸڭ ٷزدٸك دەستٷرلەرٸ ساقتالۋى قاجەت.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ازاماتتارى قاي جەردە جٷرسە دە, مەملەكەت ولارعا كٶمەك كٶرسەتۋگە دايىن ەكەنٸن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ, ٶمٸرٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن ەڭ جوعارى قۇندىلىق دەپ تانۋ – كونستيتۋتسييانىڭ نەگٸزگٸ قاعيدالارىنىڭ بٸرٸ.
توقاەۆ قاۋٸپسٸزدٸك ەر ادامنىڭ جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸنەن باستالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ول نەمقۇرايلىلىق پەن سالعىرتتىق كٶپتەگەن اپاتتىڭ سەبەبٸنە اينالاتىنىن ايتتى.
«كٶپتەگەن اپاتتىڭ تۋىنداۋىنا ادامداردىڭ ٶزدەرٸ سەبەپ بولادى. ادام ٶلٸمٸنە ەكەلەتٸن كٶپتەگەن اپاتتىڭ الدىن الۋعا بولار ەدٸ. ول ٷشٸن ەر ادام ٶزٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ ادال ورىنداۋى كەرەك. كەيبٸر ادامداردىڭ نەمقۇرايلىلىعى مەن جاۋاپسىزدىعى اۋىر زارداپتارعا ەكەلەدٸ», – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قوعامدا تەرتٸپتٸلٸك, جاۋاپكەرشٸلٸك, ەڭبەكقورلىق پەن قىراعىلىق قاسيەتتەرٸن نىعايتۋ قاجەت ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, جاستاردى زاڭعا قۇرمەتپەن قاراۋعا, تەرتٸپ ساقتاۋعا جەنە قورشاعان ورتاعا ۇقىپتى بولۋعا تەربيەلەۋ ماڭىزدى.
سٶز سوڭىندا توقاەۆ قۇتقارۋشىلاردىڭ قوعام الدىنداعى ەڭبەگٸن جوعارى باعالاپ, ولاردىڭ كٷندەلٸكتٸ قىزمەتٸ مەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنت بەيبٸت كٷندە ەرلٸك كٶرسەتٸپ, ٶزگەلەرگە كٶمەكتەسكەن ازاماتتاردىڭ ەڭبەگٸ مەملەكەت نازارىنان تىس قالمايتىنىن ايتتى.
