Qytai biligi Shyńjańda politsiia tergeýinde qaza tapqan qazaq imamnyń jaqtastaryn qýdalai bastady dep habarlady «Azat Aziia radiosy». Bilik imamnyń ólimin «ózine-ózi qol jumsaǵan» dep túsindirgen.
Sanjy biligi tutqyndaǵan Ahmet esimdi qazaq imam 4 shildege qaraǵan túni politsiia mekemesinde kóz jumǵan. Sodan beri politsiia onyń ólimi týraly aitqan júzdegen adamdy qýdalaýǵa saldy dep habarlaidy «Azat Aziia radiosynyń» sol eldegi derekkózi.
– Politsiia álden [imamnyń] 100-den astam adamdy – dostary men buryn birge oqyǵan joldastaryn ustady. Olardyń keibiri – Shyńjań islam kolledjiniń túlekteri. Qazir ondaǵy kýrstastarynyń bárin ustady, – deidi oqiǵadan habardar adam.
Onyń sózinshe, politsiia marqumnyń janazasyn shyǵaratyn imamdy keltirtpegen, ziratyna eshkimdi jolatpai kúzet qoiǵan.
Qytaidaǵy derekkózderdiń aitýynsha, ondaǵy qazaqtar keiingi kezderi «shetelmen bailanysy bar» degen aiyppen ustalǵan musylman uiǵyrlardyń jolyn qushqan.
Mamyr aiynda Tarbaǵataidaǵy Qurmanbek esimdi qazaq biznesmen Qytaidan Qazaqstanǵa kóshken qazaqtarǵa kómektesken soń joǵalyp ketken. «Azat Aziia» radiosy seisenbi kúni Qurmanbektiń Dórbiljindegi aýylyna habarlasqanmen eshkim jaýap bermegenin jazady.
Qytaidaǵy "jurtty tárbieleýdiń" bir amaly - memlekettik týǵa qurmet kórsetý sharasy. Kóktoǵai aýdany, Altai aimaǵy, Qytai. (Kórneki sýret.)
25 maýsymda politsiia Qaramai qalasynyń turǵyny Qamanijitti (Kamanijit) sheteldegi qazaqtarmen jii bailanys jasaǵany úshin jáne internette kóshi-qon jaiyn talqylaǵany úshin ustaǵan. «Politsiia ony sebebin túsindirmei qamaǵan» deidi derekkózi.
Bulaisha ustalǵan adamdar kóbinese «saiasi qaita tárbileý ortalyqtaryna» jiberiledi. Ondai ortalyqtyń biri Dýshantszydaǵy munai-himiia kásiptik kolledjinde ashylǵan. Málimet berýshi adamnyń sózinshe, ondai ortalyqqa jiberiletin adamdardyń eki túri bar.
– Birinshisi – Túrkiiaǵa qydyryp barǵan ne ol jaqqa balalaryn jibergen uiǵyrlar. Ekinshisi – qazaqstandyq yqtiiarhaty bar ulty qazaq azamattar ne balalaryn sol elge jibergender, – deidi ol.
Qytai biligi etnikalyq azshylyq ókilderiniń áielderine «uzyn etekti kiim» kiiýge de tyiym salǵan.
Gúljaina Tusaq esimdi 52 jastaǵy qazaq áieli etegi qysqa kiim kiiýden bas tartqany úshin qaita tárbieleý ortalyǵyna jiberilgen deidi derek bergen adam. Onyń sózinshe, politsiia jergilikti musylmandardy ondai ortalyqtarǵa 15 kúnnen 1 jylǵa deiingi merzimge sotsyz jibere beredi. Bilikpen til tabyspaǵan kez kelgen adam ustalyp, qylmystyq jazaǵa ilinýi múmkin.
Shyńjańdaǵy qazaqtar "Qyz qýý" oinap keledi. Qytai, 12 qańtar 2016 jyl. (Kórneki sýret)
Buǵan deiin Altai aimaǵyndaǵy Qaba soty Oqan esimdi qazaq imamdy janaza shyǵarǵany úshin 10 jylǵa sottaǵan deidi jergilikti jurt. Olardyń sózinshe, budan úsh jyl buryn Úrimji mańyndaǵy meshittiń Qabyl esimdi imamy da ustalǵan.
Shyńjańda uiǵyrlarǵa qatysty kópten beri bar dini tyiymdar qazaqtarǵa da jetken. Ondaǵy qazaqtardyń keibiri sheteldegi týystarymen bailanysýǵa tyiym salǵanǵa narazy bolǵan.
«Bilik olardyń sózin ańdyp, islamǵa qatysy bar dástúrli sóz tirkesterin aitqandaryn qylmys dep kóredi» deidi suhbattasymyz.
Resmi esepke qaraǵanda, Qytaidaǵy bir jarym milliondai qazaqtyń kóbi Ile qazaq avtonomiialyq okrýginde turady. Qytai buǵan deiin qazaqtardyń Qazaqstanǵa kóshýine oń qabaqpen qaraityn. Biraq qazir ol qarqyn azaiyp ketti.
Derekkóz: "Azattyq" radiosy
