قىتاي بيلٸگٸ شىڭجاڭدا پوليتسييا تەرگەۋٸندە قازا تاپقان قازاق يمامنىڭ جاقتاستارىن قۋدالاي باستادى دەپ حابارلادى «ازات ازييا راديوسى». بيلٸك يمامنىڭ ٶلٸمٸن «ٶزٸنە-ٶزٸ قول جۇمساعان» دەپ تٷسٸندٸرگەن.
سانجى بيلٸگٸ تۇتقىنداعان احمەت ەسٸمدٸ قازاق يمام 4 شٸلدەگە قاراعان تٷنٸ پوليتسييا مەكەمەسٸندە كٶز جۇمعان. سودان بەرٸ پوليتسييا ونىڭ ٶلٸمٸ تۋرالى ايتقان جٷزدەگەن ادامدى قۋدالاۋعا سالدى دەپ حابارلايدى «ازات ازييا راديوسىنىڭ» سول ەلدەگٸ دەرەككٶزٸ.
– پوليتسييا ەلدەن [يمامنىڭ] 100-دەن استام ادامدى – دوستارى مەن بۇرىن بٸرگە وقىعان جولداستارىن ۇستادى. ولاردىڭ كەيبٸرٸ – شىڭجاڭ يسلام كوللەدجٸنٸڭ تٷلەكتەرٸ. قازٸر ونداعى كۋرستاستارىنىڭ بەرٸن ۇستادى, – دەيدٸ وقيعادان حاباردار ادام.
ونىڭ سٶزٸنشە, پوليتسييا مارقۇمنىڭ جانازاسىن شىعاراتىن يمامدى كەلتٸرتپەگەن, زيراتىنا ەشكٸمدٸ جولاتپاي كٷزەت قويعان.
قىتايداعى دەرەككٶزدەردٸڭ ايتۋىنشا, ونداعى قازاقتار كەيٸنگٸ كەزدەرٸ «شەتەلمەن بايلانىسى بار» دەگەن ايىپپەن ۇستالعان مۇسىلمان ۇيعىرلاردىڭ جولىن قۇشقان.
مامىر ايىندا تارباعاتايداعى قۇرمانبەك ەسٸمدٸ قازاق بيزنەسمەن قىتايدان قازاقستانعا كٶشكەن قازاقتارعا كٶمەكتەسكەن سوڭ جوعالىپ كەتكەن. «ازات ازييا» راديوسى سەيسەنبٸ كٷنٸ قۇرمانبەكتٸڭ دٶربٸلجٸندەگٸ اۋىلىنا حابارلاسقانمەن ەشكٸم جاۋاپ بەرمەگەنٸن جازادى.
قىتايداعى "جۇرتتى تەربيەلەۋدٸڭ" بٸر امالى - مەملەكەتتٸك تۋعا قۇرمەت كٶرسەتۋ شاراسى. كٶكتوعاي اۋدانى, التاي ايماعى, قىتاي. (كٶرنەكٸ سۋرەت.)
25 ماۋسىمدا پوليتسييا قاراماي قالاسىنىڭ تۇرعىنى قامانيجيتتٸ (Kamanijit) شەتەلدەگٸ قازاقتارمەن جيٸ بايلانىس جاساعانى ٷشٸن جەنە ينتەرنەتتە كٶشٸ-قون جايىن تالقىلاعانى ٷشٸن ۇستاعان. «پوليتسييا ونى سەبەبٸن تٷسٸندٸرمەي قاماعان» دەيدٸ دەرەككٶزٸ.
بۇلايشا ۇستالعان ادامدار كٶبٸنەسە «ساياسي قايتا تەربيلەۋ ورتالىقتارىنا» جٸبەرٸلەدٸ. ونداي ورتالىقتىڭ بٸرٸ دۋشانتسزىداعى مۇناي-حيمييا كەسٸپتٸك كوللەدجٸندە اشىلعان. مەلٸمەت بەرۋشٸ ادامنىڭ سٶزٸنشە, ونداي ورتالىققا جٸبەرٸلەتٸن ادامداردىڭ ەكٸ تٷرٸ بار.
– بٸرٸنشٸسٸ – تٷركيياعا قىدىرىپ بارعان نە ول جاققا بالالارىن جٸبەرگەن ۇيعىرلار. ەكٸنشٸسٸ – قازاقستاندىق ىقتييارحاتى بار ۇلتى قازاق ازاماتتار نە بالالارىن سول ەلگە جٸبەرگەندەر, – دەيدٸ ول.
قىتاي بيلٸگٸ ەتنيكالىق ازشىلىق ٶكٸلدەرٸنٸڭ ەيەلدەرٸنە «ۇزىن ەتەكتٸ كيٸم» كييۋگە دە تىيىم سالعان.
گٷلجاينا تۇساق ەسٸمدٸ 52 جاستاعى قازاق ەيەلٸ ەتەگٸ قىسقا كيٸم كييۋدەن باس تارتقانى ٷشٸن قايتا تەربيەلەۋ ورتالىعىنا جٸبەرٸلگەن دەيدٸ دەرەك بەرگەن ادام. ونىڭ سٶزٸنشە, پوليتسييا جەرگٸلٸكتٸ مۇسىلمانداردى ونداي ورتالىقتارعا 15 كٷننەن 1 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە سوتسىز جٸبەرە بەرەدٸ. بيلٸكپەن تٸل تابىسپاعان كەز كەلگەن ادام ۇستالىپ, قىلمىستىق جازاعا ٸلٸنۋٸ مٷمكٸن.
شىڭجاڭداعى قازاقتار "قىز قۋۋ" ويناپ كەلەدٸ. قىتاي, 12 قاڭتار 2016 جىل. (كٶرنەكٸ سۋرەت)
بۇعان دەيٸن التاي ايماعىنداعى قابا سوتى وقان ەسٸمدٸ قازاق يمامدى جانازا شىعارعانى ٷشٸن 10 جىلعا سوتتاعان دەيدٸ جەرگٸلٸكتٸ جۇرت. ولاردىڭ سٶزٸنشە, بۇدان ٷش جىل بۇرىن ٷرٸمجٸ ماڭىنداعى مەشٸتتٸڭ قابىل ەسٸمدٸ يمامى دا ۇستالعان.
شىڭجاڭدا ۇيعىرلارعا قاتىستى كٶپتەن بەرٸ بار دٸني تىيىمدار قازاقتارعا دا جەتكەن. ونداعى قازاقتاردىڭ كەيبٸرٸ شەتەلدەگٸ تۋىستارىمەن بايلانىسۋعا تىيىم سالعانعا نارازى بولعان.
«بيلٸك ولاردىڭ سٶزٸن اڭدىپ, يسلامعا قاتىسى بار دەستٷرلٸ سٶز تٸركەستەرٸن ايتقاندارىن قىلمىس دەپ كٶرەدٸ» دەيدٸ سۇحباتتاسىمىز.
رەسمي ەسەپكە قاراعاندا, قىتايداعى بٸر جارىم ميلليونداي قازاقتىڭ كٶبٸ ٸلە قازاق اۆتونومييالىق وكرۋگٸندە تۇرادى. قىتاي بۇعان دەيٸن قازاقتاردىڭ قازاقستانعا كٶشۋٸنە وڭ قاباقپەن قارايتىن. بٸراق قازٸر ول قارقىن ازايىپ كەتتٸ.
دەرەككٶز: "ازاتتىق" راديوسى
