Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev azamattyq qorǵaý júiesine ozyq tehnologiialar men jasandy intellekt engizip, qutqarý qyzmetteriniń materialdyq-tehnikalyq bazasyn jańǵyrtýdy tapsyrdy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Memleket basshysy Qutqarýshylar kúnine arnalǵan saltanatty rásimde sala qyzmetkerlerine memlekettik nagradalar tabystap, tótenshe jaǵdailar qyzmetiniń barlyq mamanyna alǵys bildirdi.
Toqaev qutqarýshy mamandyǵynyń qoǵam úshin mańyzy zor ekenin atap ótti. Onyń aitýynsha, adam ómirin qorǵaý, adamdardy qaýip-qaterden saqtaý, qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵandarǵa kómek kórsetý jáne olarǵa qoldaý bildirý – qutqarýshylardyń basty mindeti. Prezident bul mamandyqty ekiniń biri tańdai almaitynyn aityp, qutqarýshylar batyl, jinaqy, sheshim qabyldai biletin ári joǵary bilikti maman bolýy kerek ekenin jetkizdi.
«Qutqarýshy bolý – qoǵamda moiyndalǵan mártebeli mindet. Alaida azamattyq qorǵaý salasyndaǵy adal eńbek kez kelgen adamnyń qolynan kele bermeitinin umytpaýymyz kerek. Sizderge qoiylatyn talap óte joǵary. Sizder batyl, qaisar, jinaqy ári sheshimdi bolýyńyz kerek. Eń bastysy, qutqarýshy – eli úshin alańdaityn patriot ári joǵary bilikti maman», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy tótenshe jaǵdailar organdarynyń qyzmetkerlerin arnaiy daiarlyqtan ótken, syn sátte jedel sheshim qabyldai alatyn jáne qaýip-qaterden taisalmaityn kásibi mamandar dep atady. Onyń sózinshe, qutqarýshylar kún saiyn óz mindetin oryndaý barysynda ómirine qaýip tóndirip, ózgelerdiń ómirin saqtap qalýǵa kúsh salady.
Prezident Qazaqstannyń aýqymdy jańǵyrtý jolyna túskenin jáne qoǵam ómiriniń barlyq salasynda reformalar júrgizilip jatqanyn aitty. Ol eldiń basty maqsaty – Zań men tártip qaǵidaty, birlik pen kelisim ornyqqan Ádiletti, ozyq, qýatty jáne taza Qazaqstan qurý ekenin atap ótti.
Toqaev jańa Konstitýtsiianyń 1 shildede zańdy kúshine engenin tarihi oqiǵa dep baǵalady. Onyń aitýynsha, Ata zańda adam men onyń ómiri eń joǵary qundylyq retinde bekitilgen. Al azamattyq qorǵaý salasynyń mamandary adam ómirin qorǵaý arqyly osy konstitýtsiialyq qaǵidany júzege asyrýǵa úles qosyp keledi.
Memleket basshysy memlekettik basqarý júiesindegi ózgeristerge de toqtaldy. Onyń aitýynsha, elde bir palataly Quryltai jumysyn bastady, konstitýtsiialyq mártebesi bar Qazaqstannyń Halyq Keńesi iske kiristi jáne Qaýipsizdik keńesine reforma júrgizildi. Sondai-aq barlyq deńgeidegi máslihattarǵa sailaý ótetini aityldy.
Prezident Qarýly kúshterdi reformalaý jáne jańa úlgidegi armiia qalyptastyrý jumysy bastalǵanyn habarlady. Onyń sózinshe, Qazaqstan armiiasy zamanaýi talaptarǵa sai, qýatty jáne kez kelgen qaýipke toitarys berýge daiyn bolýy kerek. Al memlekettiń strategiialyq mindeti – eldiń táýelsizdigi men egemendigin saqtaý, ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý.
Toqaev azamattyq qorǵaý salasyn damytýda ozyq tehnologiialardy engizý jáne materialdyq-tehnikalyq áleýetti kúsheitý mańyzdy ekenin atap ótti. Sońǵy bes jylda qazaqstandyq qutqarýshylar 750 myńnan astam shuǵyl shaqyrtýǵa jaýap berip, shamamen 240 myń azamatqa kómek kórsetken.
Prezidenttiń málimetinshe, sońǵy úsh jylda úsh myńǵa jýyq tehnika satyp alynǵan. Olardyń qatarynda zamanaýi ushaqtar men tikushaqtar, sondai-aq ártúrli maqsattaǵy kemeler bar. Buǵan qosa, 60-qa jýyq órt sóndirý deposy men qutqarý stantsiiasy salynǵan.
Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń eki jyl buryn qurylǵan ahýaldyq ortalyǵy qaýip-qaterdi turaqty baqylaýǵa, olardy erte anyqtaýǵa jáne jedel sheshim qabyldaýǵa múmkindik berip otyr. Memleket basshysy bul baǵyttaǵy jumysty jalǵastyrý qajettigin aitty.
Sonymen birge indýstriialyq jáne taý-ken kásiporyndaryndaǵy, sondai-aq shalǵai eldi mekenderdegi qaýipsizdikti qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdarýdy tapsyrdy. Onyń aitýynsha, tsifrlyq tehnologiialar men innovatsiialyq sheshimder óndiristik qaýipsizdikti arttyryp, apattyq-qutqarý jumystarynyń tiimdiligin jaqsarta alady.
Prezident «Aýyl qutqarýshylary» bastamasynyń nátijelerin de atap ótti. Osy baǵdarlama aiasynda sońǵy eki jylda 300-ge jýyq órt sóndirý beketi salynǵan. Bul shamamen 450 órttiń aldyn alýǵa múmkindik bergen. Toqaev osy tájiribeni barlyq óńirde keńeitýdi tapsyrdy.
Memleket basshysy qutqarýshylardy zamanaýi qorǵanys quraldarymen jáne tehnikamen qamtamasyz etý, olardyń kásibi biliktiligin arttyrý ári qaýipsiz eńbek jaǵdaiyn jasaý máselelerin de kóterdi. Úkimetke osy mindetterdi sheshýge erekshe nazar aýdarý tapsyryldy.
Toqaev qazirgi qutqarýshylar fizikalyq turǵydan daiyn bolýmen qatar, analitikalyq qabiletke ie bolyp, kúrdeli ári standarttan tys jaǵdailarda baǵdar taba bilýi qajet ekenin aitty. Sondai-aq ushqyshsyz jáne avtomattandyrylǵan júielerdi qoldaný úshin zamanaýi tehnologiialardy meńgerý mańyzdy ekenin jetkizdi.
Prezidenttiń pikirinshe, jańa býyn qutqarýshylaryn daiarlaýda Málik Ǵabdýllin atyndaǵy Azamattyq qorǵaý akademiiasynyń orny erekshe. Bul – Qazaqstanda azamattyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin daiarlaityn jalǵyz joǵary oqý orny. Akademiia halyqaralyq tájiribeni zerdelep, naqty qutqarý operatsiialarynyń tájiribesin oqý protsesine engizýi kerek. Sonymen birge qazaqstandyq qutqarý mektebiniń úzdik dástúrleri saqtalýy qajet.
Memleket basshysy Qazaqstan azamattary qai jerde júrse de, memleket olarǵa kómek kórsetýge daiyn ekenin aitty. Onyń sózinshe, adam quqyqtaryn qorǵaý, ómiri men qaýipsizdigin eń joǵary qundylyq dep taný – Konstitýtsiianyń negizgi qaǵidalarynyń biri.
Toqaev qaýipsizdik ár adamnyń jeke jaýapkershiliginen bastalatynyn atap ótti. Ol nemqurailylyq pen salǵyrttyq kóptegen apattyń sebebine ainalatynyn aitty.
«Kóptegen apattyń týyndaýyna adamdardyń ózderi sebep bolady. Adam ólimine ákeletin kóptegen apattyń aldyn alýǵa bolar edi. Ol úshin ár adam ózine júktelgen mindetti adal oryndaýy kerek. Keibir adamdardyń nemqurailylyǵy men jaýapsyzdyǵy aýyr zardaptarǵa ákeledi», – dedi prezident.
Memleket basshysy qoǵamda tártiptilik, jaýapkershilik, eńbekqorlyq pen qyraǵylyq qasietterin nyǵaitý qajet ekenin jetkizdi. Onyń aitýynsha, jastardy zańǵa qurmetpen qaraýǵa, tártip saqtaýǵa jáne qorshaǵan ortaǵa uqypty bolýǵa tárbieleý mańyzdy.
Sóz sońynda Toqaev qutqarýshylardyń qoǵam aldyndaǵy eńbegin joǵary baǵalap, olardyń kúndelikti qyzmeti men azamattyq jaýapkershiligin atap ótti. Prezident beibit kúnde erlik kórsetip, ózgelerge kómektesken azamattardyń eńbegi memleket nazarynan tys qalmaitynyn aitty.
